زاڭ مەن ءتارتىپ • 30 قىركۇيەك, 2025

ءادىل قوعام ورناتۋدىڭ العىشارتى

80 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلدىڭ دامۋى مەن قوعامنىڭ تۇراقتىلىعى ەڭ الدىمەن زاڭ ۇستەمدىگى ءارى تارتىپكە باعىنۋ مادەنيەتىنە تىكەلەي بايلانىستى. ويتكەنى زاڭ بار جەردە قۇقىق قورعالادى, ءتارتىپ بار قوعامدا تەڭدىك ورنايدى. مەملەكەتتىڭ ىرگەسى بەرىك بولۋى ءۇشىن زاڭنىڭ بەدەلى بيىك تۇرۋعا ءتيىس, ال ازاماتتار ءوز كەزەگىندە سول زاڭدى قۇرمەتتەپ, ءتارتىپتى ساقتاۋى قاجەت. سوندىقتان دا پرەزيدەنتىمىز بيىلعى جولداۋىندا «زاڭ مەن ءتارتىپ» قاعيداتىن مەملەكەتىمىزدىڭ مىزعىماس تۇعىرى دەپ ايرىقشا اتادى.

 

قاسىم-جومارت توقاەۆ قوعامدا وسى قاعيداتتى تۇبەگەيلى ورنىقتىرۋ ءۇشىن بارلىق قۇزىرلى ورگان اراسىندا ورتاق كوزقاراس پەن ۇستانىم بولۋعا ءتيىس ەكەنىن شەگەلەپ ايتتى. «بۇل – ەڭ الدىمەن, ەشقانداي قۇقىق بۇزۋشىلىققا جول بەرمەۋ قاعيداسى, ياعني كەز كەلگەن زاڭسىزدىققا قارسى تۇرۋ دەگەن ۇستانىم. سوندىقتان مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وسى باعىتتاعى جۇمىسىن بارىنشا قولداۋ قاجەت. سوندا عانا ەلىمىزدە قۇقىق بۇزۋشىلىققا, وزبىرلىق پەن زورلىق-زومبىلىققا قارسى سانا-سەزىم قالىپتاسادى, قوعامعا جات كەز كەلگەن ارەكەتكە توزبەۋشىلىك پايدا بولادى» دەدى ول جولداۋدا.

«زاڭ جانە ءتارتىپ» قاعيداتىن بۇگىنگى ادىلەت ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى كۇنىندە قوزعاپ وتىرعانىمىز بەكەر ەمەس. ويتكەنى ەلىمىزدە زاڭ ۇستەمدىگى مەن ءتارتىپ بۇلتارتپاستىعىن جۇزەگە اسىرۋ تىزگىنى بەرىلگەن سالانىڭ ءبىرى وسى. ناقتىراق ايتقاندا, ادىلەت ورگاندارىنا جۇكتەلگەن ەڭ باستى مىندەت – زاڭ شىعارۋ ۇدەرىسىنە باستاماشى بولۋ, ازاماتتار مەن ۇيىمداردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ, سونداي-اق مەملەكەتتىك قۇقىقتىق ساياساتتى قالىپتاستىرۋ.

ادىلەت ءمينيسترى ەرلان سارسەمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدەگى بارلىق باستاما مەن رەفورمالار ەڭ الدىمەن قوعام يگىلىگى ءۇشىن جاسالادى. بۇل جۇمىستاردى جەدەلدەتۋ ءارى حالىققا تۇسىنىكتى دە قولجەتىمدى ەتۋ ءۇشىن بۇگىنگى تاڭدا قىزمەتتەردى تسيفرلاندىرۋ مەن ونلاين فورماتقا كوشىرۋ, سونىمەن قاتار جاساندى ينتەللەكت مۇمكىندىكتەرىن پايدالانۋ ءىسى قارقىندى قولعا الىنعان. ول ادىلەت ورگاندارى الدىندا تۇرعان اۋقىمدى جۇمىستاردىڭ قاتارىندا زاڭ شىعارۋ ۇدەرىسىن زاماناۋي قۇرالداردى قولدانا وتىرىپ تسيفرلاندىرۋ, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ اشىقتىعى مەن قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ولاردى تسيفرلىق فورماتقا كوشىرۋ جانە سوت اكتىلەرىنىڭ ورىندالۋىن جاقسارتۋ تۇرعىنان ەكەنىن ايتىپ ءوتتى.

«زاڭ شىعارۋ ۇدەرىسىن زاماناۋي قۇرالدار ارقىلى تسيفرلاندىرۋ زاڭداردى ساپالى ازىرلەۋگە, نورمالار ىشىندەگى قايشىلىقتاردى بولدىرماۋعا, سونداي-اق ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن ءادىل قورعاۋعا جول اشپاق. وسىعان وراي جاساندى ينتەللەكتىنىڭ كومەگىمەن «ادىلەت» قۇقىقتىق كەڭەسشىسى ازىرلەندى. ول ازاماتتارعا قولجەتىمدى قۇقىقتىق كومەك بەرۋگە ارنالعان. ارتىقشىلىعى – قۇقىقتىق سۇراقتارعا جاۋاپ بەرگەندە دەرەكتەردى اشىق ينتەرنەت كوزدەرىنەن ەمەس, ناقتى قولدانىستاعى زاڭنامادان, رەسمي نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردەن الادى. سونىمەن قاتار الداعى ۋاقىتتا جي كومەگىمەن نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردى تالداپ, ءوزارا قايشىلىقتارى بار نورمالاردى ىزدەۋ, زاڭ تەحنيكاسىنا سايكەستىگىن تەكسەرۋ, بولجاۋ جانە باسقا دا فۋنكتسيونالدى ەنگىزۋ جوسپاردا تۇر», دەيدى مينيستر.

ونىڭ ايتۋىنشا, ادىلەت ورگاندارى ۇسىناتىن قىزمەتتەر اراسىندا «ە-notariat» ارقىلى جىلجىمايتىن م ۇلىكتى راسىمدەۋگە, «Zan-komegi» پلاتفورماسىندا قۇقىقتىق كەڭەس الۋعا بولادى. سالادا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار سايىپ كەلگەندە قوعامدا زاڭ ۇستەمدىگىن ورناتۋ مەن بيۋروكراتيا كەدەرگىلەرىن جويۋ ارقىلى حالىقتىڭ بيلىك ورگاندارىنا دەگەن سەنىمىن قالىپتاستىرادى. مينيستر ە.سارسەمباەۆ ادىلەت دەگەنىمىز جاي عانا جۇيە ەمەس, ازاماتتاردىڭ تاعدىرىنا تىكەلەي اسەرى بار تىرەك, ال ءاربىر شەشىم شىن مانىندەگى ءادىل مەملەكەت قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان قادام ەكەنىن ايتادى. «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنىڭ دا ءمانى وسى بولسا كەرەك.

 

سوڭعى جاڭالىقتار