مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ اۋىلداردا تەحنوپاركتەر مەن يندۋستريالىق ايماقتار قۇرۋدى تاپسىرعان. تۇركىستان وبلىسىندا قۇرىلعان 20 يندۋستريالىق ايماقتا 99 ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. البەتتە ولار بەتالدى باستالعان ەمەس, ابدەن تالقى تارازىسىنان وتكەن جوبالار. الدىمەن وبلىسقا سىرتتان كەلەتىن تاۋارلارعا, ياعني, قۇرىلىس ماتەريالدارى, جەڭىل ونەركاسىپ, ماشينا جاساۋ سياقتى سالالار بويىنشا تالداۋ جۇرگىزىلگەن. ناتيجەسىندە, يمپورت كولەمىنىڭ 98 ملرد تەڭگەگە جەتكەنى انىقتالعان. ءسويتىپ, وبلىس اكىمدىگى اتالعان تاۋار تۇرلەرىنىڭ ءتىزىمىن جاساپ, سوعان قاراي ينۆەستيتسيالىق جوبالار تىزبەسىن ازىرلەپ, ءوڭىردىڭ وندىرىستىك الەۋەتىن جۇيەلى تۇردە دامىتۋعا دەن قويدى. بۇگىندە قۇنى 152 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 99 ينۆەستيتسيالىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانسا, ونىڭ 50-ءى جۇمىس ىستەپ تۇر. وندا 3 مىڭداي ادام ەڭبەك ەتىپ ءجۇر.
ايتا كەتەرلىك اۋقىمدى جوبانىڭ ءبىرى – وتىرار اۋدانىنداعى ماقتا زاۋىتتارى. ولاردا مىڭعا جۋىق اۋىل تۇرعىنى جۇمىس ىستەپ جاتىر. كاسىپورىن ماقتا ەگۋدەن باستاپ, تالشىعىن وڭدەۋ, ءجىپ ءيىرۋ, ماتا توقۋ, كيىم تىگۋگە دەيىنگى كلاستەرلىك جۇيەمەن جۇمىس ىستەيدى. ول جەرگە جۇمىسشىلار ارنايى ديپلومسىز دا قابىلدانىپ, كەرەكتى تاجىريبەسىن جۇمىس بارىسىندا جيناپ جاتىر. بۇل دەگەن – اۋىل حالقىنا بەرىلگەن تاماشا مۇمكىندىك.
اقپارات كوزدەرىنە سەنسەك, قىتايدا جاستاردىڭ 17 پايىزى جۇمىسسىز ءجۇر ەكەن. وعان سەبەپ بۇرىن ولار مەڭگەرگەن ماماندىقتار بۇگىنگى كۇننىڭ سۇرانىسىنا سايكەس كەلمەي قالعان. بۇل نەنى كورسەتەدى؟ ءبىزدىڭ ەلگە دە كەلەشەكتە سان-سالاعا كەرەكتى مامانداردى جوسپارلى تۇردە دايىنداۋ كەرەك. پرەزيدەنت ەلىمىزدە شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ فيليالدارىن اشۋدى تاپسىرعان ەدى. تۇركىستاندا IT ماماندارىن دايارلايتىن «Woosong University Kazakhstan» ۋنيۆەرسەتى اشىلدى. بۇل جوو-نىڭ 2 مىڭ ستۋدەنت قابىلداۋعا مۇمكىندىگى بار. بۇگىندە وندا 108 وتاندىق, 70 وڭتۇستىككورەيالىق ستۋدەنت ءبىلىم الىپ جاتىر. اكىمدىكتەن 100 گرانت بولىنگەن.
وبلىستا 50 كوللەدج بار. وندا 46 مىڭنان اسا ستۋدەنت 84 ماماندىق بويىنشا ءبىلىم الادى. بىلتىر كوللەدج بىتىرگەن 15 مىڭداي تۇلەكتىڭ 79 پايىزى جۇمىسقا ورنالاستى. ونىڭ 5 مىڭعا جۋىعى – جۇمىسشى ماماندىق يەلەرى ەكەن. الداعى جاڭا وقۋ جىلىنا جۇمىسشى ماماندىقتارعا 9 مىڭعا جۋىق گرانت ءبولىنىپ وتىر. بىرىنەن كەيىن ءبىرى اشىلىپ جاتقان كاسىپورىندارعا جۇمىسشى ماماندار بارىنشا قاجەت. بۇل يگىلىكتىڭ ءبارى جەرگىلىكتى جۇرتشىلىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ماقساتىندا جۇزەگە اسىرىلىپ وتىر.
