ءيىسى قازاقتا ەڭ كوپ كىتاپ جيناعان, سول كىتاپتاردىڭ ءبارىن وقىپ تاۋىسپاسا دا, وزىنە قاجەتتىسىن مەڭگەرگەن قاجىرلى اقىننىڭ شىعارماشىلىق كابينەتى ماعان اتشاپتىرىم بولىپ كورىندى. رەتتى بولمەدە اشىق ءتۇستى كىتاپ سورەلەرى ءبارىن ايتقىسى كەلگەندەي ءۇنسىز سويلەپ تۇر. سالتانات اپاي جىلدام باسىپ, اناداي جەردەگى ۇستەلدىڭ ۇستىنەن ءبىر كىشكەنە قارىنداش الدى دا, ماعان بەردى. جاي بەرگەن جوق, ۇلكەن تىلەكپەن, سەنىممەن ۇسىندى.
«وسى قارىنداشپەن اعاڭ كوپ شىعارماسىن جازدى. قاداعاڭ قارتايعان شاعىندا وتىرىپ جازعاننان گورى جاتىپ الىپ جازعاندى قۇپ كوردى. ارناۋلى دۇكەننەن قوراپتاپ قارىنداش ساتىپ اكەلىپ, ءبارىن ۇشتاپ, قىرلاپ, جازۋعا دايىنداپ قوياتىن. سيا دۇرىس جازىلمايتىنى راس. ال ول كىسى شىعارمالارىن قارىنداشپەن جازىپ, قايتادان ماشينكاعا باساتىن. قارىنداشپەن جازۋدىڭ ءبىر پايداسى – ونى تۇزەتۋ وڭاي. سەن دە كوپ شىعارما جاز, جازارىڭا سەنەمىن» دەپ اقىننىڭ شىعارماشىلىق سىرىن اعىتىپ, ۇلكەن پەيىلىمەن اق تىلەگىن ارنادى.
اينالانى رۋحتىڭ تىلسىم سىرىمەن تولتىرىپ تۇرعان كىتاپتارعا قاراپ ويلاندىم. ءسوزدى سالتانات اپايدىڭ ءوزى جالعادى. «مەن ونى العاش كورگەندە قولىنان كىتاپ كوردىم. بىلايشا ايتقاندا, كىتاپ ونىڭ ءومىرىنىڭ بولشەگى ىسپەتتى ەدى. ستۋدەنت كەزىنەن باستاپ كىتاپ جينايدى ەكەن. فۋرمانوۆ پەن اباي داڭعىلىنىڭ قيىلىسىندا ۇلكەن كىتاپ دۇكەنىندە رايحان دەگەن جەڭگەمىز ىستەدى. اعاڭ سول كىسىگە ءتىزىمىن بەرىپ, «كىتاپ الىپ قويىڭىز» دەيتىن. سودان كەيىن «كنيجنوە وبوزرەنيە» دەيتىن گازەتتى ۇنەمى قاراپ تۇراتىن. ول گازەتتە كىمنىڭ كىتابى قاي جەردە, قاي باسپادان شىعىپ جاتقانى جازىلاتىن. سوعان قاراپ شەتەلگە, ماسكەۋگە باراتىنداردان الدىراتىن. 8 مىڭعا جۋىق كىتابىن سولاي جيناعان ەدى. ۇنەمى سول كىتاپتارىنا قاراپ, كوڭىلى توياتىن. كەيدە ەرتە تۇرىپ, قارا بازارعا باراتىن, ول بازار تەك ساعات جەتى مەن سەگىزدىڭ اراسىندا عانا جۇمىس ىستەيدى. بازارعا باراردا قولتىعىنا بىرنەشە كىتابىن قىسا بارادى. ىزدەگەنى تابىلسا, ساتىپ الىپ, نە بولماسا ءوزى اپارعان كىتاپتارعا ايىرباستاپ الاتىن».
بۇل دا اقىننىڭ شىعارماشىلىق الەمىن زەرتتەۋ ءۇشىن تاپتىرماس دايەكتىڭ ءبىرى. بولاشاقتا ءبىر بىلگىر «قادىر اقىن وقىعان كىتاپتار» دەگەن زەرتتەۋ جازباسىنا كىم كەپىل دەگەن ويمەن تەربەلگەنىمدى جاسىرا المايمىن. بىلايعى جۇرت كوپ ايتاتىن قادىر اقىن تۋرالى اڭىزدارعا ەندى «قارىنداشپەن جازادى ەكەن» دەگەن سىردىڭ قوسىلۋى دا زاڭدىلىق.
سويتسەك, قازاقتىڭ قادىر اقىنىنا قارىنداش كوپ كومەكتەسىپتى. سالتانات مىرزاليەۆانىڭ ايتۋىنشا, اقىن سىرتقا شىققاندا ۇنەمى قالتاسىنا قارىنداش سالىپ جۇرەدى ەكەن. ءتىپتى كوشەدە اۆتوبۋس كۇتىپ تۇرعان ساتىندە دە قىسقا قارىنداشىمەن قويىن داپتەرىنە ولەڭ جازىپ وتىراتىن بولىپتى.
