دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمى ءبىزدىڭ ونىمدەرىمىزدى شەتەل  بازارىنا باستاپ الىپ بارادى

– دەيدى اكادەميك, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ساعىندىق ساتىبالدين – كەشە ەل پرەزيدەنتى نۇر­سۇلتان نازارباەۆ حالقىمىزعا ءبىر تاماشا جاڭالىقتى سۇيىنشىلەدى. وسى جاقسىلىق حاباردى ءبىز شىنىندا دا كوپتەن بەرى كۇتىپ ەدىك. مىنەكي, قازاق ەلىنىڭ دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا كىرۋى ماسەلەسى شەشىلدى. مۇنىڭ اسا كۇردەلى ءارى كەلەلى ماسەلە ەكەندىگى اۋەل باستان ءمالىم بولعان-دى. بۇل ۇيىمعا اركىمدى الا بەرمەيدى. ونىڭ ءوزىنىڭ قوياتىن تالاپتارى, ورەلى دەڭگەيى, بۇگىنگى وركەنيەتكە ساي ولشەمى بار. وسىلاردىڭ بارىنە جاۋاپ بەرۋ ءۇشىن, ءتيىستى ۇدەدەن تابىلۋ ءۇشىن قازاقستان بىرنەشە جىلدان بەرى ماقساتتى تۇردە تىڭعىلىقتى دايىندىق جاسادى. مۇنداي سەنىم ءبىزدىڭ ەلى­مىزگە قالاي كورسەتىلدى دەسەك, قازاقستاننىڭ سوڭعى ۋاقىت­تارداعى ءوسىپ-وركەندەۋ جولىندا كوپتەگەن كوكەيكەستى ماسەلەلەر شەشىلگەنىن بىلەمىز. سولاردىڭ ىشىندەگى باستىلارىنىڭ ءبىرى – قازاقستان 2-3 جىل بۇرىن الەم­دەگى وزىق دامىعان 50 ەلدىڭ قاتا­رىنا كىردى. بۇل مەجە 2030 سترا­تەگياسىندا كوزدەلگەندەگىدەن ەرتەرەك الىندى. ال ەندى بۇگىنگى اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا كەلەر بولساق, «2050» ستراتەگيا­سى باعدارلاماسىندا ەلىمىزدىڭ جا­­­ڭا­شا جاڭعىرىپ وركەندەۋى, الەم­­­دەگى الاتىن ورنى تۋرالى سەر­­پىن­دى مىندەتتەر قويىلعان ەدى. دەمەك, وسى جۇمىستاردىڭ ءبارى ەلى­مىز­­دى دسۇ تالاپتارىنا لايىق­تى دەڭ­­گەيگە كوتەرە تۇسكەندىگى ءسوزسىز. ودان سوڭ جاقىنداعى پرە­زيدەنتتىك سايلاۋ وتكەننەن كەيىن ەل الدىنا كەلەلى-كەلەلى 5 ۇلكەن مىندەت تارتىلدى. وسىنداي ۇمتى­لىستى, قۇلشىنىستى الەم جۇرتشىلىعى سىن كوزىمەن باقىلاپ كورىپ وتىر. كىمنىڭ كىم ەكەنىن ولار دا تارازىلايدى. ەكونوميكامىزدىڭ وركەندەگەنىن تامىرشىداي تاپ باسىپ تانيتىن الەمدىك ساراپشىلار جەتەرلىك. 