شارۋاشىلىق باسشىسى دميتري يساەۆ – قالادا تۋىپ-وسكەن ازامات. قوستانايداعى №7 مەكتەپتە وقىدى. 9-سىنىپتان كەيىن قوستاناي اۆتوموبيل كولىگى كوللەدجىندە ءبىلىم الدى.
قالاعا سىيمايتىن, ۇنەمى اۋىلعا ەلەگىزىپ, دالا مەن ءداننىڭ, قورا مەن مالدىڭ ءيىسىن اڭساپ تۇراتىن ادامدار بولادى. ديمانىڭ بويىندا دا وسىنداي قاسيەت بار. ونى بالا جاستان اۋىلعا ىنتىقتىرىپ قويعان اتا-اجەسىنىڭ مەيىرىمى ەدى. كانيكۋل نەمەسە مەرەكەلىك دەمالىس بولا قالسا, جاز دەمەي, قىس دەمەي, بىردەن ولەڭدىگە تارتاتىن. مۇندا اتاسىنىڭ شارۋا قوجالىعى بار. تەمىر-تەرسەككە ۇيىرسەك, زەرەك بالا 12 جاسىنان باستاپ وسى شارۋاشىلىققا تيەسىلى كەز كەلگەن تەحنيكانىڭ قوزعالتقىشىن جوندەي بەرەتىن. 13 جاسىندا-اق تراكتورعا شالعى تىركەپ, ءوزى ءشوپ شاۋىپ, ونى تاسىپ اكەلىپ, تاۋداي عىپ قورانىڭ جانىنا ءۇيىپ قوياتىن. ارتىلعانىن ەلگە ساتىپ, كيىم-كەشەگى مەن مەكتەپكە قاجەت زاتتارىن ءوزى تۇگەندەپ الاتىن.
كوللەدجدەگى وقۋىن 2012 جىلى تامامداعان تالاپتى جاس بالا وسى جىلى ءبىرجولا ولەڭدى اۋىلىنا كەلىپ, تۇرالاپ قالعان شاعىن شارۋاشىلىقتى قولعا الدى. بۇل كەزدە اتاسىنىڭ قۋاتى قايتىپ, قارتايىڭقىراپ, قوجالىققا تيەسىلى القاپ مۇلدە قاراۋسىز قالعان ەدى. ونىڭ سىرتىندا, ءبىرتالاي جىلدان بەرى سالىعى مەن وزگە دە تولىپ جاتقان مىندەتتەمەلەرىن وتەي الماعان شارۋاشىلىق شاشەتەكتەن قارىزعا باتتى. وسى اۋىرتپالىقتىڭ ءبارى تۇتاستاي وقۋدى جاڭا عانا ءبىتىرىپ كەلگەن جاس تالاپتىڭ موينىنا ارتىلدى.
دميتري الدىمەن توپىراعى توزىپ, قۇمعا اينالۋعا شاق تۇرعان القاپتىڭ قۇنارىن ارتتىرۋدى قولعا الدى. جەر ەرىنبەي ەڭبەك ەتكەنگە عانا ەسەلەپ بەرەدى. قاسىنا رينات, نۇريسلام, ميحايل سىندى اۋىلدىڭ قولىنان ءىس كەلەتىن, ەتى ءتىرى جىگىتتەرىن جيناعان شارۋاقور ازامات اينالاسى ءبىر-ەكى جىلدىڭ ىشىندە جاقسى ءونىم الىپ, قىرۋار قارىزىنان قۇتىلدى. ودان كەيىنگى جىلدارى شارۋاشىلىق تەحنيكاسىن جاڭارتۋدىڭ قامىنا كىرىسىپ, ىسكە جارارلىق تراكتور, كومباين ساتىپ الدى. ءتورت جىل قاتارىنان تۇسكەن تابىستى شاتقاياقتاپ قالعان شارۋاشىلىقتىڭ ەڭسەسىن كوتەرۋگە جۇمسادى. بۇرىنعى كەڭشاردان قالعان قامبا مەن قويمانى ساتىپ الدى. ەگىنشىلىكتى اۋەل باستا 350 گەكتاردان باستاعان قوجالىق ون شاقتى جىلدىڭ ىشىندە القاپ كولەمىن 2 مىڭ گەكتارعا جەتكىزىپ, ارپا, بيداي, جاسىمىق ءتارىزدى ءداندى, مايلى داقىلدار ءوسىرىپ وتىر.
كاسىپكەر 2017 جىلى «سىباعا» باعدارلاماسى ارقىلى 25 باس ءىرى قارا الىپ, مال شارۋاشىلىعىنىڭ ىرگەسىن قالادى. 2019 جىلى مەملەكەتتىڭ قولداۋىمەن 80 باس ابەردين انگۋس ءىرى قاراسىن, ەندى بىرەر جىلدان كەيىن اۋليەكول سيىرلارىن ساتىپ الىپ, اسىل تۇقىمدى مال شارۋاشىلىعى مەن ەگىنشىلىكتى قاتار جولعا قويدى.
