تاۋلىك بويى ءۇزىلىسسىز جۇمىس رەجىمى جولعا قويىلعان ءۇش فابريكادا 1 875 ادام ەڭبەك ەتەدى. جىلىنا 22 ملن توننا مىس كەنى وڭدەلەدى. ۇنتاقتاۋ كورپۋسىنداعى جۇمىسشىلار ءۇش اۋىسىم, باس كورپۋستاعىلار ەكى اۋىسىممەن جۇمىس ىستەيدى. تۇنگى اۋىسىم دا بار. ورتاشا جالاقى 600 مىڭ تەڭگەدەن اسادى.
№1 جانە №2 جەزقازعان بايىتۋ فابريكاسىنداعى كەندى قابىلدايتىن ۇنتاقتاۋ كورپۋسىندا قابىلدانعان كەسەك ءونىم ءىرى, ورتاشا, ۇساق ۇنتاقتاۋدان ءوتىپ, باس كورپۋستاعى ديىرمەندەرگە جىبەرىلەدى. وندا مىس كونتسەنتراتى الىنىپ, جەزقازعان مىس زاۋىتىنا تاسىمالدانادى. ءسۇزۋ-كەپتىرۋ بولىمشەسىندە قويۋلاندىرۋ, ءسۇزۋ جانە كەپتىرۋ وپەراتسيالارىنان وتەدى, قالعانى قالدىقتار قويماسىنا جىبەرىلەدى. ول جەردە قالدىقتاردىڭ قاتتى فازاسى شوگەدى جانە جينالادى. سۇيىق فازا تۇندىرىلىپ, تازارتىلعان سۋ تەحنولوگيالىق ۇدەرىسكە قايتا پايدالانۋ ءۇشىن فابريكاعا قايتارىلادى.
«فابريكادا ۇنتاقتاۋشى, ماشينيست, سلەسار بولىپ جاس ماماندار جۇمىس ىستەيدى. ولار ءوزىمىزدىڭ جەرگىلىكتى جەزقازعان جانە ساتباەۆ قالالارىنداعى تەحنيكالىق كوللەدجدى تامامداعان ماماندار. بىزدە وندىرىستىك تاجىريبەدەن ءوتىپ, كەيىن جۇمىسقا تۇرادى. جاعىمسىز ءيىس, شۋ, ىلعالدى تسەحتا ىستەيتىن جۇمىسشىلارعا تاماق, تالون, ءسۇت بەرىلەدى. جۇمىسشىلاردى ارنايى اۆتوبۋس تاسىمالدايدى. مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ تەتىگى دە ەنگىزىلگەن», دەيدى جەزقازعان بايىتۋ فابريكاسىنىڭ ديرەكتورى مەدەت ابۋتاحير ۇلى.
2022 جىلى ەكىنشى باس كورپۋستا توزعان «مەحانوبر-5, 6, 7» سياقتى ەسكى بايىتۋ ماشينالارى زاماناۋي مەك-25, مەك-70 بايىتۋ ماشينالارىنا اۋىستىرىلعان. جاڭا تەحنيكا ساپالى كونتسەنترات الۋعا جول اشتى.
بۇدان كەيىن جەزقازعان مىس بالقىتۋ زاۋىتىنا باس سۇقتىق. زاۋىتتىڭ ماقساتى – تەحنولوگيالىق ۇدەرىس نەگىزىندە مىس كونتسەنتراتىن وڭدەۋ. نەگىزگى ءونىم – تازارتىلعان مىس 99,99% سىناماسى. كاسىپورىندا شيحتا دايىنداۋ تسەحى, بالقىتۋ تسەحى, مىس ەلەكتروليزى تسەحى, كۇكىرت قىشقىلى تسەحى بار. ەكى كەن تەرميالىق پەش جۇمىس ىستەيدى. زاۋىتتىڭ جوبالىق قۋاتىنا جىلىنا 200 مىڭ تونناعا دەيىن كاتودتى مىس وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇگىندە مۇندا 2 100 ادام ەڭبەك ەتەدى.
شيحتا دايىنداۋ تسەحىندا 204 ادام جۇمىس ىستەيدى. جەزقازعان مىس بالقىتۋ زاۋىتىنىڭ شيحتا دايىنداۋ تسەحىنىڭ باس ينجەنەرى قايىربەك بولات ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, تسەحتىڭ باستى مىندەتى – بايىتۋ فابريكالارىنان كەلگەن شيكىزاتتى تۇيىرشىككە اينالدىرىپ, بالقىتۋ تسەحىنا جىبەرۋ. سول شيكىزاتتىڭ قۇرامىندا 35-40% مىس بار.
بالقىتۋ تسەحىندا جۇمىس قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. 484 ادام ءۇش اۋىسىممەن جۇمىس جاسايدى. جۇمىسكەرلەر ءۇش كۇن ىستەپ, ەكى كۇن دەمالادى. بالقىتۋ تەمپەراتۋراسى 1 300 گرادۋس بولاتىن تسەحتا مەتاللۋرگتەر وتپەن ارپالىسادى. وسى گرادۋستا شيحتا بالقىپ, ءارى قاراي وڭدەلەدى. مىڭ گرادۋستان اسقان ىستىقتا پەشتەن شتەين اعىزۋ ءۇشىن اسقان توزىمدىلىك كەرەك. تسەحتا ەكى كەندى تەرميالىق پەش, كولەمى 100 توننالىق ءتورت كونۆەرتەر بار. انود بولىمىندە كولەمى 200 توننالىق ءتورت انود پەشى بار. كەندى تەرميالىق پەشكە تۇسكەن كەننەن بالقىتۋ ۇدەرىسى ارقىلى شتەين الىنادى.
«شتەين – مىستىڭ باستاپقى ءتۇرى. الىنعان شتەيننىڭ قۇرامىندا 48-58%-عا دەيىن مىس بولادى. قازىردە ءبىز 50%-دى شتەينمەن جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. الىنعان شتەيندى كونۆەرتتەۋگە جىبەرەمىز. كونۆەرتتەۋ ارقىلى قارا مىس الامىز. ونىڭ قۇرامى – 98,4%. بۇل الىنعان قارا مىس انود پەشىنە جونەلتىلەدى. ءبىزدىڭ تسەحتىڭ الاتىن ءونىمى – انود مىسى. انود مىستىڭ سالماعى – 250 كيلو, قۇرامى – 99,4%. جۇمىستىڭ ەڭ سوڭعى ءونىمى – 99,9% كاتود مىسى, بۇل ءونىم ەكسپورتقا شىعارىلادى», دەپ تۇسىندىرەدى بالقىتۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى يساعالى ساتبەكوۆ.
كاسىپورىنداعى مىستى بايىتۋ جانە مىس كونتسەنتراتىنىڭ ساپاسى الەمدىك ۇلگىگە ساي. دايىن ونىمدەر تۇتىنۋشىنىڭ سۇرانىسىنا بايلانىستى دۇنيە ءجۇزىنىڭ ءار تۇكپىرىنە ەكسپورتتالعان پاكەت كۇيىندە جونەلتىلەدى.
ۇلىتاۋ وبلىسى