– «سامۇرىق-قازىنا» توبى جۇمىسشى ماماندىقتار جىلى اياسىندا جۇمىستاردى جۇيەلى تۇردە اتقارىپ كەلەدى. بۇگىندە قور كومپانيالارىندا 250 مىڭنان استام ادام ەڭبەك ەتەدى, ونىڭ ىشىندە 190 مىڭنان استامى – جۇمىسشى ماماندىق يەلەرى. بۇل – ەلدىڭ ونەركاسىپتىك الەۋەتىنىڭ وزەگى ءارى تۇراقتى ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ بەرىك نەگىزى, – دەدى قور باسشىسى نۇرلان جاقىپوۆ.
ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى بيىل وسى باعىتتا اۋقىمدى ءىس-شارالار وتكىزىپ, ەڭبەك ادامىنىڭ بەدەلىن ارتتىرۋعا بارىنشا اتسالىستى. سونىڭ ىشىندە ادام كاپيتالىن دامىتۋ باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى بولدى. ماسەلەن, جىل باسىنان بەرى 175 مىڭنان استام قىزمەتكەر بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىنان وتكەن. بۇل ورايدا «باستاۋ», «ورلەۋ», سونداي-اق كورپوراتيۆتىك شەبەرلىك, تالىمگەرلىك باعدارلامالارى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر.
حالىقارالىق سەرىكتەستىك اياسىندا قور توبىنىڭ ماماندارى وزىق تەحنولوگيالار مەن جاڭا قاۋىپسىزدىك ستاندارتتارىن مەڭگەرۋ ماقساتىندا تاعىلىمدامالارعا بارىپ, بىلىمدەرىن تولىقتىرىپ وتىرادى. تاجىريبەلى ماماندارمەن قاتار, جاس كادرلارعا دا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. ولار ءۇشىن «جەتى قادام», «مۇراگەر», «الىپ» باعدارلامالارى قاراستىرىلعان. جاس ماماندار اتالعان باعدارلامالار بويىنشا تالىمگەرلىكتەن وتەدى, كوشباسشىلار مەكتەبىندە ءبىلىم الىپ, ءوندىرىس تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جوبالارىنا قاتىسىپ, ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگىن شىڭدايدى.
– بيىل كومپانيا جۇمىسشى ماماندارعا ارنالعان ءتۇرلى كۋرستار, وقۋ, تاجىريبە الماسۋ باعدارلامالارىن وتكىزىپ جاتىر. مىنا فورۋم دا وتە جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلعان ەكەن. مەن قىزىلوردادان ەلورداعا وسى شاراعا ارنايى كەلدىم. تەمىرجولشىلار اۋلەتىنەنمىن. اكەمنىڭ ءىزىن جالعاپ, وسى تەمىرجول سالاسىندا التىنشى جىل ەڭبەك ەتىپ كەلەمىن. ءبىز سياقتى جاس ماماندارعا بۇل تاماشا مۇمكىندىك, – دەدى قىزىلوردا لوكوموتيۆ پايدالانۋ دەپوسىنىڭ تاسپا تالداۋ ينجەنەرى اياۋجان اسقارقىزى.
قور توبىنىڭ جۇمىسشىلارى حالىقارالىق دەڭگەيدەگى بايقاۋلارعا قاتىسىپ, بيىكتەن كورىنىپ ءجۇر. ماسەلەن, «AtomSkills», «حايتەك-2025» سىندى بەدەلدى چەمپيوناتتاردا جەرلەستەرىمىز 15 جۇلدەلى ورىنعا يە بولىپ, وتاندىق مامانداردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگى جوعارى ءارى باسەكەگە قابىلەتتى ەكەنىن دالەلدەدى.
«سامۇرىق-قازىنا» كادرلاردى دايارلاۋ قىزمەتىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن قالىپتاستىرىپ كەلەدى, ياعني ستۋدەنتتەن باستاپ بىلىكتى مامان اتانعانعا دەيىن جۇيەلى جۇمىس اتقارىلادى. بۇل رەتتە قور توبى ەلىمىزدىڭ جەتەكشى وقۋ ورىندارىمەن 100-گە تارتا مەموراندۋمعا قول قويعان. مىسالى, «قازاقتەلەكوم» – وڭتۇستىك كورەيانىڭ «Woosong» ۋنيۆەرسيتەتىمەن, «قازاتومونەركاسىپ» قبتۋ-مەن كەلىسىم ورناتتى. وسىلايشا, 10 مىڭنان استام ستۋدەنت دۋالدى وقىتۋ باعدارلاماسى مەن قور توبىنىڭ كاسىپورىندارىندا وندىرىستىك تاجىريبەدەن ءوتىپ جاتىر.
