كوللاجدى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «ەQ»
قاراعاندى وبلىسى ۆەتەريناريا باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, 900-گە جۋىق ۆەتەرينار مامان بار كورىنەدى. ال بوس جۇمىس ورنىنىڭ سانى 97 ەكەن.
«جالاقىنىڭ تومەندىگى, ۇزاقمەرزىمدى وقىتۋ مەن (باسقا ماماندىقتارمەن سالىستىرعاندا باكالاۆردىڭ وقۋ مەرزىمى – 5 جىل) جۇمىستىڭ اۋىرلىعى ۆەتەرينار ماماندىعىنىڭ مارتەبەسىن تومەندەتىپ وتىر. وسى ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن وبلىس باسشىلىعى مامانداردىڭ جالاقىسىن كوتەرۋگە باعىتتالعان بىرقاتار شارا قابىلدادى. «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە جاس ماماندارعا جەڭىلدەتىلگەن تۇرعىن ءۇي نەسيەسى مەن كوتەرمە جاردەماقى بەرىلەدى», دەيدى ۆەتەريناريا باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى قايىربەك تۇرسىنبەكوۆ.
جالپى, مال دارىگەرىنىڭ ايلىعى اۋىلداعى ەڭ تومەن جالاقى رەتىندە سانالادى. قاۋىپتى ەڭبەك جاعدايى ءۇشىن قوسىمشا 35-50 پايىز ۇستەمەاقىسىن قوسا ەسەپتەگەندە, ۆەتەرينار دارىگەر 200-210 مىڭ تەڭگە قولىنا الادى. ۆەتەرينارلىق فەلدشەردىڭ جالاقىسى – 180 مىڭ تەڭگە, ۆەتەرينارلىق سانيتاردىكى – 150 مىڭ تەڭگە.
«وسى ءبىر ماردىمسىز جالاقى ءۇشىن جاستار تاڭنان كەشكە دەيىن مالدان قان الىپ, تاڭبالاپ, سىرعا سالعىسى كەلمەيدى», دەيدى قايىربەك سەرىك ۇلى.
ەڭبەك ارداگەرى, ۆەتەريناريا سالاسىندا 45 جىل قىزمەت ەتكەن امانجول تۇسىپباەۆ «مال دارىگەرىندە جاۋاپكەرشىلىك بار, مارتەبە جوق» دەپ كۇيىنەدى. «مال شارۋاشىلىعىندا تىكەلەي ەڭبەك ەتەتىن ۆەتەرينارلاردىڭ ەسىل ەڭبەگى كوزگە كورىنە بەرمەيتىن ماڭىزدى مايدان» دەيدى.
«ۇزاق جىلعى ەڭبەك جولىمدا قىسى-جازى, جاۋىن-شاشىندا مالدىڭ سوڭىندا ءجۇرىپ, جۇقپالى ىندەتپەن كۇرەسكەن كۇندەر كوپ بولدى. حالىق بىلە بەرمەيدى, ۆەتەرينار مامان تەك اۋىرعان مالدى ەمدەمەيدى, ول ادامعا جۇعاتىن اسا قاۋىپتى اۋرۋلاردىڭ الدىن الادى, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىنە دە كەپىل بولادى. سوعان قاراماستان ۆەتەريناريا سالاسى جىل وتكەن سايىن شەتقاقپاي كورىپ كەلەدى. قازىر مال دارىگەرىنىڭ مارتەبەسى تۇككە تۇرعىسىز كۇيدە. نەگە؟ بىرىنشىدەن, ۆەتەريناردىڭ موينىنا ارتىلاتىن جاۋاپكەرشىلىك وتە اۋىر. برۋتسەللەز, ءسىبىر جاراسى, قۇتىرما سەكىلدى زوونوزدى اۋرۋلار – تەك مالعا ەمەس, ادام ومىرىنە دە قاۋىپتى. وسىنداي اۋرۋ تاراعان جاعدايدا ەڭ الدىمەن مايداننىڭ الدىڭعى شەبىندە ۆەتەرينارلار تۇرادى. الايدا جالاقى تومەن. كەيبىر ەلدى مەكەندەردە ارنايى كيىم, زاماناۋي قۇرال-جابدىق, كولىك ماسەلەسى دە شەشىمىن تاپپاعان. مۇعالىم مەن دارىگەردىڭ مارتەبەسى زاڭمەن قورعالادى. ال مال دارىگەرى شە؟ ەگەر ۆەتەرينارلىق جۇيە السىرەسە, ول مال شارۋاشىلىعىنا, دەمەك, اۋىل ەكونوميكاسىنا, ءتىپتى ەكسپورت الەۋەتىنە دە اسەر ەتەدى», دەيدى ا.تۇسىپبەكوۆ.
