الەمدىك رەيتينگىدە ءباسى جوعارى
NU بيىل ءبىلىم ساپاسىن باعالاۋ سالاسىنداعى جەتەكشى الەمدىك ورگانداردىڭ ءبىرى – بريتاندىق «Quality Assurance Agency for Higher Education» اگەنتتىگىنىڭ ينستيتۋتسيونالدىق اككرەديتاتسياسىن الدى. NU پروفەسسورى ۆاكار احمادتىڭ ايتۋىنشا, اككرەديتاتسيا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جاھاندىق اكادەميالىق ستاندارتتارعا ساي بولۋىن بەكىتىپ, ونىڭ حالىقارالىق بەدەلىن جاقسارتىپ, ديپلومداردىڭ قۇندىلىعىن ارتتىرادى.
NU وسى جىلدىڭ ىشىندە رەيتينگىدە 100 پوزيتسياعا جوعارىلاپ, جاھاندىق اكادەميالىق ورتاداعى ورنىن ايتارلىقتاي بەكىتتى. بيىل ۋنيۆەرسيتەت «Times Higher Education» جاھاندىق بەدەلدى رەيتينگىندە 401–500 ارالىعىنداعى ورىنعا تۇراقتادى. بۇل – ەلىمىزدەگى جوو-لار اراسىنداعى ەڭ جوعارى كورسەتكىش. سونىمەن قاتار NU كوشباسشىلىعىن دالەلدەپ, ورتالىق ازيا, كاۆكاز ەلدەرى اراسىندا ءنومىرى ءبىرىنشى جوو بولسا, تمد ەلدەرىنىڭ اراسىندا 4-ورىنعا كوتەرىلدى. ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعى 2030 جىلعا قاراي الەم ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ اراسىندا ۇزدىك 300 ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قاتارىنا كىرۋدى ماقسات ەتىپ وتىر.
ۋنيۆەرسيتەتتىڭ تاعى ۇلكەن جەتىستىگى – حالىقارالىق «Global Ranking of Academic Subjects» پاندىك رەيتينگىنە ەنۋى. بۇل رەيتينگىنى جاسايتىن «Shanghai Ranking» ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ جەكەلەگەن پاندەر بويىنشا ءبىلىم ساپاسى مەن عىلىمي ناتيجەلىلىگىن باعالايتىن ەڭ بەدەلدى ءارى قاتاڭ حالىقارالىق رەيتينگىلەردىڭ ءبىرى سانالادى. 2025 جىلعى ناتيجە بويىنشا Nazarbayev University ورتالىق ازيادان وسى رەيتينگكە ەنگەن جالعىز جوعارى وقۋ ورنى بولىپ تانىلىپ, ينجەنەريا, ءبىلىم باعىتى بويىنشا جوعارى باعا الدى. «Shanghai Ranking» پاندىك رەيتينگىلەرى الەمنىڭ شامامەن ەكى مىڭعا جۋىق ۋنيۆەرسيتەتىن قامتىپ, باعالاۋ بارىسىندا عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ ساپاسى مەن ىقپالىن باستى ولشەم رەتىندە الادى. اتاپ ايتقاندا, ۋنيۆەرسيتەتتە نوبەل سىيلىعى لاۋرەاتتارىنىڭ بولۋى, «Nature» جانە «Science» سەكىلدى بەدەلدى عىلىمي جۋرنالدارداعى جاريالانىمدار سانى مەن ساپاسى, حالىقارالىق باسىلىمدارداعى عىلىمي ونىمدىلىك پەن دايەكسوزدەردىڭ كەلتىرىلۋى, پروفەسسور-وقىتۋشىلىق قۇرامنىڭ دەڭگەيى جانە حالىقارالىق زەرتتەۋ ارىپتەستىكتەرىنىڭ بەلسەندىلىگى سياقتى نەگىزگى كورسەتكىشتەر ەسكەرىلەدى. بۇل ناتيجە Nazarbayev University-ءدىڭ جەكەلەگەن پاندەر بويىنشا الەمدىك اكادەميالىق كەڭىستىكتە ءوز ورنىن نىقتاي تۇسكەنىن كورسەتەدى.
