«Egemen Qazaqstan» گازەتىندە جارىق كورگەن ماقالامىزدا جينالعان ماقتانى وڭدەپ, جىپكە, ماتاعا اينالدىرىپ, ودان كيىم-كەشەك وندىرەتىن دەڭگەيگە جەتە الماي وتىرعانىمىزدىڭ سەبەبىن ساراپتادىق, مامانداردىڭ پىكىر-ۇسىنىستارىن كەلتىردىك. كورشىلەس وزبەكستان بۇل جاعىنان بىزدەن كوش ىلگەرى ەكەنىن, ولاردىڭ حالىقارالىق نارىققا كوپ جالتاقتامايتىنىن جەتكىزدىك. ارادا ءبىراز ۋاقىت وتكەندە بۇل باعىتتا وڭ وزگەرىستەر بايقالا باستادى. سونىڭ ءبىر كورىنىسى – جاڭا ءوندىرىس ورىندارىنىڭ اشىلۋى.
جۋىردا وتىرار اۋدانىنا قاراستى قاراقوڭىر اۋىلدىق وكرۋگىندە ورنالاسقان «تۇركىستان ماقتا اگروونەركاسىپتىك كەشەنى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ زاماناۋي ماقتا وڭدەۋ زاۋىتى پايدالانۋعا بەرىلىپ, 279 ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلدى. ياعني توقىما ونەركاسىبى توقىراۋدان شىعا باستادى دەسەك, قاتەلەسپەسپىز.
اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ونى تەرەڭ وڭدەۋ – ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى سانالاتىن وبلىستا ىسكە قوسىلعان زاۋىت, ءىرى ءارى ماڭىزدى جوبا. ماماندار كاسىپورىن زاماناۋي تەحنولوگيالاردى پايدالانا وتىرىپ, ماقتا شارۋاشىلىعىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەتىنىن ايتادى.
«تۇركىستان ماقتا اگروونەركاسىپتىك كەشەنى» جشس بىلتىر وتىرار اۋدانى مەن ارىس قالاسى اۋماعىندا 32 مىڭ گەكتار جەرگە تامشىلاتىپ سۋارۋ ادىسىمەن ماقتا داقىلىن ەگىپ, ءار گەكتاردان ورتا ەسەپپەن 50–60 تسەنتنەردەن ءونىم العان بولاتىن. جوبا اياسىندا ەكى بىردەي ماقتا وڭدەۋ زاۋىتى سالىنىپ جاتىر. جالپى قۇنى 21,1 ملرد تەڭگە بولاتىن بۇل ءوندىرىس ورىندارى جىلىنا 180 مىڭ توننا ءشيتتى ماقتانى وڭدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇگىندە 120 مىڭ توننا ءشيتتى ماقتا جينالىپ, ونىڭ 30 مىڭ تونناسى تازا ماقتا رەتىندە وڭدەلدى. وتىرار اۋدانىندا جانە وبلىستا تولىققاندى ماقتا كلاستەرىن قالىپتاستىرۋ, شيكىزاتتى تەرەڭ وڭدەپ, قوسىمشا قۇنى جوعارى ءونىم شىعارۋ باستى ماقسات رەتىندە اتالىپ وتىر.
