Agora Energiewende Power System Transformation جوبالارىنىڭ جەتەكشىسى تاتيانا لانشينانىڭ ايتۋىنشا, بولاشاقتىڭ ەنەرگەتيكالىق جۇيەلەرى ستاتيكالىق قۋاتقا ەمەس, ديناميكالىق تەپە-تەڭدىككە سۇيەنۋى ءتيىس. «بۇگىندە ەنەرگيا جۇيەسىنىڭ سەنىمدىلىگى ارتىق قۋاتتىلىقپەن ەمەس, رەاكتسيا جىلدامدىعىمەن انىقتالادى. جەلى يكەمدى, تاراتىلعان جانە ساندىق بولۋى ءتيىس», دەپ اتاپ ءوتتى لانشينا.
KAZENERGY قاۋىمداستىعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى دامير نارىنباەۆ باستى پروبلەمالاردىڭ قاتارىندا مىنالاردى اتاپ ءوتتى: قۋات تاپشىلىعىمەن ينفراقۇرىلىمنىڭ توزۋى.
ونىڭ ايتۋىنشا, گەنەراتسيالايتىن نىسانداردىڭ 70% -دان استامى 30 جىلدان استام ۋاقىت جۇمىس ىستەيدى, ال جەلىلەردىڭ جالپى توزۋى 60% -دان اسادى.
ء«بىز جاڭارتۋ قاجەتتىلىگى ەمەس, ونىڭ قانشالىقتى تەز بولاتىندىعى تۋرالى ماسەلە تۋىنداعان كەزدە شەكتەن وتتىك. ينۆەستيتسيا اعىنسىز, ونىڭ ىشىندە وتپەلى تەحنولوگيالارى بار كومىر گەنەراتسياسىنا جۇيە جۇكتەمەنى كوتەرە المايدى», دەپ اتاپ ءوتتى نارىنباەۆ.
ول ەلدىڭ ەنەرگەتيكالىق تەڭگەرىمى ءالى دە 60% كومىرگە نەگىزدەلگەنىن جانە بالامالى كوزدەرسىز تولىق دەكاربونيزاتسيا ەنەرگيا تاپشىلىعى تاۋەكەلدەرىنە الىپ ل اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار, ونىڭ ايتۋىنشا, اتوم ەنەرگەتيكاسى مەن جيناقتاۋىشتاردى دامىتۋ قولدانىستاعى قۋاتتاردى تۇبەگەيلى الماستىرۋ ەمەس, گيبريدتىك شەشىمنىڭ ءبىر بولىگىنە اينالۋى ءتيىس.
جاسىل جوبالارعا ارنالعان ينۆەستيتسيالىق ءۇزىلىس جانە كەدەرگىلەر
سەسسيانىڭ مودەراتورى, NEAH: New Energy Advancement Hub باعدارلامالارىنىڭ جەتەكشىسى ماريا ستەپانوۆا ەنەرگەتيكالىق كوشۋدىڭ ينۆەستيتسيالىق جاعىنا نازار اۋداردى. ونىڭ باعالاۋىنشا, 2025 جىلدىڭ كوكتەمىندە جۇرگىزىلگەن مەملەكەتتىك «جاسىل» تاكسونوميا رەفورماسى ەنەرگيا تيىمدىلىگى جوبالارىنا بەلگىسىزدىك ەنگىزدى. «تۇراقتى قۇرىلىس جانە ەنەرگيا ءتيىمدى تەحنولوگيالار سالاسىنداعى كوپتەگەن باستامالار ءىس جۇزىندە باسىمدىقتار تىزىمىنەن شىعىپ قالدى. بانك سەكتورى ساقتىقپەن ارەكەت ەتەدى جانە ءبىز بۇرىن جەڭىلدىكتى قۇرالدارعا قول جەتكىزگەن جوبالار ءۇشىن كرەديتتىك جەلىلەردىڭ تارىلعانىن كورىپ وتىرمىز», دەپ ءتۇسىندىردى ول.
