قازاقستان ينۆەستيتسيا ءۇشىن تارتىمدى ەل بولىپ وتىر. ەكونوميكالىق تۇراقسىزدىق بەلەڭ العان الەمدە تىكەلەي شەتەل ينۆەستيتسيالارى بويىنشا تومەن كورسەتكىشتەر ورىن العانىنا قاراماستان, قازاقستاندا وڭتايلى قارقىن ساقتالعان.
ەلىمىزدەگى شەتەل ينۆەستيتسيالارىنىڭ احۋالى جايىندا كەشە پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن «يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا ينۆەستيتسيالىق ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى» ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ايتىلدى. وعان ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگى ينۆەستيتسيالار كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەرلان حايىروۆ, «KAZNEX INVEST ەكسپورت جانە ينۆەستيتسيالار ءجونىندەگى ۇلتتىق اگەنتتىك» اق باسقارما توراعاسى بوريسبي جانعورازوۆ, «قازاگرو» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگى» اق باسقارۋشى ديرەكتورى ايگۇل مۇحاماديەۆا, «قازاگروقارجى» اق باسقارما ءتوراعاسى اسىلحان جۇباشەۆ قاتىستى.
ينۆەستيتسيا كولەمىنىڭ ءوسۋىنە يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسىنىڭ زور ىقپالى ءتيدى. دەرەكتەر كوزى دالەلدەگەندەي, شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار ۇلەسىنىڭ باسىم بولىگى وسى باعدارلاما ىسكە قوسىلعان جىلدارعا ءدوپ كەلىپ وتىر. 2005-2014 جىلدار ارالىعىندا 207,6 ملرد. دوللارعا جەتىپ, ونىڭ 82,1 ملرد. دوللارى 2005-2009 جىلدارى تارتىلعان.
2010-2014 جىلدارى تىكەلەي شەتەل ينۆەستيتسيالارى اعىمىنىڭ ەڭ كوپ ۇلەسى كاسىبي, عىلىمي جانە تەحنيكالىق قىزمەتكە قاتىستى سالالارعا تارتىلعان. ونىڭ ىشىندە گەولوگيالىق بارلاۋدى جۇرگىزۋ قىزمەتىنە 34 پايىز نەمەسە 42,6 ملرد. تەڭگە تيەسىلى. شيكى مۇناي مەن تابيعي گازدى وندىرۋدە ينۆەستيتسيا 21,3 پايىزعا نەمەسە 26,8 ملرد. دوللارعا جەتتى. ال كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدا, كولىكتەردى جوندەۋ قىزمەتتەرىنە ۇلەسى 9,3 پايىزدى قامتىدى.
«بىلتىر شەتەل ينۆەستيتسيالارى بۇكiل الەم بويىنشا 8 پايىزعا تومەندەدi. سونىڭ iشiندە بiز سياقتى دامۋشى ەلدەردە 50 پايىزعا دەيiن ازايدى. سوعان قاراماستان, قازاقستاندا ينۆەستيتسيالاردىڭ تۇراقتى ءوسiمi تiركەلۋدە. جىل سايىن بiز 20 ملرد. دوللارعا تارتا شەتەل ينۆەستيتسياسىن تارتىپ وتىرمىز», دەدi ينۆەستيتسيالار كوميتەتiنiڭ توراعاسى ە.حايىروۆ.
2014 جىلى ينۆەستيتسيا كولەمi 23,9 ملرد. دوللاردى قۇرادى. بۇل 2013 جىلمەن سالىستىرعاندا تەك 100 ملن. دوللارعا از. سوڭعى 10 جىلدا قازاقستان 208 ملرد. دوللار شەتەل ينۆەستيتسياسىن تارتتى. نەگiزگi ينۆەستورلاردىڭ بەستiگiنە نيدەرلاند, اقش, شۆەيتساريا, قىتاي جانە فرانتسيا كiرەدi», دەدi كوميتەت باسشىسى.