عىلىمي جاريالانىمدار
بيىل NU «Scopus» دەرەكقورىندا تىركەلگەن عىلىمي جاريالانىمدار سانى بويىنشا 11 مىڭ ماقالادان اسىپ ءتۇستى. بۇل كورسەتكىش ەلىمىزدەگى بارلىق ۋنيۆەرسيتەت پەن عىلىمي ينستيتۋت جاريالاعان عىلىمي جۇمىستاردىڭ شامامەن 16 پايىزىن قۇرايدى. جاريالانىمداردىڭ ساپالىق دەڭگەيى دە جوعارى: ماقالالاردىڭ 57,3 پايىزى Q1 ساناتىنداعى, ياعني ەڭ بەدەلدى عىلىمي جۋرنالداردا جارىق كورگەن, ال 28,1 پايىزى الەمدىك رەيتينگىلەردىڭ ەڭ جوعارعى بولىگىندەگى باسىلىمدارعا جاريالانعان. NU زەرتتەۋشىلەرىنىڭ ەڭبەكتەرى حالىقارالىق عىلىمي ورتادا كەڭىنەن قولدانىلادى, ولاردىڭ ماقالالارىنا جاسالاتىن دايەكسوزدەر سانى الەمدىك ورتاشا كورسەتكىشتەن ەكى ەسە جوعارى. سونىمەن قاتار ستەنفورد ۋنيۆەرسيتەتى جاسايتىن ەڭ كوپ دايەكسوز كەلتىرىلەتىن الەم عالىمدارىنىڭ جاھاندىق تىزىمىنە NU-دىڭ 42 زەرتتەۋشىسى ەنگەن. قازىرگى تاڭدا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ پروفەسسور-وقىتۋشىلىق قۇرامىنىڭ 38 پايىزىن وتاندىق عالىمدار قۇرايدى. وسى ارقىلى NU شەتەلدە ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن بىلىكتى وتاندىق عالىمداردى ەلگە تارتۋ جانە عىلىمي الەۋەتتى ەلىمىزدە شوعىرلاندىرۋ باعىتىنداعى ستراتەگيالىق جۇمىسىن جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى.
ينفراقۇرىلىم الەۋەتى
بيىل NU بۇرىن قولدانىلعان جۇيەلەردەن 40 ەسە قۋاتتى جاڭا بۋىن «Irgetas» سۋپەركومپيۋتەرىن ىسكە قوستى. بۇل جوعارى دالدىكتەگى ەسەپتەۋلەر جۇرگىزۋگە, كۇردەلى ۇدەرىستەردى مودەلدەۋگە, اۋقىمدى دەرەكتەردى تالداۋعا, زاماناۋي جاساندى ينتەللەكت مودەلدەرىمەن جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەردى. سونىمەن قاتار ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى العاشقى «Designed in Kazakhstan» ميكروچيپىن ازىرلەپ شىعاردى. جوبا قىتاي عىلىم اكادەمياسى ۋنيۆەرسيتەتىمەن ارىپتەستىك اياسىندا جۇزەگە اسىپ, وتاندىق ميكروەلەكترونيكانىڭ دامۋىندا ماڭىزدى جوباعا اينالدى. وسى باعىتتاعى جۇمىستى جالعاستىرا وتىرىپ, اقىلدى جۇيەلەر مەن جاساندى ينتەللەكت ينستيتۋتى بۇعان دەيىن جاسالعان «KazLLM» ءىرى تىلدىك مودەلىنىڭ نەگىزىندە ونىڭ فۋنكتسيونالدىق مۇمكىندىگى مەن ناقتى قولدانۋ اياسىن كەڭەيتكەن جاڭا جي ونىمدەردى ازىرلەۋدى جالعاستىرىپ كەلەدى.
سونىمەن بىرگە حالىقارالىق بيوقاۋىپسىزدىك ستاندارتتارىنا ساي قۇرىلعان بيومەديتسينالىق زەرتتەۋ ورتالىعى ىسكە قوسىلىپ, قازىرگى تاڭدا «AAALAC International» حالىقارالىق اككرەديتتەۋىنەن وتۋگە دايىندالىپ جاتىر. بۇل ورتالىق جاڭا دارىلىك پرەپاراتتاردى ازىرلەۋ مەن وتاندىق فارماتسەۆتيكا ءوندىرىسىن دامىتۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارادى. بۇدان بولەك, NU ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىمەن بىرلەسىپ جاڭا ەنەرگەتيكا تەحنولوگيالارى مەن ماتەريالدار ينستيتۋتىن قۇرۋ باستاماسىن كوتەردى. جاڭا قۇرىلىم اتوم جانە سۋتەگى ەنەرگەتيكاسى, ەنەرگيا ساقتاۋ جۇيەلەرى مەن ەنەرگەتيكالىق جۇيەلەردى تسيفرلاندىرۋ سالالارىنداعى زەرتتەۋلەردى ۇيلەستىرىپ, «ITER» مەن «EuroFusion» سەكىلدى يادرولىق سينتەزگە ارنالعان حالىقارالىق جوبالارعا قاتىسپاق.