ەنەرگەتيكاداعى كرەديتتەر بويىنشا مولشەرلەمەلەر جوعارى بولىپ قالادى, ال ۇزاق مەرزىمدى كەپىلدىكتەردىڭ بولماۋى ءىرى جوبالاردى ءالسىز ەتەدى. قاتىسۋشىلار اتاپ وتكەندەي, بۇل جاعداي «ينۆەستيتسيالىق ءۇزىلىس» اسەرىن تۋعىزادى - كومپانيالار ينۆەستيتسيالاۋعا دايىن بولعانىمەن, اشىق ەرەجەلەر كۇتەدى.
قازاقستانداعى GEFF باعدارلاماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى كاتەرينا كارتسەۆا اتاپ وتكەندەي, ءدال وسى دەرەكتەر ەنەرگەتيكا ءۇشىن جاڭا كاپيتالعا اينالۋدا. شىعارىندىلار, ەنەرگيا تۇتىنۋ جانە تيىمدىلىك بويىنشا ناقتى ستاتيستيكاسىز ESG-قارجىلاندىرۋدىڭ دۇرىس مودەلدەرىن قۇرۋ مۇمكىن ەمەس.
«بۇگىندە ينۆەستور جوبانى عانا ەمەس, ونىڭ كومىرتەگى ءىزىن دە كورگىسى كەلەدى. اشىق دەرەكتەرسىز كومىرتەگى بيرجاسىندا ەنەرگيانى ساتۋ دا, «جاسىل» قارجىلاندىرۋ دا مۇمكىن ەمەس», دەدى كارتسەۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستانداعى ESG-قۇرالدار نارىعى باستاپقى كۇيىندە تۇر: شىعارىندىلاردى وتەۋ تەتىكتەرى جۇمىس ىستەمەيدى, ال دەرەكتەردى ۆەريفيكاتسيالاۋ دەكلاراتيۆتىك سيپاتقا يە. ناتيجەسىندە ەنەرگيا ءتيىمدى تەحنولوگيالاردى ناقتى ەنگىزەتىن كومپانيالار ءتيىستى ەكونوميكالىق كوتەرمەلەۋدى المايدى.
فورۋمعا قاتىسۋشىلار قازاقستان قازىردىڭ وزىندە جاسىل ترانسفورماتسيا جولىندا تۇرعانىن, الايدا تابىس مەملەكەتتىڭ, بيزنەستىڭ جانە قوعامنىڭ كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرۋ قابىلەتىنە بايلانىستى ەكەنىن ءبىراۋىزدان اتاپ ءوتتى. پىكىرتالاس بارىسىندا بولىنگەن بەس نەگىزگى باعىت – دەكاربونيزاتسيا, جاڭارتىلاتىن كوزدەردى دامىتۋ, ەكولوگيالىق ويلاۋدى قالىپتاستىرۋ, ESG-تاسىلدەردى ەنگىزۋ جانە مونيتورينگتى تسيفرلاندىرۋ ۇزاق مەرزىمدى ستراتەگيانىڭ نەگىزىنە اينالادى.
ساراپشىلار, سونىڭ ىشىندە تاتيانا لانشينا, اسەت وڭعارباەۆ جانە رۋسلان سادعالين ەكولوگيالىق ساياسات ەكونوميكانىڭ «قوسىمشا ەلەمەنتى» بولا المايتىنىن اتاپ ءوتتى. ول ينۆەستيتسيالارعا, تەحنولوگيالىق دامۋعا جانە كومپانيالاردىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگىنە اسەر ەتە وتىرىپ, ونىڭ وزەگىنە اينالادى.
فورۋم كورسەتكەندەي, قازاقستان ەنەرگەتيكاسىنىڭ بولاشاعى – بۇل ەكونوميكالىق ءوسىم مەن تابيعاتتى قورعاۋ اراسىنداعى تاڭداۋ ەمەس. بۇل تەڭگەرىمنىڭ جاڭا مودەلىن ىزدەۋ, وندا يننوۆاتسيالار مەن ەكولوگيا بىرىگىپ جۇرەدى. جانە ەل وسى قاعيدالاردى ناقتى تاجىريبەدە نەعۇرلىم ەرتە بەكىتە السا, جاھاندىق جاسىل كۇن ءتارتىبىن قالىپتاستىرۋداعى ءرولى سوعۇرلىم جوعارى بولادى.