بۇگىندە ولەڭدىدە شامامەن 50 شاقتى ءۇي ءتۇتىن تۇتەتىپ وتىر. شالعاي ەلدى مەكەننىڭ توعىز جىلدىق مەكتەبى, بالاباقشاسى بار. كاسىپكەر شاماسى جەتكەنشە اۋىلدىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنا دا قاراسىپ, مەكتەپ پەن بالاباقشاعا ماتەريالدىق كومەك كورسەتىپ تۇرادى. قىستا وزگە شارۋالارمەن بىرلەسىپ جولدىڭ قارىن كۇرەپ, الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ اينالاسىن تازارتۋعا اتسالىسادى. اۋىلداعى 4-5 وتباسى وسى شارۋاشىلىقتان ناپاقا تاۋىپ, جان باعادى.
شارۋا قوجالىعىندا كوكتەمگى, كۇزگى ناۋقان كەزىندە 12–14 ادام جۇمىس ىستەيدى. جۇمىسشىنىڭ ءبىرازى قالادان كەلەدى. ويتكەنى قازىر اۋىلدان جۇمىسشى تابۋ قيىن. اۋىلدا وتىرعان ءار وتباسىنىڭ ءوز مالى, ءوز شارۋاسى بار. ال دميتريمەن بىرگە جۇمىس ىستەيتىن بەس ادامنىڭ مالى, ونىڭ كۇتىمى, وتباسىنىڭ وتىن-سۋى تۇگەلدەي شارۋاشىلىقتىڭ موينىندا.
«ديما بولماعاندا اۋىلدان الدەقاشان كوشىپ كەتەر مە ەدىم, كىم ءبىلسىن. ەكەۋمىزدى ەڭبەك تابىستىردى. بالا كەزىمىزدەن-اق وسى اۋىلدا بىرگە جۇمىس ىستەدىك, مال باقتىق, ءشوپ شاپتىق. كەيىن قالادا وقۋىن ءتامامداپ, وسى شارۋاشىلىقتى قولىنا العان سوڭ, جۇمىسقا شاقىردى. سودان بەرى بىرگەمىز. مەن ۇيلەنىپ, وتاۋ كوتەرگەن جىلى بۇكىل جيھازىمەن دايىن ءۇي بەردى. قازىر بالا-شاعامىزبەن وسى ۇيدە تۇرىپ جاتىرمىز. مالىمىزدى شارۋاشىلىققا قوسىپ قويدىق. قىسى-جازى وسىندا جۇرەدى. جۇمىستان كەيىن ۇيدەگى مالعا جەم-ءشوپ بەرۋ كەرەك ەدى دەپ الاڭدامايمىز. ونىڭ سىرتىندا, مالىمىزعا ءتۇرلى اۋرۋعا قارسى ۆاكتسينانى دا شارۋاشىلىق ەكتىرەدى. بۇل بىزگە دە, شارۋاشىلىققا دا قولايلى. كادىمگى شاعىن ۇجىمدىق شارۋاشىلىق سياقتىمىز, ارقايسىمىزدىڭ ءوز ۇلەسىمىز, ءوز مىندەتىمىز, ءوز جاۋاپكەرشىلىگىمىز بار. ەگىن جاقسى شىقسا, تابىسىمىز ەسەلەنەدى. قۋاڭشىلىق جىلدارى بارعا قاناعات, جوققا سابىر ەتەمىز. ويتكەنى ەگىن ناشار شىققان جىلدارى شارۋاشىلىق تابىسىنىڭ كوبى كوكتەمگى ەگىس جۇمىستارىنا العان نەسيەنى جابۋعا كەتەدى. بۇعان تۇسىنىستىكپەن قارايمىز. بىراق قانداي قيىن جىلدار بولسا دا, ديما ەشكىمدى ايلىقسىز قالدىرمايدى. قالاعا بارىپ قارىز الىپ كەلسە دە, ەڭبەگىمىزدى بەرەدى. جاعدايىن كورىپ تۇرعان سوڭ, كەيدە ۇيالىپ, الماي قويعان كەزىمىز بولدى. بيىل جاقسى ءونىم الدىق. ءوز باسىم ءبىر ايدىڭ ىشىندە 2 ملن تەڭگە تابىس تاپتىم. دميتري – ۋادەگە بەرىك, دەگەنىنە جەتپەي قويمايتىن تاباندى ازامات. بار بولسا, ءبولىسىپ وتىرادى. مىسالى, بيىل شارۋاشىلىق ەسەبىنەن بالاباقشاداعى بالالارعا جەتكىلىكتى ەتىپ ءتۇرلى ويىنشىق الىپ بەردى. جىلدا مەرەكە سايىن كومەك بەرىپ تۇرادى», دەيدى اۋىل تۇرعىنى رينات نۇرلىباەۆ.
وكىنىشكە قاراي, اتالعان شارۋاشىلىقتىڭ جۇمىسشىلارى بىرتىندەپ اۋدان ورتالىعىنا, قالاعا قونىس اۋدارىپ جاتىر. جۇرت كوبى تۇرمىستىڭ ناشارلىعىنان ەمەس, اۋىلدا ون ءبىر جىلدىق مەكتەپتىڭ جوقتىعىنان كوشۋگە ءماجبۇر. ءبىر-ەكى جىلدان سوڭ, دميتري باسقاراتىن شارۋا قوجالىعىندا ەڭبەك ەتەتىن ەكى جۇمىسشىنىڭ دا بالالارى توعىزىنشى سىنىپتى بىتىرەدى.
قوستاناي وبلىسى