قاداعاڭنىڭ مۇنداي قىرىن تۇسىنە بىلگەن دوستارى, زامانداستارى ونىڭ ۇيىنە قوناققا بارعاندا, قوراپ-قوراپ قارىنداش سىيلايتىنىن دا ەستىدىك. اڭگىمە اراسىندا سالتانات اپايدان قادىر اقىننىڭ قاي كەزدە جازۋعا ءجيى وتىراتىنىن دا سۇراپ ۇلگەردىم. «كوبىنە تاڭەرتەڭ جازاتىن. كەيىنگى كەزدەرى شارشايتىن بولعاندىقتان, كەشكى ساعات 9-10 شاماسىندا ۇيىقتاپ قالاتىن. ال تاڭەرتەڭ ساعات 7-گە تاياۋ تۇرىپ, جازۋىن جازادى. اراسىندا ءبىر دەمالىپ, تاعى كىرىسەتىن. ءبىر قاراساڭ, جازۋ ۇستەلىندە وتىراتىن, تاعى بىردە قاراساڭ, ديۆانىندا مىزعىپ جاتاتىن. ءبىز ول كىسىنىڭ شىعارماشىلىعىنا كەدەرگى جاسامايتىنبىز, شاما بار, بار شارۋانى ءوزىم ىستەۋگە داعدىلاندىم».
ادەبيەت وڭاشالىقتىڭ الەمى ەكەنىن جاقسى بىلەمىز. سول ەمىن-ەركىن وڭاشالىق قادىر مىرزا-ءالى اقىنعا قانشاما شابىت سىيلاعانىن سوزبەن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن دە ەمەس. ال ونىڭ قاعازى مەن اساۋ اعىستاي ويلارىنا سەرىك بولعان قارىنداشى تۋرالى ءالى دە ويلانامىن. قادىر اقىننىڭ قارىنداشىن ونىڭ جارىنان سىيعا العان كۇنى مەنىڭ توبەم كوككە ءبىر ەلى جەتپەي تۇردى. اينالاما كوز سالامىن, الاتاۋ انادايدان مۇنارتادى. كولىك دابىلى ءجيى قاعىلاتىن الماتى كوشەلەرىندە كەلە جاتىپ الگى قارىنداشقا قايتا-قايتا قارايمىن. كىپ-كىشكەنتاي عانا جازۋ قۇرالى «نە جازامىن دەسەڭ ەرىك وزىڭدە, تەك وزىڭشە جاز» دەپ شابىت بەرىپ تۇرعانداي.
سول قارىنداش كىتاپ سورەمنىڭ تورىنەن ورىن الدى. اندا-ساندا قولىما الىپ, شىعارماشىلىق تۋرالى ويلانامىن. الماتىدان استاناعا كوشكەندە دە, قادىر اقىننىڭ قارىنداشىن ەڭ قاستەرلى بۇيىم رەتىندە وزىمىزبەن بىرگە الا كەلدىك. كوپ وتپەي امەريكاعا وقۋعا بارعاندا دا, الگى قارىنداش مۇحيت اسىپ, ۆاشيڭتون تورىنە بىزبەن بىرگە «باردى». بىلاي قاراساڭ, تيتتەي عانا قارىنداش. ال ول قاعاز بەتىندە ويناق سالسا, كۇشى مەن قۇدىرەتى قانشالىق ەكەنىن ەشكىم مولشەرلەي الماس. ءيا, الەمدە قانشاما كىشكەنتاي زاتتار مىنا تورتكىل دۇنيەنىڭ اعىسىن باسقا ارناعا بۇرىپ جىبەردى.
وتكەن اپتادا جۇمىستان ۇيگە كەلسەم, التى جاسار ۇلىم «ەسەپ شىعارامىن, ماعان قارىنداش بەرىڭىزشى» دەدى. كەنەت ويىما قادىر اقىننىڭ الگى قارىنداشى تۇسە كەتتى دە, سورەدەن الىپ, ۇلىما بەردىم. كىشكەنتايلىعىنا قىزىقتى ما, ايتەۋىر وعان بۇل قارىنداش ۇنادى. «70+70»-ءتى قوسسام, 140 بولادى», دەپ ەسەپ شىعارا باستادى. سول ءسات مەنىڭ كوڭىلىم قۋانىشقا بولەندى. نەگە دەرسىز؟ كىشكەنتاي عانا قارىنداشپەن بىرەۋىمىز ولەڭ جازىپ, ءبىرىمىز ەسەپ شىعارساق, بۇل دا ءبىر ساباقتاستىق ەمەس پە؟
وسى جازبانى جازىپ وتىرىپ, قادىر اقىننىڭ كوزىندەي بولعان قارا قارىنداشقا قانشا رەت قاراعانىمدى بىلمەيمىن. ايتەۋىر, وسى ءبىر جازۋ قۇرالىندا ءالى جازباعان, جازسام دەپ جۇرگەن جىرلارىمنىڭ تارماقتارى تۇرعانداي سەزىلەدى. مىنە, وسى سويلەمگە نۇكتە قويار ساتتە دە, قادىر مىرزا-ءالىنىڭ قارىنداشىنا قاراپ وتىرمىن.