ايتپاقشى, قازاقستان تۇركيا جانە قىتاي ينۆەستورلارىمەن بiرگە 60-قا تارتا جوبانى جۇزەگە اسىرۋدى كوزدەپ وتىر. «قازاقستانعا جاقىندا تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتi كەلگەن بولاتىن. جوبالار كورمەگە قويىلدى. تۇركيالىق ينۆەستورلارمەن بiرلەسiپ, 20-عا جۋىق جوبالار iسكە اسىرىلادى دەپ جوسپارلانۋدا. ال قىتايلىق ينۆەستورلارمەن بiرگە ءتۇرلi سالادا 38 جوبا قولعا الىنادى», دەدى ە.حايىروۆ. ونىڭ مالiمەتi بويىنشا, بۇل نەگiزiنەن وڭدەۋشi سالالارداعى جوبالار. Iرi جوبالاردىڭ باسىم كوپشىلىگى مۇناي-گاز سالاسىنا تارتىلعان, سونىمەن قاتار بالامالى ەنەرگيا كوزدەرiن پايدالانۋ سالاسىندا ۇلكەن سەرپiن بار.
ە.حايىروۆ سوڭعى جىلدارى ينۆەستورلار تارتۋ قۇرىلىمى وزگەرگەنiن اتاپ ءوتتى. «وزدەرiڭiز بiلەتiندەي, سوڭعى كەزدەرى وڭدەۋشi سالاداعى ينۆەستيتسيالار ۇلعايدى. 2014 جىلى بۇل سالاداعى ءوسiم الدىڭعى جىلعىمەن سالىستىرعاندا 48 پايىزدى قۇراعان. وسىنىڭ بارلىعى ەڭ الدىمەن پرەزيدەنتتiڭ مەملەكەتتiك يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنىڭ ارقاسىندا دەپ سانايمىز», دەدى ول.
وڭدەۋشi سالادا ينۆەستيتسيالار بويىنشا مەتاللۋرگيا كوش باستاپ كەلەدi. كەلەسi ورىندا دايىن مەتالل ونiمدەرi تۇر. نەگiزگi فارماتسەۆتيكالىق تاۋارلار ءۇشiنشi ورىندا كەلەدi. پرەزيدەنتتiڭ يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسى ارقاسىندا وڭدەۋشi سالاعا قۇيىلعان ينۆەستيتسيالار ارتىپ كەلەدi.
«باعانىڭ قۇلدىراۋىنا بايلانىستى مۇناي-گاز سالاسىنا ينۆەستيتسيالار ازايىپ, كەرiسiنشە, وڭدەۋشi سالاعا ارتۋدا. بۇل ءۇردىس ساقتالادى دەپ ۇمiتتەنەمiز», دەدى ە.حايىروۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, مەتاللۋرگيا, ماشينا جاساۋ, توقىما سالاسىنا 2010-2014 جىلدارى ينۆەستيتسيا كولەمi 3 ەسە ءوسiپ, 14,5 ملرد. دوللار شاماسىندا تiركەلدi. ال فارماتسەۆتيكاعا تارتىلعان ينۆەستيتسيالار 86 ەسە وسكەن. سونداي-اق, اۋىل شارۋاشىلىعىنا ۇلكەن قىزىعۋشىلىق بايقالۋدا.
«بiز ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ باعىتىندا جۇمىستى قارقىنداتا بەرمەكپiز. ايماقتا ينۆەستيتسيالىق جاعدايلار بويىنشا ەڭ قولايلى ەل رەتiندە قالۋعا مۇددەلiمiز», دەدi كوميتەت باسشىسى.
«قازاگرو» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگi» اق باسقارۋشى ديرەكتورى ايگۇل مۇحامەديەۆا حولدينگ 50 ملرد. تەڭگەگە 75 ينۆەستيتسيالىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋدى جوسپارلاپ وتىرعاندىعىن جەتكىزدى. «قازiرگi ۋاقىتتا ونىڭ 30-ى جۇزەگە اسىرىلا باستادى. جالپى سوماسى 50 ملرد. تەڭگە شىعادى», دەدi ا.مۇحامەديەۆا. ينۆەستيتسيالىق جوبالار تولىقتاي ىسكە قوسىلعان سوڭ, ەلىمىزگە كەلەتىن جەمiس-جيدەك يمپورتى 76 پايىزعا, ەت يمپورتى 30 پايىزعا كەمىمەك. يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىندا 106 جوبا حولدينگتiڭ قارجىلاندىرىلۋىمەن جۇزەگە اسىپ جاتىر. ولاردىڭ جالپى قۇنى 159 ملرد. تەڭگەنi قۇرادى. شامامەن 6 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلدى. جالپى, ۇلتتىق قوردىڭ قارجىلاندىرۋىمەن 161 جوبا پايدالانۋعا بەرiلدi. ولاردىڭ جالپى قۇنى 142 ملرد. تەڭگەنi قۇرادى.
دينارا بىتىكوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».
