سالتاناتتى ءىس-شارا بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى ءوز قۇتتىقتاۋ سوزىندە نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ تۇعىرلى ەسكەرتكىشى حالقىمىزدىڭ ايگىلى تۇلعاعا دەگەن ايرىقشا قۇرمەتى مەن ىستىق ىقىلاسىنىڭ بەلگىسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ەسكەرتكىش جوعارى كوركەمدىك تالعاممەن جاسالىپ, ەرەكشە ۇيلەسىم تاپقان.
وسىعان وراي, ايدا بالاەۆا ەلىمىزدەگى ەسكەرتكىش ورناتۋ ماسەلەسىنە ارنايى توقتالدى.
- ارينە, تاريحتا ەسىمى قالعان تۇلعالاردى ۇلىقتاۋ وتە ماڭىزدى. الايدا ەسكەرتكىش ورناتۋ ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەدى. وكىنىشكە قاراي, ەلىمىزدە ەسكەرتكىشتەردى زاڭسىز ورناتۋ فاكتىلەرى ءجيى كەزدەسىپ وتىر, – دەدى مينيستر.
مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ تالداۋىنا سايكەس, سوڭعى بەس جىلدا ەلىمىزدىڭ ون وڭىرىندە 49 ەسكەرتكىش زاڭ تالاپتارىن ساقتاماي ورناتىلعان.
ەڭ كوپ زاڭسىز ورناتىلعان ەسكەرتكىشتەر:
- تۇركىستان وبلىسى — 17;
- قوستاناي وبلىسى — 15.
كەيبىر جاعدايلاردا رەسپۋبليكالىق كوميسسيا قولداماعان جوبالار دا ءوز بەتىمەن ورناتىلىپ كەتكەن. سونىمەن قاتار, ەسكەرتكىشتەر كەيدە جەكە مەنشىك اۋماقتارعا قويىلىپ, ەسكەرتكىش پەن شاعىن ارحيتەكتۋرالىق نىساننىڭ ايىرماسى ەسكەرىلمەي جاتادى.
- سوندىقتان ەسكەرتكىش ورناتۋ — تەك ىقىلاس پەن نيەت ەمەس, ەڭ الدىمەن ءتارتىپ پەن جاۋاپكەرشىلىك ەكەنىن ەسكەرۋ كەرەك. اسىرەسە, يگى نيەتپەن قولداۋ ءبىلدىرىپ جۇرگەن دەمەۋشىلەر, مەتسەناتتار بۇل ماسەلەنى ۇدايى نازاردا ۇستاسا دەيمىز. ال جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار زاڭسىزدىققا جول بەرمەي, قاتاڭ باقىلاۋعا الۋى كەرەك, – دەدى ايدا بالاەۆا.
«تاريحي-مادەني مۇرا وبەكتىلەرىن قورعاۋ جانە پايدالانۋ تۋرالى» زاڭعا سايكەس, ءاربىر جاڭا ەسكەرتكىشتى ورناتۋ جۇمىستارىن وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ جانە استانانىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارى جۇزەگە اسىرادى.
مونۋمەنتالدى ونەر قۇرىلىستارىن ورناتۋ ءتارتىبى مينيسترلىك قاعيدالارىمەن رەتتەلگەن.
سونىمەن قاتار, اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسكە سايكەس, مونۋمەنتالدى ونەر نىساندارىن ورناتۋ ەرەجەسىن بۇزعاندارعا ايىپپۇل قاراستىرىلعان:
- جەكە تۇلعالارعا — 10 اەك;
- لاۋازىمدى تۇلعالار مەن شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە — 50 اەك;
- ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە — 100 اەك;
- ءىرى كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە — 250 اەك كولەمىندە.
بۇدان بولەك, جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستاردى ۋاقىتشا توقتاتۋ شاراسى دا قاراستىرىلعان.
كەي جاعدايلاردا ەسكەرتكىشتەر جەكە اۋماقتارعا قويىلىپ, قوعامدىق كەڭىستىكتىڭ ەستەتيكالىق كەلبەتى ەسكەرىلمەي جاتادى, بۇل تاريحي تۇلعالارعا دەگەن قۇرمەتتىڭ لايىقتى دەڭگەيدە كورىنىس تابۋىنا كەرى اسەر ەتەدى.
- تاريحقا ادالدىق تارتىپتەن باستالادى. ويتكەنى, ەسكەرتكىش — بۇل تەك وتكەنگە قۇرمەت بەلگىسى عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە كەلەر ۇرپاققا دەگەن ورتاق اماناتىمىز, – دەپ اتاپ ءوتتى مينيستر ايدا بالاەۆا.
