سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «ەQ»
سالتاناتتى شاراعا سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ, مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, پرەزيدەنت جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا مۇشەلەرى, قوعامدىق ۇيىمداردىڭ باسشىلارى قاتىستى.
ۇلتتىق بايقاۋدىڭ بيىلعى ماراپاتتاۋ سالتاناتىنا 17 وبلىس پەن 3 مەگاپوليستەن ۇزدىك شىققان 20 وتباسى قاتىستى. جىل سايىن جۇلگەسى ۇزىلمەي جالعاسىن تاۋىپ كەلە جاتقان وتباسىلىق قۇندىلىقتى دارىپتەيتىن بىرەگەي جوبا جەڭىمپازدارىن سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ ماراپاتتادى. سالتاناتتى اشىلۋ شاراسىندا سەنات سپيكەرى بايقاۋدىڭ رەسپۋبليكا كۇنىمەن تۇسپا-تۇس كەلگەنىنە توقتالدى. بيىل مەملەكەتتىك ەگەمەندىك تۋرالى دەكلاراتسيانىڭ قابىلدانعانىنا 35 جىل تولىپ وتىرعانىن ايتىپ, ءداستۇرلى بىرەگەي بايقاۋدىڭ وسىنداي مەرەيلى مەرەكە قارساڭىندا وتكىزىلۋى ەرەكشە مانگە يە ەكەنىنە توقتالدى.
«قازاق – قاشاندا وتباسىن قاسيەتتى ۇعىم ساناعان حالىق. وتباسىنىڭ بەرىكتىگى مەن ىنتىماعى – ۇلتتىڭ بىرلىگى مەن تۇراقتىلىعىنىڭ كەپىلى. سوندىقتان اتا-انانى ارداقتاۋ, تۋىستىق قاتىناستاردى نىعايتۋ سياقتى قۇندىلىقتار ۇلت مادەنيەتىنىڭ وزەگىنە اينالدى. قازىرگى تاڭدا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن وسى ساباقتاستىقتى ءارى قاراي ساقتاۋ ماقساتىندا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلىپ جاتىر. بۇل رەتتە وتباسى ينستيتۋتىن نىعايتۋعا, انا مەن بالانى قورعاۋعا, قوعامدا دۇرىس قۇندىلىقتار جۇيەسىن ناسيحاتتاۋعا باسا ءمان بەرىلىپ وتىر. پرەزيدەنت بيىلعى جولداۋىندا دا وتباسىلاردى قولداۋعا, انا مەن بالانىڭ قۇقىن قورعاۋعا ارنالعان ماڭىزدى مىندەتتەر جۇكتەدى. بۇل الەۋمەتتىك باستامالاردىڭ ءبارى ەلىمىزدە وتباسى قۇندىلىقتارىنىڭ نىعايۋىنا, ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا ىقپال ەتەدى دەپ سەنەمىز», دەدى م.اشىمباەۆ.
سونىمەن قاتار سەنات سپيكەرى پالاتانىڭ مەملەكەت باسشىسى جۇكتەگەن تاپسىرمالاردى ورىنداۋ اياسىنداعى زاڭ شىعارۋ قىزمەتىنەن دە قۇلاعدار ەتتى. ەل يگىلىگىنە اينالعان «ۇلتتىق قور – بالالارعا», «كەلەشەك مەكتەپتەرى» سياقتى كەشەندى جوبالار مەن ءبىلىم ۇدەرىسىنە تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ جولىنداعى ىرگەلى ىستەردى اتاپ ءوتتى. ۇلتتىق بايقاۋ جەڭىمپازدارىنا تىلەۋلەستىگىن بىلدىرگەن م.اشىمباەۆ وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋدىڭ ەرەن ۇلگىسىن كورسەتكەن جاندارعا العىسىن ايتتى.
بيىلعى «مەرەيلى وتباسى» ۇلتتىق بايقاۋىندا جەڭىمپاز دەپ تانىلعان وتباسىلارعا قوماقتى قارجىلاي سىياقى تابىستالدى. ولاردىڭ اراسىندا اقمولا وبلىسىنان – ۇلتتىق ونەردى ۇلىقتاعان مەكەباي اۋلەتى, الماتى وبلىسىنان – قولونەرشى بەكدايىر اۋلەتى, اقتوبە وبلىسىنان – تورەمۇرات اۋلەتى, اباي وبلىسىنان سىدىقباي اۋلەتى بار. ايماقتىق ىرىكتەۋدە استانادان – ايتقوجا اۋلەتى, الماتىدان – دۇيسەباي اۋلەتى, شىمكەنتتەن نۇرتاي اۋلەتى ۇزدىك دەپ تانىلدى. باتىس قازاقستان وبلىسىنان – سۇيىنعارا اۋلەتى, قاراعاندى وبلىسىنان – وڭىرگە بەلگىلى كەنشىلەر كليۋچنيكوۆ اۋلەتى, سولتۇستىك قازاقستاننان – مەحانيزاتور وزبەك اۋلەتى, اتىراۋ وبلىسىنان – تەمىرجولشى وتەپ اۋلەتى, قوستانايدان – جۇمىسشى ەگەمبەردى اۋلەتى, جامبىلدان تەمىرجولشى بەكتاس اۋلەتىنىڭ دە مەرەيى ۇستەم بولدى. جەتىسۋ وبلىسىنان – مادەني, سپورتتىق مۇرالاردى ناسيحاتتاۋعا ۇلەس قوسىپ جۇرگەن بەكتەن اۋلەتى, پاۆلودار وبلىسىنان – كەنشىلەر تۇرسىنباي اۋلەتى, ۇلىتاۋ وبلىسىنان – اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ ماماندارى قاپباس اۋلەتى, قىزىلوردا وبلىسىنان – جۇمىسشى ابسادىق اۋلەتى, ماڭعىستاۋ وبلىسىنان – قوعام مەن شارۋاشىلىققا ەڭبەگى سىڭگەن شولتامان اۋلەتى, تۇركىستان وبلىسىنان – اگرونوم مولدابەك اۋلەتى, شىعىس قازاقستان وبلىسىنان تابيعاتتى قورعاۋشى جاقىپ اۋلەتى دە ۇزدىكتەر قاتارىنان كورىندى.