وتاندىق ءوندىرىس پەن قايتا وڭدەۋدى دامىتۋ باعىتىنداعى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا 100 گەكتار جەر ءبولىنىپ, تۇركىستاندا «شاعىن ونەركاسىپتىك پارك» پايدا بولدى. جوبا اياسىندا 152 عيمارات سالىپ, 6 040 جۇمىس ورنىن قۇرۋ جوسپارلانعان ەكەن. قازىردىڭ وزىندە 40 عيمارات بوي كوتەرىپ, جيھاز, جاڭبىرلاتىپ سۋعارۋ, سۋسىن, مۇزداتقىش جانە قۇرىلىس زاتتارىن شىعاراتىن 32 زاۋىت اشىلىپ, 1 200-دەن اسا ادام جۇمىس ىستەپ جاتىر. بۇل – يمپورتتىق تاۋارلاردى الماستىرۋعا ءارى ىشكى نارىقتى قامتاماسىز ەتۋگە اشىلعان مول مۇمكىندىك. ءوڭىر كاسىپكەرلەرى الداعى ۋاقىتتا ەلىمىزدى بەينەكامەرا, مەديتسينالىق جيhاز, تۇرمىستىق-حيميالىق بۇيىمدارمەن قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي, ءونىمدى ەكسپورتتاۋعا ىقىلاس تانىتىپ وتىر.
ساۋران اۋدانىندا جەكە ينۆەستيتسيا ەسەبىنەن قۇرىلعان 5 شاعىن وندىرىستىك الاڭدا 30 ملرد تەڭگەگە 115 جوبا ىسكە اسىرىلماق. بۇگىندە «قاراشىق», «ياسسى», «شورناق», «ۇشقايىق» جانە «جۇينەك» وندىرىستىك الاڭدارىندا 37 عيمارات سالىنىپ جاتىر. ال ورداباسى اۋدانىنداعى «تەمىرلان» وندىرىستىك الاڭىندا 5 عيمارات بوي كوتەرىپ كەلەدى. وبلىس باسشىلىعى جوبانىڭ مۋلتيپليكاتيۆتىك تيىمدىلىگىن ەسكەرىپ, بارلىق اۋداندا وسى تاجىريبەنى ەنگىزۋگە كىرىسكەن.
وبلىستا «كەلەشەك مەكتەپتەرى» جوباسى اياسىندا 28 جاڭا مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلدى. وندا 23 مىڭ بالا ءبىلىم الىپ جاتىر. بۇدان بولەك, وبلىس بيۋدجەتى ەسەبىنەن 17 مەكتەپ بوي كوتەرىپ كەلەدى. ماجىلىسكە كەلگەن كەزدە ءوڭىردىڭ مەكتەپ ماسەلەسىن تۇپكىلىكتى شەشۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق قارجىلاندىرۋ كوزدەرىنەن 344 ملرد تەڭگەدەن اسا قاراجاتتىڭ بولىنۋىنە ىقپال ەتتىم. سونىڭ ناتيجەسىندە ەكى جىلدا الپىستان اسا مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ, الدى پايدالانۋعا بەرىلىپ تە جاتىر. ۋادەلەر ورىندالعان سايىن حالىقتىڭ جۇزىنە ۇيالماي قاراي الادى ەكەنسىڭ. وڭىردە اتقارىلىپ جاتقان يگىلىكتى ءىس وتە كوپ. بۇل – ايماق باسشىلارىنىڭ جۇمىستى جوسپارلى ءارى جۇيەلى جۇرگىزۋىنىڭ جەمىسى.
كوپتەگەن ەلدى مەكەندە جولدار جاڭالانىپ, گاز بەن سۋ جەتكىزىلىپ, ەمحانالار اشىلىپ جاتىر. بىلتىردىڭ وزىندە 34 اۋىلدىق ەمحانا سالىنسا, 3 اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحاناعا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. 60 جەدەل جاردەم كولىگى ەل يگىلىگىنە بەرىلدى. ءبىز 2024 جىلى وبلىس ورتالىعىنان شالعايدا جاتقان سارىاعاش, كەلەس, ماقتاارال, جەتىساي, شاردارا اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن كەشەندى ورتالىق اۋرۋحانا سالۋدى ۇكىمەتكە ۇسىنعان ەدىك. 2025 جىلى بەس اۋدانعا ارنالعان پەريناتالدى ورتالىقتىڭ قۇرىلىسى باستالعانىن ەستىپ, قۋانىپ قالدىق.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ورتالىق ازيا ەلدەرىمەن ەكونوميكالىق بايلانىستى كۇشەيتۋ باستاماسى بويىنشا وزبەكستانمەن بىرلەسكەن «ورتالىق ازيا حالىقارالىق كووپەراتسيا ورتالىعى» قۇرىلعان. 100 گەكتار اۋماقتا ورنالاسقان نىساندا كەدەن بەكەتىمەن زاماناۋي قويمالار جانە وندىرىستىك نىساندارمەن ينتەگراتسيالانعان لوگيستيكالىق ورتالىق قىزمەتىن ۇيلەستىرەدى. قازىردىڭ وزىندە 7 ينۆەستور قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, 185 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا قۇيماقشى. ناتيجەسىندە, 1 175 ادام جۇمىسپەن قامتىلىپ, بيۋدجەتكە 355 ملن تەڭگە توڭىرەگىندە سالىق تۇسەدى دەپ كۇتىلىپ وتىر. پرەزيدەنت نەعۇرلىم كاسىپورىن كوبەيسە, سولعۇرلىم سالىق تولەۋشىلەر كوبەيەتىنىن ايتقان.
