سۋرەتتەردە: 1. اباي قۇنانباي ۇلى-نىڭ تۇمار دومبىراسى (كوشىرمەسى); 2. مايدانگەر تىنىباي لەكەروۆتىڭ دومبىراسى; 3. ەتنوگراف-جازۋشى اقسەلەۋ سەيدىمبەكتىڭ دومبىراسى; 4. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى مەكەس تورەشەۆتىڭ دومبىراسى
قازىر مۋزەيدە ۇلت دانىشپانى اباي قۇنانباي ۇلى تۇتىنعان ءۇش ىشەكتى تۇمار دومبىراسىنىڭ كوشىرمەسى تۇر. حالىق قاھارمانى, كومپوزيتور نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ قولىنان تۇسپەگەن دومبىراسىن 2000 جىلى زايىبى داريعا مۋزەي قورىنا ۇسىنىپتى. تانىمال كۇيشىلەر, حالىق ارتىستەرى ءازيدوللا ەسقاليەۆ پەن رىسباي عابديەۆتىڭ, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى قارشىعا احمەدياروۆتىڭ, ساعىن جالمىشوۆ پەن ناريمان ۇلكەنباي ۇلىنىڭ دومبىراسى بار. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى سەكەن تۇرىسبەكوۆتىڭ دومبىراسىنىڭ شاناعى – بۇيرا قايىڭ, بەتى – ەۋروپالىق شىرشا, مويىنى – قاراعاي, تيەگى – بۋبينگا, ويۋى سۇيەك ۇنتاعىمەن كومكەرىلگەن.
ال كۇيشى اسىلبەك ەڭسەپوۆتىڭ دومبىراسىن جاساعان كەزدە شەبەر جولاۋشى تۇردىعۇلوۆ شاناعى مەن تيەگىنە قارا اعاشتى, بەتىنە تيان-شان شىرشاسىن, موينىنا ماي قاراعايدى پايدالانىپتى. مويىن بەتىنە قىزىل اعاشتى باسى مەن قۇلاعىنا ۇيەڭكىنى قيۋلاستىرعان. پروفەسسور كاريما ساحارباەۆانىڭ ءوزى تاپسىرعان ون سەگىز پەرنەلى دومبىرانىڭ بەت تاقتايى ورنەكتەلگەن. تۇبىنە ىشەك بايلاناتىن كىندىك اعاش ورناتىلعان.
2. 
حالىق ءارتىسى ايگۇل ۇلكەنباەۆانىڭ دومبىراسىن العاشقىدا اكەسى ناريمان ۇستاعان ەكەن. ول وساكاروۆ زاۋىتىندا جاسالعان اسپاپتى 1957 جىلى مۇنايلى شاھاردان ساتىپ العان. بۇل دومبىرامەن ەل ساحناسىندا, يۋگوسلاۆياداعى گاسترولدىك ساپاردا كۇي تارتقان. كەيىن ونەر جولىن تاڭداعان قىزى ايگۇلگە بەرگەن ەكەن. ايگۇلدىڭ ەكىنشى دومبىراسىنىڭ شاناعى, مويىنى مەن باسىنا – كانادالىق ۇيەڭكى, بەتىنە شىرشا اعاشى قولدانىلىپتى.
قىتايداعى ىلە قازاق اۆتونومياسىندا دۇنيەگە كەلگەن كومپوزيتور ءارى كۇيشى, زەرتتەۋشى كامال ماقاي ۇلى دومبىراسىن شىڭجان ايماعىنىڭ حاس شەبەرىنە جاساتىپتى. ول بۇل دومبىرانى 70 جىلدان استام ۇستاعان.
مۋزەيدىڭ ەكسكۋرسيا جەتەكشىسى گۇلنازىك ومىربەكتىڭ ايتۋىنشا, مۇندا كۇي ونەرى يەلەرىنىڭ عانا ەمەس, اقىن-جازۋشىلاردىڭ دا, تەاتر تارلاندارىنىڭ دا دومبىراسى بار. حالىق جازۋشىسى حاميت ەرعاليەۆ قادىر تۇتقان دومبىراسىن تۇرىكمەنستاننىڭ قولونەر شەبەرىنە جاساتىپتى. اقىن «قۇرمانعازى» پوەماسىن جازعان كەزدە ۇلى كومپوزيتوردىڭ شىعارمالارىن وسى دومبىرامەن ورىنداپ وتىرعان.
