تالبەسىك • 08 تامىز, 2015

شاعالالى شاردارا

2672 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

بالىعى تايداي تۋلاعان, شاعالاسى شاڭقىلداپ كوك اسپاندا ويناعان شاردارا سۋ قويماسى – وڭتۇستىكتىڭ كوز قۋانىشى. تيان-شان تاۋلارىنداعى ەرىگەن تاۋ سۋى, سانسىز بۇلاقتاردان باس­تاۋ الاتىن كولدىڭ سۋى تۇششى, سارى سازانىنىڭ ەتى بالداي ءتاتتى. شاردارا بالىعىنىڭ ءدامىن تاتقان ادامدار ونى شىمكەنتتەگى ساۋدا ورىندارىنان ىزدەپ جۇرەدى.

000 (2)

وبلىس اكىمدىگى «بالىق شا­رۋا­شىلىعىن 2015-2017 جىل­دارعا دەيىنگى دامىتۋ» باعدار­لاماسىن قابىلداعان. وسى رەتتە شاردارادا قانداي شارۋالار اتقارىلاتىندىعى, جوبالاردىڭ قارجىلاندىرۋ تەتىكتەرى تال­قىلانعان. ناتيجە جاقسى. بۇرىن 3800 توننا بالىق اۋلانىپ كەلسە, قازىر اۋداندا 8 000 تونناعا دەيىن بالىق اۋلانادى. بولاشاقتا 27 تاۋارلى بالىق شارۋاشىلىعى ىسكە قوسىلماق. دايىن ءونىمدى ەۋروپا نارىعىنا ەكسپورتتاۋ ءۇشىن قوسىمشا 400 ملن. تەڭگە بولىنەدى. بۇل شارۋاعا كەرەكتى قار­جى «ماكسيمۋم» ايماقتىق ين­­ۆەس­­تيتسيالىق ورتالىعىنان بەرىل­مەك. شاردارادا وبلىس اكىمدى­گىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن سەمي­نار-كەڭەستە وسىنداي جاعداياتتار ايتىلدى. سەمينارعا قاتىسۋشىلار «حاميت» سەلولىق تۇتىنۋ كووپە­راتيۆىنىڭ 387 گەكتار اۋماقتى الىپ جاتقان بالىق شارۋاشىلىعىندا بولدى. مۇندا بالىقتى قابىلداپ العاننان تازارتىپ, فيلەسىن مۇزداتقىشقا سالىپ, دايىن ءونىمدى قوراپتارعا قاتتاۋعا دەيىنگى پروتسەستەر اتقارىلادى. شاردارادا سۋ قويماسى بالىق شارۋاشىلىعىنان تابىس تابۋدىڭ ۇلكەن مۇمكىندىگىن كورسەتىپ وتىر. ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا تاعى ەكى شاعىن بالىق زاۋىتى مەن ءبىر بالىق وڭدەۋ تسەحى ىسكە قوسىلۋ ۇستىندە. بالىق كاسىپورىندارى شاباقتاردى كول اۋماعىنداعى توردا ءوسىرۋ ءادىسىن مەڭگەرىپ العان. براكونەرلەردىڭ شاباقتارعا دەيىن ءسۇزىپ الاتىن قىتاي تورىندا كەتپەيدى, كولدىڭ كوركىنە اينالىپ كوبەيەدى. بۇل قاناتقاقتى جوبانىڭ وسىنداي ەرەكشەلىكتەرى بار. اۋدانعا جۇمىس ساپارىمەن بارعان وبلىس اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ تاعى ءبىر كۇردەلى ماسەلەنىڭ ءتۇيىنىن تارقاتىپ قايتتى. شاردارا – وڭتۇستىكتىڭ وبلىس ورتالىعىنان ەڭ الىس اۋدانى. جولدار جوندەۋدەن ءوتتى دەگەنمەن, ماشيناعا ۇزاق. كەڭەس وكىمەتى داۋىرلەپ تۇرعان شاعىندا شىمكەنت–شاردارا باعىتىندا ان-24 سياقتى ۇشاقتار قاتىناعان. اسقار مىرزاحمەتوۆ ەسكى اۋەجايدا بولدى. ۇزىندىعى 1625 مەتر, بەتوندالعان اۋماعى 75 مىڭ شارشى مەتردى قۇرايتىن اەروپورت كەشەنى قايتا قالپىنا كەلتىرىلۋ ءۇشىن كۇردەلى جوندەۋدەن وتەدى. وبلىستىق ەنەرگەتيكا, تۇر­عىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋا­شىلىق جانە جولاۋشىلار كولىگى باسقار­ما­سىنىڭ باسشىسى نۇرلان الدامجاروۆ: «جۇ­مىس توبىن قۇرۋ جونىندە وبلىس اكىمى شەشىم شىعاردى. اۋە­جايدى قاي­تا قۇرىلىمداۋ جۇمى­سى ءبىر اي كو­لەمىندە باستا­لىپ, ەكى ايدىڭ ىشىن­دە اياقتا­لۋى ءتيىس. بۇل شارۋاعا 200 ملن. تەڭگە جۇمسالماق. جوندەۋ جۇ­مىستارى «وڭتۇستىك سپك» ار­قىلى جۇرگىزىلەدى. اللا جازسا ەكى ايدان كەيىن شاردارانىڭ اۋەجايى العاشقى ۇشاقتارىن قا­بىل­دايتىن بولادى», دەدى. شاردارا – شالقار كول. جاعالاۋى شاڭسىز التىن قۇم. دەمالىس ورىندارى كوپ. باسقا وبلىستاردان دا ادامدار كەلىپ كولگە ءتۇسىپ, بالىق اۋلاپ كۇنگە قىزدىرىنىپ راحاتتانىپ جاتادى. ياعني, ىشكى ءتۋريزمدى دامىتۋعا ناعىز لايىق جەر. ال تۋريزم دەگەنىڭىز – قازىناعا قۇيىلعان قارجى, قوسىمشا جۇمىس كۇشى. شاعالاسى شارق ۇرعان شار­دارا اسپانىندا ەندى كۇمىس قانات ۇشاقتار دا ءجيى كورىنەتىن كۇن الىس ەمەس. اۋدان اكىمى قامىتبەك اي­تورەەۆ بولاشاقتا الماتى, استا­نادان دا اۋە كەمەلەرى شارداراعا قاتىنايدى دەيدى.

باقتيار تايجان, «ەگەمەن قازاقستان».

وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.

سوڭعى جاڭالىقتار