بىلتىر مىڭجاسار ادەكەنوۆ اتىنداعى قارقارالى اۋىلشارۋاشىلىق كوللەدجىندە ۆەتەريناريا ماماندىعىن 12 تالاپكەر عانا تامامداعان. كوللەدج ديرەكتورى ارعىن ەلەۋسىزوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىر سولاردىڭ 7-ەۋى عانا ماماندىعى بويىنشا جۇمىسقا ورنالاستى. اباي كوپسالالى كوللەدجى ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى يۋليا اگليۋلينانىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر اتالعان وقۋ ورنىنان 24 ۆەتەرينار مامانى وقىپ شىعىپتى. ونىڭ 18-ءى ديپلوممەن ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن كورىنەدى. بيىل بۇل ماماندىققا 26 ستۋدەنت تۇسكەن.
«ۆەتقىزمەتتى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ قۇرامىنان الىپ, جەكە قۇرىلىم قىلىپ قۇرۋ كەرەك. ول ءۇشىن جەرگىلىكتى اكىمدەردىڭ قۇزىرەتىن كوتەرۋ, جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ جۇيەسى, «جەكە قوسالقى شارۋاشىلىق تۋرالى» زاڭ, مال ساناعىن مىندەتتەۋ, ەلدى مەكەندەردە مال ۇستاۋ ءنورماتيۆىن ەنگىزۋ, ءار اۋىلدا مال سويۋ بەكەتىن اشۋ, مال باعىمىن باقىلاۋ فۋنكتسياسى, جايىلىمدىق جەر زاڭىنا وزگەرىس, ۋچاسكەلىك پوليتسيا وكىلەتتىگىن كوتەرۋ سەكىلدى ماسەلەلەر قوسا شەشىلۋ كەرەك دەپ ويلايمىن. ۆەتەرينارلىق قىزمەتتىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋ, تۇرعىن ءۇيى, جۇمىس ورنى, كولىگى, ارنايى كيىمى, ەڭبەكاقىسى, الەۋمەتتىك جاعدايى ءوز الدىنا. مال دارىگەرىنە مەنشىك تۇرىنە قاراماستان بارلىق مال ۇستاۋشىنى تەكسەرە الاتىنداي جانە اكىمشىلىك حاتتاما تولتىراتىن وكىلەتتىك بەرۋ كەرەك», دەيدى اگروساراپشى نيقانباي يمانعالي ۇلى.
اۋىلداعى مال دارىگەرلەرىنىڭ تەلەفونى دامىل تاپپايدى. ءبىرى «جىلقىم جاراقاتتانىپ قالدى» دەپ حابارلاسسا, ەندى ءبىرى انىقتاما جازىپ بەرۋىن وتىنەدى. كوكتەمنىڭ توبەسى كورىنىسىمەن مال دارىگەرى ەلدىڭ قوراسىنان شىقپاي ەڭبەك ەتەدى. ەڭبەگى ادال مامانداردىڭ ماڭداي تەر اقىسىن لايىقتى تولەيتىن جانە مارتەبەسىن قايتاراتىن كەز جەتتى دەپ بىلەمىز.
قاراعاندى وبلىسى