العاش رەت «اتىراۋ مۇناي جانە گاز ۋنيۆەرسيتەتى» بازاسىندا «قازمۇنايگاز» كومپانياسىمەن بىرلەسىپ, مۇناي-گاز سالاسىنا ارنالعان وقۋ-وندىرىستىك پوليگون اشىلدى. مۇندا تولىق وندىرىستىك تسيكل جاعدايىندا جۇمىسشى, ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق كادرلار دايارلانادى.
بيىل قور الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىككە دە كوپ كوڭىل ءبولدى. اتا-انالارىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردى جانە الەۋمەتتىك وسال ساناتتاعى جاستاردى قولداۋعا باعىتتالعان «سامۇرىق ءۇمىتى», «تالىمگەر» جوبالارى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. بۇل باستامالار اياسىندا پاۆلودار, شىعىس قازاقستان وبلىستارىندا بالالار ءۇيىنىڭ 100 تاربيەلەنۋشىسىنە قولداۋ كورسەتىلدى. بۇگىندە ولاردىڭ 38-ءى كوللەدجدەردە وقيدى. بۇدان بولەك, 107 تۇلەك قوردىڭ كاسىپورىندارىندا جۇمىسقا ورنالاسىپ, ەڭبەك ەتىپ ءجۇر.
سونىمەن قاتار قىزمەتكەرلەردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ كومپانيا وكىلدەرىنىڭ باستى نازارىندا. «وتباسى بانكپەن» بىرلەسىپ جەڭىلدەتىلگەن تۇرعىن ءۇي باعدارلامالارى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. ناقتىراق ايتقاندا, ەكىباستۇز, استانا قالالارىندا جۇمىسشىلارعا ارنالعان تۇرعىن ۇيلەر سالۋعا قاتىستى قاناتقاقتى جوبالار باستالدى. الداعى ۋاقىتتا بۇل باعدارلامانى وزگە دە وڭىرلەردە ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىنە دە ءجىتى دەن قويىلعان. ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ, وقىتۋ, اپاتتى جاعدايدىڭ الدىن الۋ شارالارىنىڭ ناتيجەسىندە وندىرىستەگى جاراقاتتانۋ دەڭگەيى 44%-عا تومەندەگەن. بۇل ورايدا قور وندىرىسكە تسيفرلىق ترانسفورماتسيانى ەنگىزۋ جۇمىستارىن بەلسەندى اتقارىپ كەلەدى. جىل سوڭىنا دەيىن جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارى كادر ۇدەرىستەرىنە, پەرسونالدى باسقارۋ, ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى جۇيەسىنە ەنگىزىلەدى.
كادرلىق الەۋەتتى دامىتۋمەن قاتار, قور ازاماتتاردىڭ ءومىر ساپاسىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىن ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. 2025 جىلى سۋ, گاز تارتۋ, ەنەرگەتيكا, لوگيستيكا, تازا ەنەرگيا سالالارىندا جالپى قۇنى 1,1 ترلن تەڭگەدەن اساتىن 9 ستراتەگيالىق جوبا اياقتالدى. ولاردىڭ قاتارىندا كەندىرلى اۋىلىنداعى سۋ تۇششىتۋ زاۋىتى, Caspi Bitum زاۋىتى, «تالدىقورعان – ءۇشارال» گاز قۇبىرى, جاڭاوزەندەگى كۇن ەلەكتر ستانساسى, اقتاۋداعى جاڭا كونتەينەرلىك حاب پەن الماتىداعى Zhetysu تەرمينالى بار.
– «سامۇرىق-قازىنا» قورى جۇمىسشى ماماندىقتار جىلىن ءبىر رەتتىك ناۋقان ەمەس, ۇزاقمەرزىمدى ستراتەگيا رەتىندە قاراستىرادى. ءبىز الداعى ۋاقىتتا دا وسى باعىتتاعى جۇمىستاردى جالعاستىرامىز, – دەدى «سامۇرىق-قازىنا» قورىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى عيبرات اۋعانوۆ فورۋم بارىسىندا.
شارا قورىتىندىسىندا «سامۇرىق-قازىنا» قورى وندىرىستىك ۇجىمداردىڭ ۇزدىك ماماندارىن, كادر الەۋەتىن دامىتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسقان پورتفەلدىك كومپانيالاردىڭ قىزمەتكەرلەرىن ماراپاتتادى.
جانسايا قاپاسقىزى
