فوتو: istockphoto.com
بۇگىن الماتى تورىندە ۇلتتىق مەديا قاۋىمداستىعى (ۇمق) قۇرىلتايشىلارى كونفەرەنتسياسىنىڭ بيىلعى قورىتىندى وتىرىسى ءوتتى. جيىن بارىسىندا 2025 جىلعا ارنالعان بازالىق زەرتتەۋ ناتيجەلەرى تانىستىرىلىپ, «تۆ-يندەكس: شاعىن قالالار مەن اۋىلدار» پانەلى بويىنشا تەستىلىك رەجيمنىڭ ءتۇيىندى ەسەپتەرى ساراپتالدى
نما دەرەكتەرىنە سايكەس, قازاقستاندا تەلەديدار كورۋ دەڭگەيى ايتارلىقتاي ارتقان. كەڭەيتىلگەن تەلەۆيزيالىق ولشەۋلەردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلدەگى جيىنتىق تەلەديدار اۋديتورياسى 21%-عا ءوستى. بۇل ءوسىمنىڭ نەگىزگى ۇلەسىن شاعىن قالالار مەن اۋىلدىق ەلدى مەكەندەر قامتاماسىز ەتكەن.
2025 جىلدىڭ قازان ايىندا نما K Research Central Asia كومپانياسىمەن بىرلەسىپ, تەلەديدارلىق ولشەۋدىڭ كەڭەيتىلگەن فورماتىن ىسكە قوستى. العاش رەت زەرتتەۋگە ەلدەگى شاعىن قالالار مەن اۋىلدار ەنگىزىلدى. بۇعان دەيىن تەلەۆيزيالىق ولشەۋلەر تەك حالقى 100 مىڭنان اساتىن 21 ءىرى قالادا عانا جۇرگىزىلىپ كەلگەن.
زەرتتەۋ ناتيجەلەرى تەلەديداردىڭ ءالى دە كەڭ كۇندەلىكتى اۋديتوريامەن بايلانىس ورناتۋداعى باستى كوممۋنيكاتسيالىق ارنالاردىڭ ءبىرى بولىپ وتىرعانىن دالەلدەدى. وڭىرلەردە تەلەديدار كورۋگە جۇمسالاتىن ورتاشا ۋاقىت جوعارى: شاعىن قالالار مەن اۋىلداردا تۇرعىندار تەلەديدار الدىندا كۇنىنە ورتا ەسەپپەن 198 مينۋت وتكىزەدى. بۇل ءىرى قالالارداعى كورسەتكىشتەن 21 مينۋتقا نەمەسە 12%-عا ارتىق. ءىرى قالالاردا ورتاشا كورسەتكىش – 177 مينۋت.
سونىمەن قاتار شاعىن قالالار مەن اۋىلدىق جەرلەردە وتاندىق تەلەكانالداردىڭ ورتاشا تاۋلىكتىك رەيتينگى ءىرى قالالارمەن سالىستىرعاندا 40%-عا جوعارى. بۇل فاكتور ەل بويىنشا تەلەديدار اۋديتورياسىنىڭ جالپى وسىمىنە تىكەلەي اسەر ەتكەن. ايتا كەتۋ كەرەك, تەلەكانال رەيتينگى – بەلگىلى ءبىر ۋاقىت ارالىعىندا ارنانى كورگەن كورەرمەندەر ۇلەسىن كورسەتەتىن ستاتيستيكالىق كورسەتكىش.
وسىنداي ءۇردىس ورتاشا تاۋلىكتىك قامتۋ كورسەتكىشىندە دە بايقالادى. شاعىن قالالار مەن اۋىلداردا تۇرعىنداردىڭ 44%-ى تەلەديداردى كۇن سايىن كورەدى, ال ءىرى قالالاردا بۇل كورسەتكىش 35%-دى قۇرايدى. جالپى ەل بويىنشا ورتاشا تاۋلىكتىك قامتۋ 40%-عا جەتىپ, تەك ءىرى قالالار دەرەكتەرىمەن ەسەپتەلگەن كورسەتكىشتەن 13%-عا جوعارى بولىپ وتىر.
زەرتتەۋ وڭىرلەردىڭ جاس اۋديتوريانى قالىپتاستىرۋداعى ءرولىن دە ايقىندادى. شاعىن قالالار مەن اۋىلداردا 18-24 جاس ارالىعىنداعى جاستار تەلەديداردى اناعۇرلىم بەلسەندى قارايدى: ولاردىڭ ۇلەسى 27%, ال ءىرى قالالاردا بۇل كورسەتكىش 19%. كەرىسىنشە, ءىرى قالالاردا تەلەديدار اۋديتورياسىنىڭ ەڭ بەلسەندى بولىگى 45 جاستان اسقان كورەرمەندەر. بۇدان بولەك, وڭىرلەردە تەلەسموترەنيەنىڭ نەگىزگى بولىگىن قازاق ءتىلىن تاڭداعان كورەرمەندەر قامتاماسىز ەتىپ وتىر – 82%, ال ءىرى قالالاردا بۇل كورسەتكىش 59%.
«الىنعان دەرەكتەر وڭىرلەردىڭ بۇگىندە مەدياتۇتىنۋدا جاڭا ترەندتەر قالىپتاستىرىپ, تەلەنارىقتىڭ ءوسۋ درايۆەرىنە اينالىپ وتىرعانىن كورسەتەدى. بۇل جاس, تۇراقتى ءارى تەلەديدار كونتەنتىنە بەلسەندى اۋديتوريا. بۇگىندە تەلەكانالدار اراسىنداعى باسەكە ءدال وسى جاڭا اۋديتوريانىڭ قالىپتاسىپ جاتقان ايماقتارىنا قاراي ويىسىپ جاتىر», دەپ پىكىر ءبىلدىردى نما بايقاۋ كەڭەسىنىڭ توراعاسى كەمەلبەك ويشىباەۆ.
زەرتتەۋ گەوگرافياسىنىڭ كەڭەيۋى بۇكىل مەديايندۋستريا ءۇشىن ماڭىزدى قادام بولدى. بۇل تەلەراديوارنالاردىڭ تيىمدىلىگىن ۇلتتىق دەڭگەيدە وبەكتيۆتى باعالاۋعا, ەلدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندەگى تۇرعىنداردىڭ ناقتى مەدياقالىپتارىن ەسكەرۋگە جانە ءارتۇرلى اۋديتوريا توپتارىنىڭ قىزىعۋشىلىقتارىنا ساي, نەعۇرلىم جەكەلەندىرىلگەن كونتەنت قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