NU حالىقارالىق عىلىمي ديپلوماتيانىڭ ماڭىزدى الاڭى رەتىندە دە تانىلىپ كەلەدى. بيىل ۋنيۆەرسيتەت العاش رەت جاساندى ينتەللەكتى مەن مەديتسيناداعى روبوتتەحنيكا (AIR) بويىنشا حالىقارالىق كونفەرەنتسيا وتكىزدى, ء«بىر بەلدەۋ – ءبىر جول» باستاماسى اياسىندا نانوماتەريالدار مەن ەنەرگيا ساقتاۋ جۇيەلەرى (INESS) جونىندەگى كونفەرەنتسيا ۇيىمداستىردى جانە ورتالىق ازيادا تۇڭعىش رەت ماتەماتيكا سالاسىنداعى ەڭ بەدەلدى فورۋمداردىڭ ءبىرى سانالاتىن «ISAAC» حالىقارالىق ماتەماتيكا كونگرەسىن قابىلدادى.
حالىقارالىق ارىپتەستىك
ۋنيۆەرسيتەت «SOAS University of London», «University of Leeds» جانە «Hong Kong University of Science and Technology» (Guangzhou) سياقتى بەدەلدى جوعارى وقۋ ورىندارىمەن ىنتىماقتاستىق جونىندەگى مەموراندۋمدارعا قول قويدى. سونىڭ ىشىندە ۇلىبريتانياداعى «SOAS» ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرلەسىپ, جاھاندىق قارىم-قاتىناستار مەن ەۋرازيالىق زەرتتەۋلەر باعىتىندا جاڭا ماگيستراتۋرا باعدارلاماسى ىسكە قوسىلدى. باعدارلاما اياسىندا ستۋدەنتتەر ءبىرىنشى سەمەستردى لوندوندا, ەكىنشى سەمەستردى استانادا وقىپ, حالىقارالىق ۇيىمداردا تاعىلىمدامادان وتەدى. سونىمەن قاتار Nazarbayev University-ءنىڭ بيزنەستىڭ جوعارى مەكتەبى گونكونگتاعى «HKUST» ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرلەسىپ ازياداعى العاشقى ەۋرازيالىق بيزنەسكە ارنالعان باكالاۆريات باعدارلاماسىن ىسكە قوستى. بۇل باعدارلاما وڭىرلىك جانە حالىقارالىق بيزنەستى تەرەڭ بىلەتىن جاڭا بۋىن ماماندارىن دايارلاۋعا باعىتتالعان.
ساپالى ءبىلىم – ساپالى مامان
ۋنيۆەرسيتەتتىڭ تانىمالدىلىعى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. بيىلعى وقۋ جىلىندا Nazarbayev University-نە 10 مىڭنان استام تالاپكەردەن ءوتىنىم ءتۇستى, بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 34 پايىزعا كوپ. ۋنيۆەرسيتەت تۇلەكتەرى ەڭبەك نارىعىندا جوعارى سۇرانىسقا يە. ولاردىڭ 98 پايىزى ەلىمىزدە جانە شەتەلدە تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسقان. ماسەلەن, جاساندى ينتەللەكت سالاسىندا الەمدىك دەڭگەيدە تانىلىپ كەلە جاتقان تۇڭعىش وتاندىق ستارتاپ «Higgsfield» كومانداسىنىڭ 90 پايىزى – NU تۇلەكتەرى. بۇل وتاندىق مامانداردىڭ جاھاندىق جي نارىعىندا باسەكەگە قابىلەتتى ەكەنىن كورسەتەدى. تۇلەكتەردىڭ ءبىر بولىگى ءبىلىمىن شەتەلدە ماگيستراتۋرا مەن دوكتورانتۋرادا جالعاستىرسا, مانساپ جولىن تاڭداعاندارى «Google», «Amazon», «Apple», «Meta» سياقتى ءىرى تەحنولوگيالىق كومپانيالاردا, سونداي-اق «Goldman Sachs» پەن «J.P. Morgan» سەكىلدى جەتەكشى قارجى ينستيتۋتتارىندا ەڭبەك ەتىپ ءجۇر.
سونىمەن بىرگە تۇلەكتەردىڭ باسىم بولىگى ەلدە قالىپ, ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ دامۋىنا دا ءوز ۇلەسىن قوسىپ ءجۇر. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 15 جىلدىق تاريحىندا ەلىمىزدە دە, شەتەلدە دە سۇرانىسقا يە 12 مىڭ جوعارى بىلىكتى مامان دايارلاندى. قازىرگى تاڭدا Nazarbayev University ەلدىڭ اكادەميالىق دامۋىنىڭ كوشباسشىسى, حالىقارالىق ارىپتەستىكتىڭ ماڭىزدى الاڭى جانە يننوۆاتسيالاردىڭ باستاماشىسى رەتىندە قالىپتاستى. ۋنيۆەرسيتەت پرەزيدەنتى, پروفەسسور ۆاكار احمادتىڭ ايتۋىنشا, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ نەگىزگى ماقساتى – وڭىرلىك دەڭگەيدە باسەكەگە قابىلەتتى جوعارى ءبىلىم جۇيەسىن قالىپتاستىرىپ, ەۋرازيانىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتىنە اينالۋ.
ميرا ابلاەۆا
