ساياسات • 27 قاڭتار, 2026

مۇناي-گاز سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق

21 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ExxonMobil كومپانياسىنىڭ اعا ۆيتسە-پرەزيدەنتى پيتەر لاردەنمەن كەزدەسىپ, ەلىمىزدىڭ مۇناي-گاز سەكتورىنداعى سەرىكتەستىك ماسەلەلەرىن تالقىلادى.

مۇناي-گاز سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق

اڭگىمە بارىسىندا تەڭىز, قاشاعان جانە كاسپي قۇبىر كونسورتسيۋمى (كقك) اياسىنداعى ورتاق جوبالاردىڭ قازىرگى احۋالى مەن بولاشاقتاعى دامۋ باعىت­تارى قاراستىرىلدى.

ەلىمىزدىڭ ۇكىمەت باسشىسى تەڭىز كەن ورنىنداعى جاعدايعا بايلانىس­تى الاڭ­داۋشىلىق ءبىلدىرىپ, اپات سالدارىن قىسقا مەرزىمدە جويۋدىڭ جانە ۇقساس وقي­عا­لاردىڭ الدىن الۋعا ءتيىمدى تەتىك قالىپ­تاستىرۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, جەدەل ارەكەت ەتۋ, قاۋىپسىزدىك ستاندارتتارىن كۇشەيتۋ مەن جاۋاپتى كومپانيالارمەن تىعىز ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ – باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى.

تاراپتار, سونداي-اق كاسپي قۇبىر كونسورتسيۋمىنداعى احۋالدى ەگجەي-تەگجەي تالقىلادى. بۇل باعىت ەنەرگەتيكالىق رەسۋرس­تاردى سىرتقى نارىقتارعا تۇراقتى نەگىزدە جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتەتىن اسا ماڭىزدى ينفراقۇرىلىمدىق ارتەريا سانالادى. سول سەبەپتى جوبانىڭ ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەۋى ەكى تاراپ ءۇشىن دە ستراتەگيالىق مانگە يە ەكەنى ايتىلدى.

كەزدەسۋدە كومىرسۋتەك كەن ورىندارىن يگەرۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرى دە نازاردان تىس قالعان جوق. اتاپ ايتقاندا, گەولوگيالىق بارلاۋدى كەڭەيتۋ, جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ, ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىقتى نىعايتۋ باعىتتارى قارالدى. بۇل سالا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ V وتىرىسىندا جۇكتەگەن مىندەتتەرىمەن ۇندەس كەلەدى. پرەزيدەنت اتاپ وتكەندەي, رەسۋرستىق ەكونوميكادان وزىق تەحنولوگيالار مەن وڭدەۋ سەكتورىنا قاراي كەزەڭ-كەزەڭىمەن كوشۋ ءۇشىن گەولوگيالىق دەرەكتەر بازاسىن جەتىلدىرىپ, بارلاۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋ اسا قاجەت.

كەزدەسۋ قاتىسۋشىلارى بيىلعى وندىرىستىك جوسپارلارعا دا توقتالدى. بىلتىر تەڭىز كەن ورنىندا كەلەشەكتە كەڭەيتۋ جوباسىنىڭ اياقتالۋى مۇناي ءوندىرۋ كولەمىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەردى, جىل قورىتىندىسى بو­يىنشا 39 ملن توننادان استام شيكىزات وندىرىلسە, قاشاعاندا بۇل كورسەتكىش 18 ملن توننادان استى. ال كاسپي قۇبىر كونسورتسيۋمى ارقىلى ەكسپورتتالعان مۇناي مەن ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستار كولەمى 70,5 ملن تونناعا جەتتى. ونىڭ قاتارىندا وتاندىق مۇناي 63,8 ملن توننانى قۇرادى.

بۇل كورسەتكىشتەر حالىقارالىق ەنەرگەتيكالىق نارىقتاعى قۇبىلمالى جاعدايعا قاراماستان, ەلىمىزدىڭ مۇناي-گاز سەكتورى ەكسپورتتىق الەۋەتىن ساقتاپ وتىرعانىن دالەلدەيدى. ۇكىمەت پەن شەتەلدىك سەرىكتەستەر اراسىنداعى اشىق ديالوگ وندىرىستىك قاۋىپسىزدىكتى كۇشەيتۋگە, بارلاۋ-ءوندىرۋ ۇدەرىستەرىن وڭتايلاندىرۋعا ءارى ەنەرگەتيكالىق دالىزدەردىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى قادام سانالادى.

سوڭعى جاڭالىقتار