تۇركىستان وبلىسىندا حالىق كوبەيگەن سايىن, ەلەكتر ەنەرگياسىنا دەگەن قاجەتتىلىك تە ارتىپ كەلەدى. تاپشىلىق تۋىنداتپاۋ ءۇشىن كۇن, سۋ جانە جەل ەلەكتر ستانسالارىن كوبەيتۋ باعىتىندا دا ينۆەستورلارمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋ جالعاسىن تاپتى.
«سامۇرىق-قازىنا» قورىنىڭ كومەگىمەن سايرام اۋدانىندا قۋاتتىلىعى 1000 مۆت بولاتىن بۋ-گاز ستانساسى سالىنىپ جاتىر. سول سياقتى كەنتاۋ قالاسىندا قۋاتى 240 مۆت بولاتىن گاز تۋربينا ستانساسى ىسكە اسادى. تۇلكىباس جانە ساۋران اۋدانىندا ەكى جىلدا 2 بۋ-گاز, كۇن ەلەكتر ستانساسى سالىنادى. ال بايدىبەك اۋدانىندا قۋاتتىلىعى 350 مۆت بولاتىن جەل ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانعان. بۇل جوبالار وبلىس ەكونوميكاسىنا 1,8 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىپ, 2,4 گۆت ەلەكتر قۋاتىن وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ايتپەگەندە وبلىس ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ 75 پايىزىن سىرتتان تاسىمالداپ وتىر. بالامالى ەنەرگيا كوزدەرى ءبىرشاما تاۋەلدىلىكتەن ارىلتادى. 2 جىلدا 66 ەلدى مەكەننىڭ ەلەكتر جۇيەلەرى جاڭعىرتىلىپ, ساپالى ەلەكتر قۋاتىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن.
بۇگىندە وبلىس حالقىنىڭ سانى 2,5 ميلليون ادامنان اسادى. ال 763 ەلدى مەكەن اۋىزسۋمەن قامتىلعان. دەسە دە 70 جىل ىلگەرىدە جۇرگىزىلگەن سۋ قۇبىرلارىنىڭ توزىعى جەتكەن. بيىل 30 ەلدى مەكەن جاڭادان اۋىزسۋ جەلىسىنە قوسىلىپ, 11 اۋىلدىڭ توزعان سۋ جۇيەلەرى جاڭارتىلىپ, حالىقتى اۋىز سۋمەن قامتۋ دەڭگەيىن 100%-عا جەتكىزۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. جازعى ماۋسىمدا اۋىزسۋدى كەستەمەن ىشەتىن 192 ەلدى مەكەن بار. وڭىردە ءۇش سۋ قويماسىن سالۋ ارقىلى, بۇل ماسەلەنى دە الداعى 3 جىلدا تولىق شەشۋ جوسپارلانعان. سول سياقتى شاردارا اۋدانىنىڭ تۇرعىندارىن ساپالى اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن اۋىلدارعا «تاما-تاستانبەك» سۋ جۇيەسىن تارتۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن 17 ملرد تەڭگەدەن اسا قاراجات بولىنۋىنە ىقپال ەتتىك. ءسويتىپ, قىرىق جىلدان بەرى شەشىمىن تاپپاي كەلگەن ماسەلەنىڭ شەشىمىن تابۋىنا كومەگىمىز ءتيدى. بۇل دا بولسا پرەزيدەنتتىڭ اۋىل حالقىنا كوڭىل ءبولۋىنىڭ شاراپاتى.
وبلىستا كۇن سايىن جاقسى جاڭالىقتاردىڭ شىعىپ جاتقانى كوڭىل قۋانتادى. بۇل دەگەن تىنىمسىز جۇمىستىڭ ناتيجەسى. وبلىس باسشىلىعى جۇمىستى جۇيەلى اتقارىپ جاتىر. ال جوسپارلى جۇمىس جۇيەلى جەمىسىن بەرەدى.
