شاعىن جانە كەڭەيتىلگەن قۇرامدا ەۇاك قاتىسۋشىلارى ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى, ونەركاسىپ كووپەراتسياسىن دامىتۋ, سونداي-اق ەنەرگەتيكا, تسيفرلىق, كەدەن سياقتى باسقا دا سالالارداعى ءوزارا ءىس-قيمىل ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
جيىنعا ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى نيكول پاشينيان, بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى الەكساندر تۋرچين, قىرعىز رەسپۋبليكاسى مينيسترلەر كابينەتىنىڭ توراعاسى – پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى ادىلبەك كاسىماليەۆ, رەسەي فەدەراتسياسى ۇكىمەتىنىڭ توراعاسى ميحايل ميشۋستين, وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ابدۋللا اريپوۆ, بەينەكونفەرەنتسيا ارقىلى كۋبا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى مانۋەل ماررەرو كرۋس, سونداي-اق ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا القاسىنىڭ توراعاسى باقىتجان ساعىنتاەۆ قاتىستى.
دەلەگاتسيا باسشىلارى بيىلعى بىرلەسكەن ءىس-شارالار جانە 2026 جىلعا ارنالعان ەاەو شەڭبەرىندەگى ينتەگراتسيا مەن ارىپتەستىكتىڭ باسىم باعىتتارى تۋرالى پىكىر الماستى. مۇناي-گاز سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق, كەدەندىك باقىلاۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ, ەلەكتروندى ساۋدا, تاۋارلاردى تاڭبالاۋ جۇيەسىن دامىتۋ جانە باسقا دا ماسەلەلەرگە نازار اۋدارىلدى.
پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ءوز سوزىندە ەكونوميكانىڭ نەگىزگى سالالارىندا وڭ سەرپىندى قامتاماسىز ەتكەن ىنتىماقتاستىقتىڭ ءىس-جۇزىندەگى ناتيجەلەرىن اتاپ ءوتتى.
«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ ەاەو تۋرالى شارتتى جان-جاقتى ورىنداۋ جانە ءۇشىنشى ەلدەرمەن سىرتقى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. جالپى, ەاەو ۇيىمى جۇمىس ىستەي باستاعان ۋاقىتتان بەرى قازاقستاننىڭ مۇشە مەملەكەتتەرمەن ءوزارا ساۋدا كولەمى 90%-عا ءوستى. ءبىز ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا, كەدەرگىلەردى جويۋعا جانە ءوزارا ساۋدانى دامىتۋعا باعىتتالعان بىرلەسكەن جۇمىستىڭ سەرپىنىن ساقتاۋىمىز قاجەت», دەپ اتاپ ءوتتى ولجاس بەكتەنوۆ.
ەاەو ەلدەرى بيىل ينتەگراتسيانى نىعايتۋعا جانە مەملەكەتتەردىڭ ورنىقتى ەكونوميكالىق ءوسىمىن قامتاماسىز ەتۋگە ىقپال ەتەتىن بىرقاتار قۇجاتتى قابىلدادى. «IV ۇلكەن» حاتتاماعا قول قويۋ بازالىق شارتتى جەتىلدىرۋگە جانە ەاەو ينستيتۋتتارىنىڭ قىزمەتىن ودان ءارى دامىتۋعا باعىتتالعان. سىرتقى ەكونوميكالىق بايلانىستاردىڭ كەڭەيۋىنە ءباا, موڭعوليا جانە يندونەزيامەن حالىقارالىق كەلىسىمدەر جاساسۋ ىقپال ەتپەك.
وتىرىسقا قاتىسۋشىلار مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى تسيفرلاندىرۋ سالاسىنداعى بىرلەسكەن جۇمىسقا باسا نازار اۋداردى. حالىقارالىق زەرتتەۋلەر دەرەكتەرى بويىنشا قازاقستاننىڭ ۇلتتىق مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جۇيەسى قولجەتىمدىلىك پەن اشىقتىق دەڭگەيى بويىنشا الدىڭعى قاتاردا. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدىڭ جوسپارلاۋدان باستاپ تولەم جاساۋعا دەيىنگى بارلىق تسيكلى تەك ەلەكتروندىق فورماتتا جۇزەگە اسىرىلادى. كونكۋرستار كوميسسيانىڭ قاتىسۋىنسىز رەيتينگتىك-بالدىق جۇيە بويىنشا وتكىزىلەدى, جەڭىمپاز اۆتوماتتى تۇردە انىقتالادى, بۇل سۋبەكتيۆتىلىككە جول بەرمەيدى. وسى شارالاردىڭ ناتيجەسىندە جىل باسىنان بەرى قازاقستان بيۋدجەتىنىڭ قاراجاتىن ۇنەمدەۋ شامامەن $1,5 ملرد-تى (766 ملرد تەڭگەدەن استام) قۇرادى. ەلىمىزدىڭ پرەمەر-ءمينيسترى وزىق IT-شەشىمدەردىڭ دامۋىن جانە تسيفرلىق قۇرالداردىڭ ارتىقشىلىقتارىن تولىق پايدالانۋ مۇمكىندىگىن ەسكەرە وتىرىپ, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ سالاسىنداعى ەاەو-نىڭ كەلىسىمشارتتىق بازاسىنىڭ جەكەلەگەن نورمالارىن وزەكتەندىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
بىرلەسكەن بيزنەس-باستامالاردى قولداۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالى ونەركاسىپتىك كووپەراتسيانى قارجىلاندىرۋدىڭ قولدانىستاعى تەتىگى.
بيىل ەاەو بيۋدجەتى ەسەبىنەن 5 جوبا, ونىڭ ىشىندە ماشينا جاساۋ جانە ت/ج ونەركاسىبى سالاسىنداعى قازاقستاندىق بيزنەستىڭ قاتىسۋىمەن 3 جوبا ماقۇلداندى.
ەاەو ەلدەرىنىڭ بيزنەس وكىلدەرى تاراپىنان ارتىپ كەلە جاتقان قىزىعۋشىلىقتى ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستاندىق تاراپ زاماناۋي تسيفرلىق شەشىمدەر مەن جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن پايدالاناتىن كاسىپورىندارعا باسىم تارتىپپەن سۋبسيديالار بەرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
بۇل جوعارى تەحنولوگيالىق وندىرىستەر مەن يننوۆاتسيالىق باعىتتاردىڭ دامۋىنا قوسىمشا سەرپىن بەرەدى ءارى جۇمىس ىستەپ تۇرعان كاسىپورىنداردىڭ قۋاتتىلىعىن ارتتىرۋعا, جاڭا كاسىپورىندار اشۋعا, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا جانە مەملەكەتتەر ەكونوميكالارىنىڭ وسۋىنە ىقپال ەتەدى.
سونداي-اق ارتىق نورمالاردىڭ پايدا بولۋىن بولدىرماۋعا, رەتتەۋدىڭ بولجامدىلىعى مەن اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە باسا نازار اۋدارا وتىرىپ, بيزنەستى جۇرگىزۋ ءۇشىن جاعدايلاردى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
ەۋرازيالىق ۇكىمەتارالىق كەڭەس وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بىرقاتار قۇجاتقا قول قويىلدى.
