فوتو: اقوردا
ەرلان قارين ءوزىنىڭ ماقالاسىندا ايتقانداي, كەيىنگى جىلدارى ەلىمىزدە ورىن العان ساياسي وزگەرىستەر ءبىر نارسەنى انىق بايقاتتى: رەفورمالار جوعارى جاقتىڭ پارمەنىمەن ەمەس, كەرىسىنشە كەڭ اۋقىمدى قوعامدىق ديالوگ ارقىلى قالىپتاسادى. سونىڭ ناتيجەسىندە ەل تۇرعىندارىنىڭ, ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىنىڭ, ساراپشىلاردىڭ بىرلەسكەن باستامالارى مەملەكەتتىك جاڭعىرتۋدىڭ ماڭىزدى بولىگىنە اينالدى. تۇپتەپ كەلگەندە, بۇل دا قوعامداعى جاڭا مادەنيەتتىڭ, جاڭا قۇندىلىقتىڭ قالىپتاسىپ جاتقانىن اڭعارتادى.
«بۇگىنگى ساياساتتىڭ باستى ەرەكشەلىگى – وتكەن جىلداردىڭ ءتيىمسىز تاجىريبەسىنەن الىستاۋ. بۇعان دەيىن مەملەكەتتىك ورگاندار جىلدام ناتيجە بەرەتىن PR-تاسىلدەرگە ۇمتىلدى. كورەر كوزگە اسەرلى, بىراق ءتيىمسىز شەشىمدەرگە باسىمدىق بەرىلدى. ءبىر كەزدەرى بيلىك تە, قوعام دا جىلدام ناتيجە بەرەتىن جۇمىستارمەن اۋەستەندى. جۇرت الدىندا جارقىراتىپ كورسەتىپ, تەز ەسەپ بەرۋ ادەتى قالىپتاستى. سول ءتاسىل مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىنە دە, قوعامدىق پسيحولوگياعا دا دەندەپ ەندى. ەسەسىنە كوزگە كورىنبەيتىن, ۇزاق مەرزىمگە ارنالعان شارۋالار تاسادا قالىپ قويدى», دەدى مەملەكەتتىك كەڭەسشى.
ەرلان تىنىمباي ۇلىنىڭ سوزىنشە, قازىر جۇيەلىلىككە, پراكتيكالىق تيىمدىلىك پەن تۇراقتى ناتيجەگە باسىمدىق بەرىلگەن. بۇگىندە مەملەكەت ينفراقۇرىلىم سالۋ, الەۋمەتتىك سالانى جاڭعىرتۋ, ازاماتتارعا جايلى ءومىر سىيلاۋ سەكىلدى ناقتى ءارى جۇيەلى مىندەتتەردى ورىنداپ وتىر. ناتيجەسى دە كوڭىلگە قونىمدى.
«كەيىنگى بەس جىلدا قازاقستاننىڭ ىشكى جالپى ءونىمى ەكى ەسە ءوستى. جان باسىنا شاققانداعى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ كولەمى 14 مىڭ دوللاردان استى. شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى 1,5 ەسە ۇلعايدى.
كەيىنگى بەس جىلدا 1 200 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلدى. كەيىنگى ءۇش جىلدا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا 900 نىسان ەل يگىلىگىنە قىزمەت ەتە باستادى. ازاماتتاردىڭ ورتاشا ءومىر ءسۇرۋى 75 جاسقا دەيىن ۇزاردى.
تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ كولەمى 19 ملن شارشى مەترگە جەتتى. 2,4 مىڭ شاقىرىم اۆتوموبيل جولى, 880 شاقىرىم تەمىرجول سالىندى. 1 980 ءوندىرىس نىسانى ىسكە قوسىلدى», دەدى ە.قارين.
مەملەكەتتىك كەڭەسشىنىڭ پىكىرىنشە, جارقىن دا جىلدام «جەتىستىكتەرگە» بويى ۇيرەنگەندەر مۇنداي ناتيجەلەردى كوزگە ىلمەيدى, ارينە. شىن مانىندە, بۇلاردىڭ ءبارى – جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جۇمىستار.
«تەك, ءبىز بۇرىنعىداي جارقىراتا كورسەتىپ, جاپپاي جارنامالاۋدان تىيىلدىق. جارناماسىز, ۇرانسىز, كەرىسىنشە جۇيەلى قادامدار مەن ناقتى تاسىلدەر ارقىلى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان كۇندەلىكتى جۇمىستار دامۋعا باستايدى, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرادى.
ءدال وسىنداي تاسىلدەر يدەولوگيا سالاسىندا دا قولدانىلىپ كەلەدى. ىشكى ساياسات اسىرەلەۋسىز, كوزبوياۋشىلىقسىز رەتتەلىپ وتىر. جاسامپازدىق قۇندىلىقتارى ورنىعۋدا. زاڭعا باعىنۋ جانە قوعامدىق ىنتىماقتاستىق مادەنيەتى نىعايا ءتۇستى. ازاماتتىق قوعام, بالالار قۇقىعىن قورعاۋ, ەسكەرتكىش تاقتالار مەن رامىزدىك كەڭىستىك ماسەلەلەرىنە ەرەكشە كوڭىل بولەمىز.
مەملەكەتىمىز جۇيەلى ءارى ءتيىمدى ارەكەت باعىتىن ۇستانىپ وتىر. ءتۇرلى سالادا قوردالانىپ قالعان ماسەلەلەردى جەدەل رەتتەپ, تۇراقتى قۇندىلىقتار مەن ينستيتۋتسيونالدىق نەگىزدەردى قالىپتاستىرۋ كوزدەلگەن. قابىلدانىپ جاتقان شەشىمدەر دە ۋاقىتشا اسەرگە ەمەس, ازاماتتاردىڭ مۇددەسى مەن ۇلتتىق ستراتەگيالىق باسىمدىقتارعا نەگىزدەلگەن. بۇل – سالماقتى ساياساتتىڭ قاعيداتتارى», دەپ تۇيىندەيدى مەملەكەتتىك كەڭەسشى ەرلان قارين.