2013 جىلعى جاھاندىق قارجى داعدارىسىنان 5 ەل عانا قىرىن سىندىرماستان شىعا الدى. ولار – قىتاي, ءۇندىستان, برازيليا, وڭتۇستىك كورەيا جانە قازاقستان. وسى جاي ەلىمىزدىڭ قاۋقار-قارى­مىنىڭ قاندايلىعىن ايقىن كورسەتىپ تۇرعان جوق پا. باسقا ەلدەر قيىندىقتان ەندى-ەندى شىعا باستادى. ءتىپتى, الەمگە ايگىلى الىپ مەملەكەت امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ ءوزى داع­دارىس قۇرىعىنان بيىل عانا قۇتىلدى. وسىنىڭ ءبارىن الىپ قاراعان كەزدە قازاقستان ەكونو­ميكاسىنىڭ ءوسۋ قارقىنى, سول ورايدا جاڭا تەحنيكا مەن تەحنولوگيانى قولدانۋ ءۇردىسى, شەتەلدەن تارتىلىپ جاتقان ينۆەستيتسيا, سولاردىڭ ۇتىمدى پايدالانىلۋى – وسىنىڭ قاي-قايسىسى بولسىن ەلىمىزدىڭ ابىروي-بەدەلىن كوتەرۋگە قىزمەت جاسادى. بۇلار ءوز كەزەگىندە ەلباسىمىزدىڭ الەمدىك ينستيتۋتتارعا قول سوزعان كورەگەندىگىن بىلدىرەدى. وسىناۋ حالىقارالىق اسا ۇلكەن دە بەدەلدى ۇيىمعا كىرۋى­مىز بىزگە نە بەرەدى دەپ ساۋال قويۋىمىز زاڭدى. بۇل ساۋدا ۇيى­مى ءبىزدىڭ ءونىم شىعاراتىن كاسىپورىندارىمىزدى شەتەلدىڭ بازارىنا باستاپ الىپ بارادى. ءاربىر وتاندىق كاسىپورنىمىز باسقا مەملەكەتتەرمەن جەكە-جەكە شارت جاساسىپ, ساۋدا-ساتتىققا جول اشىپ, ونىمدەرى مەن تاۋارلارىن ساتۋ مۇمكىندىگىنە يە بولادى. ول ءۇشىن شىعارعان ءونىمنىڭ جوعارى ساپادا, حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي بولۋ كەرەك. بۇعان جاڭا تەحنيكا, جوعارى تەحنولوگيا, تىڭعىلىقتى ىسكەرلىك پەن تەرەڭ ءبىلىم عانا سەپتىگىن تيگىزە الماق. دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمى دەگەنىمىز تەك ساۋدا-ساتتىق قانا ەمەس. بۇل – حالىقارالىق ىنتى­ماقتاستىق. وسىنى دۇرىس ۇققانىمىز ماقۇل. بۇل ءبىزدى الەم جۇرتشىلىعىنىڭ مويىنداۋى ءارى قولداۋى دەپ ءبىلۋىمىز كەرەك. الەم ءبىزدى تانىدى, ءبىز قۇرىپ جاتقان قوعامنىڭ بولمىسىن ءتۇسىندى. قازاقستانعا سەنىپ وتىر. ايتپەسە ءوز قاتارلارىنا الماس ەدى. قازاقستان دسۇ-عا كىرۋگە لايىقتى بولدى. سوندىقتان, سول سەنىمگە كىرشىك شالدىرماس ءۇشىن باسەكەگە قابىلەتتىلىگىمىزدى, شىعارىپ جاتقان ونىمدەرىمىزدىڭ ساپاسىن ەسەلەپ ارتتىرعانىمىز ءجون. سولاي ەتكەندە عانا حالقىمىزدىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيى جوعارىلاي بەرمەك. قازاقستاننىڭ وسىنداي تاعى ءبىر الەمدىك اسقار بيىكتى الىپ, ءدۇ­­نيە­جۇزىلىك ساۋدا ۇيى­مىنا كىر­گەنىنە ءوز باسىم وتە قۋانىش­تىمىن. بارشا ەلىمىزدى قۇتتىق­تايمىن. نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى نازارباەۆقا وتانىمىزدى تاعى ءبىر ەرەن بيىككە كوتەرگەن, تاعى ءبىر اسۋدى العان ەلەۋلى ەڭبەگى ءۇشىن مىڭ دا ءبىر راحمەت ايتقىم كەلەدى. جازىپ العان قورعانبەك امانجول, «ەگەمەن قازاقستان». الماتى.