فوتو: اقوردا
سۇحبات بارىسىندا پرەزيدەنتتىڭ «پرەزيدەنتتىك ورتادا» كۇردەلى ماسەلەلەردى ازىلمەن نەمەسە تاريحي مىسالدارمەن جەتكىزە بىلەتىن قاسيەتى تۋرالى سۇراق قويىلدى. مەملەكەت باسشىسى بۇل قابىلەتتىڭ ۇلكەن ساياساتتا جوعارى باعالاناتىنىن راستاپ, ءوزىنىڭ تاريحقا دەگەن قىزىعۋشىلىعى تۋرالى ايتىپ بەردى.
ء«ازىل ايتا ءبىلۋ جانە تاريحي دەرەكتەردى جەتىك ءبىلۋ ۇلكەن ساياساتتا دا جوعارى باعالانادى. مەن كاسىبي تاريحشى ەمەسپىن. سوندىقتان, كوپتىڭ الدىندا وتكەن داۋىرلەرگە قاتىستى تاقىرىپتارعا بارا بەرمەيمىن. بىراق, تاريحقا قىزىعامىن, كىتاپتار مەن ماقالالار وقيمىن. دەسە دە, تاريحي دەرەكتەردى قازىرگى ساياساتتىڭ مۇددەسىنە پايدالانۋعا بولمايدى دەپ سانايمىن», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت ءوز سوزىندە تاريحي قۇبىلىستاردىڭ قۇبىلمالىلىعىنا مىسال رەتىندە جازۋشى ەدۆارد رادزينسكي مەن ستالين بەينەسىنە قاتىستى وقيعانى كەلتىردى. ول كەزىندە «سەنىڭ ءستالينىڭ كىمگە قاجەت؟ اشىقتىق پەن دەموكراتيا ءداۋىرى باستالعانىن بىلمەيسىڭ بە؟ ستالينيزم زامانى كەلمەسكە كەتتى» دەگەندەردىڭ قاتەلەسكەنىن, ۋاقىت وتە كەلە قوعامدا ستالينگە دەگەن كوزقاراستىڭ قالاي وزگەرگەنىن اتاپ ءوتتى.
«تاريحتان تالاي نارسەنى ۇيرەنۋگە بولادى, كۇنى كەشە عانا قۋعىندا جۇرگەن جاندار ەرتەڭ-اق ۇلى تۇلعا اتانادى. ەسەسىنە, لەنين سىندى كوسەمدەردىڭ اجۋاعا اينالۋى وپ-وڭاي, حالىق ونىڭ قاناتتى سوزدەرىن الدەقاشان ۇمىتقان. ال, تروتسكي ءوز ەستەلىكتەرىندە «پارتيامىزدىڭ ەڭ كورنەكتى ورتاقول ادامى» دەپ اتاعان ءستاليندى قازىر جۇرت ماداقتايدى», دەپ پرەزيدەنت تاريحتاعى مۇنداي پارادوكستاردىڭ ءبىزدىڭ ەلدە دە از ەمەس ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى.
مەملەكەت باسشىسى ءستاليننىڭ «كادر ءبارىن شەشەدى», ء«ومىر قانداي كەرەمەت, ءومىر قانداي كوڭىلدى» دەگەن سياقتى ەل اۋزىندا قالعان سوزدەرىن مىسالعا كەلتىرە وتىرىپ, تاريحي تۇلعالاردىڭ تاعدىرى مەن ولاردىڭ مۇراسىنا بەرىلەتىن باعانىڭ ۋاقىت تەزىندە قالاي وزگەرەتىنىنە نازار اۋداردى.
ەسكە سالايىق, بۇگىن قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ «Turkistan» گازەتىنە كەڭ كولەمدى سۇحبات بەردى. وندا ول كولىك جانە لوگيستيكا سالاسىن دامىتۋ قازاقستان ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزى بار باسىمدىق ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قاسىم-جومارت توقاەۆ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۆلاديمير پۋتينمەن كەزدەسۋلەرى بەيرەسمي سيپاتقا يە ەكەنىن ايتتى. سونداي-اق پرەزيدەنت سوڭعى جىلدارى تاريحتى تالقىلاۋ سانگە اينالعانىن ءسوز ەتتى.ء تۇرلى پودكاستتار, فيلمدەر, ماقالالار مەن كىتاپتار شىعىپ جاتقانىنان حاباردار ەكەنىن جەتكىزدى. قاسىم-جومارت توقاەۆ قاڭتار وقيعاسىنا قاتىسقان ازاماتتارعا بايلانىستى سوت پروتسەستەرى مەن تەرگەۋ جۇمىستارى جونىندە پىكىر ءبىلدىردى. مەملەكەت باسشىسى بۇل تاقىرىپقا قاتىستى نەگىزگى دەرەكتەر الدەقاشان بەلگىلى بولعانىن ايتىپ, كەيبىر سوت ىستەرى مەن ۇرلانعان قارۋدى ىزدەستىرۋ جۇمىستارى ءالى دە جالعاسىپ جاتقانىن مالىمدەدى.