بۇگىندە كەنتاۋ, سوزاق, بايدىبەك اۋداندارىنا كوگىلدىر وتىن جەتتى. ياكي, وڭىردە تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتۋ 85,5%-دى قۇراپ وتىر. بيىل 37 ەلدى مەكەنگە گاز قۇبىرى تارتىلىپ جاتىر.
بىلتىر 289 نىسانعا نەمەسە 1 236 شاقىرىم جولعا قۇرىلىس-جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسىمەن 951,4 شاقىرىم جول پايدالانۋعا بەرىلىپ, جولداردىڭ ءنورماتيۆتى ۇلەسىن 94,7%-عا جەتكىزۋ كوزدەلگەن.
وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, تۇركىستان وبلىسى باقشا ونىمدەرىمەن كەڭىنەن تانىلعان ەلىمىزدىڭ جىلىجاي شارۋاشىلىعىنىڭ نەگىزگى ورتالىعىنا اينالعان دەسەك استە جاڭىلمايمىز. ەلىمىزدەگى جىلىجايلاردىڭ 76%-ى وسى وڭىردە. بىلتىر جىلىجاي الاڭى تاعى 75 گەكتارعا ۇلعايىپ, جالپى كولەمى 1 715 گەكتارعا جەتىپ وتىر. وتكەن جىلى 1,1 تريلليون تەڭگەنىڭ ءونىمىن ءوندىرىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى بويىنشا العاشقى ورىنعا شىقتى.
تۇركىستان وبلىسى اگروونەركاسىپتىك كەشەن سالاسىندا 2025–2027 جىلدارعا ارنالعان ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ جول كارتاسىن الدەقاشان بەكىتىپ قويعان. جول كارتاسى شەڭبەرىندە جالپى قۇنى 295,5 ملرد تەڭگەگە جوسپارلانعان 78 ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ, 30-عا جۋىعىن جۇزەگە اسىرىپ ۇلگەردى. ەسەسىنە مىڭنان اسا تۇرعىن جۇمىسپەن قامتىلدى.
قازىر ەلىمىز بويىنشا ەگىستىكتى رەتتەۋ شارالارى قابىلدانىپ جاتىر. بۇل الەمدە بار ۇدەرىس. بىلتىر وڭىردە اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارى 907 مىڭ گەكتارعا ەگىلىپ, الدىڭعى جىلدان 34 مىڭ گەكتارعا ارتقان. دالا جۇمىستارىنا قاجەتتى جانار-جاعار ماي بوساتۋ, كرەديتتىك رەسۋرستار, مينەرالدى تىڭايتقىشتار, تۇقىم ءبولۋ شارالارى مەرزىمىندە جۇرگىزىلدى. وبلىستا ماقتا, ەت جانە جۇگەرى كلاستەرى قۇرىلىپ, تەرەڭ وڭدەۋ قولعا الىنعان. بۇل ولكەنىڭ گەوگرافيالىق-كليماتتىق ەرەكشەلىگىن ەسكەرە وتىرىپ, تاڭدالىپ الىنعان 3 كلاستەرلىك باعىت بولىپ تۇر.
تۇركىستان وبلىسىندا جالپى ءونىم كولەمى 4 تريلليون تەڭگەدەن استى. ال كەدەيلىك دەڭگەيى 4,4 پايىزعا تومەندەگەن.
تۇركىستان تۋريستىك الەۋەتى دە جوعارى ولكە. بۇرىن كيەلى ورىنداردى زيارات ەتۋگە تۋريستەر كوپتەپ كەلسە, قازىر تۇركىستاندى تاماشالايتىن تۋريستەردىڭ قاراسى قالىڭداعان. پرەزيدەنت پارمەنىمەن قالاعا ەرەكشە مارتەبە دە بەرىلدى. قىرىقتان اسا مۇمكىندىك قاراستىرىلعان ارنايى زاڭ قابىلداندى. جالپى قانداي جاقسىلىق جاسالسا دا, ءبارى دە جەرگىلىكتى جۇرتشىلىقتىڭ جايلى ءومىر سۇرۋىنە ارنالعان. وبلىستىڭ ءوسىپ-وركەندەگەن وڭىرگە اينالۋىنا ءبىرى ءبىلىمى, ءبىرى يگى ءىسى, ەندى ءبىرى ونەرى, جاقسى ءتالىم-تاربيەسىمەن ۇلەس قوسۋ ءاربىر تۇرعىننىڭ پەرزەنتتىك پارىزى دەپ بىلەمىن.
قايرات بالابيەۆ,
ءماجىلىس دەپۋتاتى