3.
قازىر اتالعان مۋزەيدە حالىق جازۋشىسى فاريزا وڭعارسىنوۆانىڭ, اقىن بەرقايىر ءامانشيننىڭ, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى اقسەلەۋ سەيدىمبەكتىڭ ساۋساق ءىزى قالعان دومبىرالارى قۇندى جادىگەرگە اينالدى. تاعى ءبىر جادىگەر – حالىق ءارتىسى جۇسىپبەك ەلەبەكوۆتىڭ دومبىراسى. بۇل اسپاپتىڭ «الت دومبىرا» نەمەسە «جامبىل دومبىرا» دەگەن اتاۋى بار.
قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى, ونەر زەرتتەۋشىسى ءىليا جاقانوۆ شەرتكەن اسپابىن مۋزەيگە 2015 جىلى ۇسىنىپتى. «جان سەرىگىم – دومبىرام حالىق قازىناسى بولىپ تۇرا بەرسىن», دەپ قيماستىق سەزىمىن بىلدىرگەن.
ەڭ قۇندى جادىگەرلەرىنىڭ ءبىرى – ءحىح عاسىردا جاسالعان ەكى دومبىرا. ونىڭ ءبىرىن ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاتىسقان تىنىباي لەكەروۆ 1975 جىلى مۋزەيگە تاپسىرىپتى. اتالعان اۋلەتتە ۇرپاقتان ۇرپاققا ميراس بولعان بۇل ۇلتتىق اسپاپ شامامەن 1800 جىلدارى جاسالعان. ەرەكشەلى سول, ۇلت جاۋھارىنا بالانعان اسپاپ كۇمىس اشەكەيمەن, سۇيەكپەن, ويۋلى ورنەكپەن كومكەرىلگەن. ال ەكىنشىسى – ساقىپ ۇستانىڭ المۇرات ءپىشىندى دومبىراسى.
4.
ءداستۇرلى ءان ونەرىنىڭ حاس شەبەرلەرى مۇحيت پەن عاريفوللا قۇرمانعالەۆتىڭ شاكىرتى مەكەس تورەشەۆ ۇستاعان دومبىرانىڭ تاريحى نازار اۋدارادى. ءانشىنىڭ جارى جاقسىگۇل راحمانقىزىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل اسپاپتى 1936 جىلى كومپوزيتور احمەت جۇبانوۆتىڭ تاپسىرماسىمەن شەبەر م.رومانەنكو كۇيشى وقاپ قابيعوجينگە ارناپ جاساعان.
«مەكەس تورەشەۆ ونەر جولىن 1960 جىلى «قازاقكونتسەرت» بىرلەستىگىندە ءانشى بولىپ باستادى. سول كەزدە كۇيشى وقاپ قابيعوجيننىڭ زايىبى مەكەستىڭ داۋسىن ەستىپ, ونەرىنە ءتانتى بولعان ەدى. «اعاڭنىڭ بەينەتىن بەرمەسىن, ونەردەگى باعىن بەرسىن!» دەپ, كۇيشىنىڭ دومبىراسىن سىيعا تارتتى. كۇيەۋىم بۇل دومبىرانى جارتى عاسىرعا جۋىق قولىنان تاستامادى», دەيدى ج.راحمانقىزى.
كۇيشىنىڭ دە, ءانشىنىڭ ونەردەگى باعىن اشقان قاسيەتتى اسپاپ 2008 جىلدان بەرى مۋزەيدە تۇر. دومبىرانىڭ 19 پەرنەسى, بەتكى تاقتايىندا يرەكتەلگەن ەكى ويىق بار. قۇراما شاناقتى دومبىرانىڭ سابىنىڭ ۇزىندىعى – 48, بەتكى تاقتايىنىڭ ۇزىندىعى – 38, ەنى – 18 سانتيمەتر.