باتىس قازاقستان وبلىسى, ءبورلى اۋدانى, اقساي قالاسىنىڭ 89 جاستاعى تۇرعىنى مۇراتباي سۇيىنعارا ءوزىن قانجىعالى بوگەنباي باتىردىڭ ۇرپاعىمىن دەپ تانىستىردى.
– بۇعانام بەكىپ, بەلىم قاتپاي جاتىپ ەڭبەككە ارالاستىم. ءوزىم اكە-شەشەمنەن ەرتە ايىرىلدىم. اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ, زەينەتكە شىقتىم. ومىرگە ون بالا اكەلىپ ءوسىرىپ, ولاردان نەمەرە, شوبەرە ءسۇيىپ وتىرمىن. ۇل-قىزدارىم ءار ماماندىق يەسى. ءبىرى ۇستازدىق ەتەدى, ءبىرى قۇقىق قورعاۋ سالاسىندا, ءبىرى مۇناي ءوندىرۋ ىسىندە, ءبىرى اۋىل شارۋاشىلىعىندا ۇلگىلى مامان اتاندى, – دەيدى ەڭبەك ارداگەرى.
بايقاۋ جەڭىمپازدارىنىڭ اراسىندا الماتى وبلىسىنان ۇزدىك دەپ تانىلعان بەكدايىر اۋلەتى كوپشىلىكتى وزدەرى جاساعان بۇيىمدارمەن ءتانتى ەتتى. شەبەردىڭ قولىنان شىققان ۇلتتىق ناقىشتاعى كيىمدەرى زەرگەرلىك اشەكەيلەرىمەن ۇيلەسىم تاۋىپ, قۇيىپ قويعانداي جاراسادى.
– قولونەرشىلىك بابامىزدان ميراس قۇندىلىعىمىز, – دەيدى وتاعاسى قوڭىر ەگەن ۇلى. قاراساي اۋدانىنىڭ ورتالىعى قاسكەلەڭدە تۇراتىن بۇل اۋلەت ۇلتتىق كيىمنەن بولەك, ەر شاۋىپ, ورىمشىلىكتى ورىستەتىپ, ءتىپتى ءۇيدىڭ جابدىقتارىنا دەيىن جاسايتىنىن ايتتى. – بالالارىم ەرتوقىم شابادى, تەرى يلەپ, تاسپا ءتىلىپ, جۇگەن, نوقتا, قامشى ورەدى. قىزدارىم اناسىنىڭ كومەكشىسى, ينە ساباقتاپ كيىم تىگەدى, جۇننەن سىرىپ تا ءتۇرلى بۇيىمدار جاسايدى. «مەرەيلى وتباسى» بايقاۋىنا بۇعان دەيىن دە قاتىسىپ, ىرىكتەۋدەن وتە المادىق. بۇل جولى تىڭعىلىقتى ازىرلەنىپ, 84 وتباسىنىڭ ىشىنەن ۇزدىك شىعىپ, جولداما الدىق. ماقساتىمىز – مالدىڭ جۇنىنەن توقىلىپ, سىرىلىپ جاسالاتىن كيىمدەردىڭ ارتىقشىلىعىن ناسيحاتتاۋ. ءتورت ت ۇلىكتىڭ تەرىسى مەن ءجۇنىن وڭدەپ كادەگە جاراتۋ ءالى دە اقساپ تۇر. باعاسىن بايىپتاپ, قادىرىنە جەتە الماي ءجۇرمىز. استاناعا ءوزىمىز تىككەن كيىمدەردى كيىپ, اشەكەي بۇيىمداردى تاعىنىپ كەلدىك. كوپشىلىكتىڭ قىزىعۋشىلىعى دا ەرەكشە, ءتىپتى تاپسىرىس بەرگەندەر دە بار, – دەيدى ق.بەكدايىر.
«Astana Ballet» تەاترىندا وتكەن ۇلتتىق بايقاۋدىڭ سالتاناتتى كەشىندە بەلگىلى ونەر شەبەرلەرى اۋەلەتە ءان شىرقاپ, كۇمبىرلەتە كۇي توگىپ, كورەرمەندەرگە ەرەكشە كوڭىل كۇي سىيلادى.
2014 جىلدان بەرى تۇراقتى ۇيىمداستىرىلاتىن «مەرەيلى وتباسى» ۇلتتىق بايقاۋىنىڭ ىرىكتەۋىنە بۇگىنگە دەيىن 20 مىڭنان استام وتباسى قاتىستى. جىلدان-جىلعا ولاردىڭ قاتارى ارتىپ, ەڭبەك پەن سپورتتا, شىعارماشىلىق, زياتكەرلىك سالالارىندا, عىلىم مەن ونەردە ەرەن جەتىستىككە جەتكەن وتباسىلار باعىن سىناپ كەلەدى.
بيىلعى بايقاۋعا بارلىق وڭىردەن 3 434 ءوتىنىم تۇسكەن. ءار وڭىردە دارالانىپ, جەڭىمپاز اتانعان وتباسىلارعا 1 ميلليون تەڭگە كولەمىندە سىياقى بەرىلدى.
