«تەڭىزدەگى سۋ كولەمىنىڭ 18,9-دان 23,5 تەكشە شاقىرىمعا دەيىن ۇلعايۋى ارال ماڭىنداعى بالىق شارۋاشىلىعىنا, جالپى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق احۋالعا جاعىمدى اسەر ەتتى. «ارال» گەوپاركى قۇرىلدى. بۇل – اۋماقتىڭ ورنىقتى دامۋ ۇلگىسى بولا الاتىن بىرەگەي تابيعي ءارى عىلىمي نىسان. جوبانىڭ باستى ماقساتى – ارال تەڭىزىنىڭ تابيعي-ەكولوگيالىق جانە تاريحي مۇراسىن ساقتاۋ. قازىرگى ۋاقىتتا ونى يۋنەسكو گەوپاركتەرى جاھاندىق جەلىسىنىڭ نىساندارى قاتارىنا قوسۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. وسىلايشا, قازاقستاننىڭ توراعالىعى قوردىڭ تيىمدىلىگىن كوتەرۋگە باعىتتالدى. قولداۋ كورسەتىپ, بىرلەسە ارەكەت ەتكەن بارلىق قۇرىلتايشى مەملەكەتتەرگە شىنايى العىسىمدى ايتامىن. جۇمىلا جۇمىس ىستەپ, ماقسات پەن ناقتى ءىستى ساباقتاستىرا وتىرىپ, حالىقتارىمىزدىڭ تۇراقتى بولاشاعىن قامتاماسىز ەتۋدە بۇدان دا زور تابىستارعا قول جەتكىزە الاتىنىمىزعا سەنىمدىمىن», دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى جەتىستىكتەرگە قاراماستان, ەكولوگيالىق قاتەرلەردىڭ ءوسۋ قارقىنى ونى تومەندەتۋ ماقساتىندا قابىلدانعان شارالاردان اسىپ تۇسەدى. مۇنى ارال تەڭىزى باسسەينىنىڭ قازىرگى جاعدايىن تالداۋ ناتيجەلەرى كورسەتىپ وتىر.
«ارال باسسەينىندەگى ەكولوگيالىق احۋال الاڭداتارلىق. ونى بارلىعىڭىز جاقسى بىلەسىزدەر. ارال ماڭايىنداعى كليمات ايتارلىقتاي وزگەرىسكە ۇشىرادى: جازداعى اۋا تەمپەراتۋراسى ورتا ەسەپپەن 2-2,5 گرادۋسقا كوتەرىلدى, قۇرعاقشىلىق كۇشەيىپ, قىس سۋىق بولا ءتۇستى. 100 شاقىرىم شەڭبەرىندە جاۋىن-شاشىن كولەمى ازايدى. قۇمدى داۋىل جيىلەدى. ارالقۇم شولىنەن جىل سايىن ونداعان ميلليون توننا تۇز, قۇم, ءتۇرلى حيميالىق زاتتار اتموسفەراعا كوتەرىلەدى. ولار الەمنىڭ ەڭ شالعاي تۇكپىرلەرىنەن, ماسەلەن, سولتۇستىك مۇزدى مۇحيتتان تابىلىپ, الىس اۋماقتاعى توپىراققا, ەكوجۇيەگە جانە ادامداردىڭ دەنساۋلىعىنا زيان كەلتىرىپ وتىر. تەڭىز تابانىنان ۇشقان تۇزدى شاڭنىڭ تيان-شان مەن پامير مۇزدىقتارىنا دەيىن جەتۋى الاڭداۋشىلىق تۋعىزادى. دۇنيەجۇزىلىك مەتەورولوگيا ۇيىمىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, مۇزدىقتار ءۇشىن كەيىنگى گيدرولوگيالىق جىل باقىلاۋ جۇمىستارى باستالعاننان بەرگى (1950 جىلدان) ەڭ ناشار كەزەڭ بولعان. مۇزدىقتاردىڭ ازايۋى تۇتاس ايماقتاعى سۋ قاۋىپسىزدىگىنە قاتەر توندىرۋدە. سونداي-اق سۋ تۇتىنۋ كولەمى تۇراقتى تۇردە ارتىپ كەلەدى. بارلىق سۋ رەسۋرستارىنىڭ 80 پايىزدان استامى اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىندا پايدالانىلادى, ياعني, سۋارمالى جۇيەدەگى شىعىن ازايماي تۇر. مۇنداي جاعدايدا كەلىسىلگەن جانە ۇزاقمەرزىمدى شەشىمدەر ازىرلەگەن ءجون. ستراتەگيالىق تۇرعىدان ماڭىزدى ءارى اۋقىمدى شەشىمدەردى بىرلەسىپ قابىلداپ, ءونىمدى جۇمىس ىستەي الاتىنىمىزدى الەمگە پاش ەتەيىك», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