پايدالانۋعا بەرىلگەن ماقتا اگروونەركاسىپ كەشەنىندە جاساندى ينتەللەكت جۇيەسى ەنگىزىلگەن. اقىلدى باسقارۋ ورتالىعىندا جاساندى ينتەللەكت ارقىلى باسقارۋ, باقىلاۋ, رەتتەۋ جۇمىستارى جۇزەگە اسادى. ەگىس القابى, زاۋىتتار تۇگەل باقىلانىپ وتىرادى. سۋ, ماقتانىڭ ءوسۋ بارىسى, جەردىڭ ىلعالدىلىعىن دا قاداعالاۋ جۇيەسى ەنگىزىلىپ جاتىر. سونداي-اق جۇمىسشىلارعا قولايلى جاعداي جاسالعان. ياعني 700-گە جۋىق جۇمىسشىعا ارنالعان جاتاقحانا, اسحانالارى بار. كومپانيا 280 مەتردەن اۋىزسۋ تارتىپ, كۇنىنە 4 مىڭ جۇمىسشىعا جەتەتىن سۋ شىعارىلادى. زاۋىتتىڭ 20 مىڭ وڭدەلگەن ماقتا ساقتايتىن الىپ قويماسى بار. مۇندا وڭدەلگەن ماقتا تۇركىستانداعى زاۋىتتا جىپكە, ماتاعا اينالادى. وعان قوسا, وڭدەلگەن ماقتانى ەۋروپا مەن قىتايداعى فابريكالارعا ەكسپورتتاۋ دا جوسپارلانعان. ال ماقتانىڭ شيتىنەن مال شارۋاشىلىعىنا قاجەتتى جەم شىعارىلىپ جاتىر. ياعني «تۇركىستان ماقتا اگروونەركاسىپتىك كەشەنى» قالدىقسىز وندىرىسكە قول جەتكىزگەن زاماناۋي كومپانيالار قاتارىن تولىقتىرىپ وتىر. الداعى ۋاقىتتا ماقتانىڭ ەگىس كولەمىن 52 مىڭ گەكتارعا جەتكىزىپ, ءبارىن سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگياسىمەن قامتۋ كوزدەلگەن. ەندى وڭىردەگى ماقتا وسىرۋمەن اينالىساتىن اۋداندارداعى شارۋالار بۇگىنگى قارقىننىڭ باسەڭدەمەۋىن تىلەيدى.
ايتا كەتەلىك, وبلىستا وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنىڭ وزىندە 7 زاۋىت اشىلىپ, 2 ءوندىرىس ورنى مەن 1 ەلەكتر ستانساسىنىڭ كاپسۋلاسى سالىندى. جالپى, وبلىستا 2025 جىل ءىرى زاۋىتتاردىڭ اشىلۋىمەن, يندۋستريانىڭ وركەندەۋىمەن, تەرەڭ وڭدەۋ سالاسىنداعى كورسەتكىشتەردىڭ ۇلعايۋىمەن ءوڭىر تاريحىندا قالدى. ءوڭىردىڭ ونەركاسىپتىك الەۋەتىن دامىتۋ ماقساتىندا قۇرىلعان 20 يندۋستريالىق ايماقتا 39 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلىپ, 50 جوبا ىسكە قوسىلدى. ال «Turan» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىندا 223 ملرد تەڭگەگە 20 ءىرى جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتان 42 گەكتار جەر بولىنگەن, جالپى ينۆەستيتسيالىق قۇنى
86,2 ملرد تەڭگە بولاتىن تولىق تسيكلدى توقىما بۇيىمدارىن ءوندىرۋ بويىنشا ماقتا اگروونەركاسىپتىك كەشەنى – ءىرى جوبالاردىڭ ءبىرى. قۇرىلىس جۇمىسى 2024 جىلى باستالىپ, بىلتىر العاشقى كەزەڭى ىسكە قوسىلعان كەشەندە 430 ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلدى. ال 2026 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنا دەيىن زاۋىتتىڭ كەلەسى ءۇش كەزەڭى تولىق اياقتالىپ, قوسىمشا 2 مىڭعا جۋىق ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلادى. زاۋىت تولىق ىسكە قوسىلعان كەزدە جىل سايىن 11,4 مىڭ توننا ءجىپ, 47,3 ملن شارشى مەتر ماتا, 2 ملن توسەكتىك ورىن جابدىقتارى جيىنتىعى مەن 4 ملن كورپە ءوندىرۋ جوسپارلانعان. سونداي-اق تۇركىستاندا ءدجينسى ماتالارىن شىعاراتىن الىپ كاسىپورىننىڭ كاپسۋلاسى سالىندى. جوبا بويىنشا مۇندا جىلىنا 30 مىڭ توننا ماقتا-ماتا ءجىبى مەن 10 ملن مەتر ءدجينسى ماتالارى ءوندىرىلىپ, مىڭنان اسا تۇرعىن جۇمىسپەن قامتىلادى.
تۇركىستان وبلىسى
