فوتو: قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى
قارجىلىق قىزمەتتەردى تۇتىنۋشى الىنعان جاۋاپپەن كەلىسپەگەن جاعدايدا نە ول بەلگىلەنگەن مەرزىمدە بولماعان جاعدايدا قارجى ومبۋدسمانىنىڭ بىرىڭعاي قىزمەتىنە جۇگىنۋگە قۇقىلى.
قارجى ومبۋدسمانىنىڭ بىرىڭعاي قىزمەتى قارجى نارىعىنداعى داۋلاردى سوتقا دەيىنگى رەتتەۋدىڭ نەگىزگى ينستيتۋتى بولادى جانە قازىرگى ۋاقىتتا قولدانىلىپ جۇرگەن بانك, ساقتاندىرۋ جانە ميكروقارجى ومبۋدسمانىنىڭ جەكەلەگەن تەتىكتەرىن بىرىكتىرەدى.
قارجى ومبۋدسمانى تۇتىنۋشىلار مەن قارجى ۇيىمدارى اراسىنداعى داۋلاردى قارايدى جانە قارجى ۇيىمدارى ورىنداۋعا مىندەتتى شەشىمدەر شىعارادى. داۋ رەتتەلمەگەن جاعدايدا, تۇتىنۋشىدا سوتقا جۇگىنۋ قۇقىعى ساقتالادى.
داۋلاردى رەتتەۋدىڭ سوتقا دەيىنگى ءتارتىبى مىناداي جاعدايلاردا قولدانۋعا جاتادى:
1) تۇتىنۋشىلاردىڭ ەلىمىزدىڭ بانكتەرىنە, بەيرەزيدەنت-بانكتەرىنىڭ فيليالدارىنا, بانك وپەراتسيالارىنىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىن جۇزەگە اسىراتىن ۇيىمدارعا, ميكروقارجى ۇيىمدارىنا, بانكتىك قارىز نەمەسە ميكروكرەديت شارتتارى بويىنشا تالاپ ەتۋ قۇقىقتارى بەرىلگەن ادامدارعا, ساقتاندىرۋ (قايتا ساقتاندىرۋ) ۇيىمدارىنا, ەلىمىزدىڭ بەيرەزيدەنت-ساقتاندىرۋ (قايتا ساقتاندىرۋ) ۇيىمدارىنىڭ فيليالدارىنا, سونداي-اق قارجى ونىمدەرىن ۇسىنۋ شارتتارىنان تۋىندايتىن باعالى قاعازدار نارىعىنداعى بروكەرلىك ۇيىمدارعا م ۇلىكتىك تالاپتارى بولعان كەزدە;
2) بانك, ميكروقارجى ۇيىمى نەمەسە كوللەكتورلىق اگەنتتىك بانكتىك قارىز نەمەسە ميكروكرەديت شارتىنىڭ تالاپتارىن وزگەرتۋدەن باس تارتقان كەزدە نە تۇتىنۋشى – جەكە تۇلعانىڭ ءوتىنىشى بويىنشا ءوزارا قولايلى شەشىمگە قول جەتكىزىلمەگەن كەزدە;
3) ساقتاندىرۋ شارتتارى بويىنشا ساقتانۋشىلار (ساقتاندىرىلۋشىلار, پايدا الۋشىلار) مەن ساقتاندىرۋ ۇيىمدارى اراسىندا داۋلار, سونداي-اق مىندەتتى جانە ەرىكتى ساقتاندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ساقتاندىرۋ ۇيىمدارى اراسىندا داۋلار تۋىنداعان كەزدە.
سوتقا دەيىنگى رەتتەۋ ماقساتتارى ءۇشىن قارجىلىق قىزمەتتەردى تۇتىنۋشىلار دەپ جەكە تۇلعالار, سونداي-اق شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە جاتاتىن زاڭدى تۇلعالار تۇسىنىلەدى. بۇل رەتتە ساقتاندىرۋ سەكتورىندا ساقتاندىرۋ ۇيىمدارى اراسىنداعى داۋلاردى دا قاراۋ كوزدەلەدى.
قارجى ومبۋدسمانى قىزمەتىنىڭ كەڭەسىنە اگەنتتىكپەن الدىن الا كەلىسىم بويىنشا قارجىلىق قىزمەتتەردىڭ جەكەلەگەن باعىتتارى بويىنشا قارجى ومبۋدسماندارىنىڭ قاجەتتى سانىن تاعايىنداۋ قۇقىعى بەرىلەتىن بولادى.
اگەنتتىك, ءوز كەزەگىندە, قارجى ومبۋدسماندارىنىڭ كاسىبي قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ تارتىبىنە, قىزمەتتىڭ كورپوراتيۆتىك باسقارۋ جۇيەسىنە قويىلاتىن تالاپتاردى بەلگىلەيدى, سونداي-اق قارجى ۇيىمدارى مەن قارجى ومبۋدسمانى قىزمەتىنىڭ قاداعالاپ دەن قويۋ شارالارىن قولدانا وتىرىپ, بەلگىلەنگەن تالاپتاردى ساقتاۋىن قاداعالاۋدى جۇزەگە اسىراتىن بولادى.
