مادەنيەت • 30 قىركۇيەك, 2025

مادەني مۇرانى ساقتاۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام

50 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

يۋنەسكو-نىڭ ماتەريالدىق ەمەس مادەني مۇرانى ساقتاۋ جونىندەگى 2003 جىلعى كونۆەنتسياسىن جۇزەگە اسىرۋعا ارنالعان وقىتۋ سەمينارى ءوتتى. ءىس-شارانى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى ۇيىمداستىردى, دەپ جازادى Egemen.kz.

مادەني مۇرانى ساقتاۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام

سەمينارعا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن 30-دان استام قاتىسۋشى جينالدى. ولاردىڭ قاتارىندا ەلدەگى اكىمدىكتەرگە قاراستى مادەنيەت باسقارمالارىنىڭ, ۇلتتىق, وڭىرلىك مۋزەيلەردىڭ جانە اكادەميالىق قاۋىمداستىقتىڭ وكىلدەرى بار.

قاتىسۋشىلارعا يۋنەسكو-نىڭ حالىقارالىق فاسيليتاتورى تسولمون تسەرەندورج, ازيا-تىنىق مۇحيتى وڭىرلىك ءتىزىلىمى بويىنشا يۋنەسكو كىشى كوميتەتىنىڭ مۇشەسى, قىرعىز رەسپۋبليكاسى الا-توو حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عىلىم جانە يننوۆاتسيالار جونىندەگى پرورەكتورى ايجارقىن قوجابەكوۆا, 2003 جىلعى كونۆەنتسيا جونىندەگى حالىقارالىق فاسيليتاتور, يۋنەسكو-نىڭ 2-ساناتتاعى ورتالىقتارىمەن بىرلەسىپ جوبالار جۇزەگە اسىرۋعا ماماندانعان وتاندىق ترەنەر سانيا باجەنەەۆا ۋوركشوپ وتكىزىپ, ءوزارا تاجىريبە الماستى.

ءىس-شارا بارىسىندا قاتىسۋشىلار قازاقستاننىڭ ۇلتتىق تىزىمىنە ەنگىزىلگەن ماتەريالدىق ەمەس مادەني مۇرانى قۇجاتتاۋ تاسىلدەرىن ۇيرەنىپ, شەتەلدىك تاجىريبەنى زەردەلەدى, سونداي-اق يۋنەسكو كونۆەنتسياسى اياسىنداعى سوڭعى ۇردىستەردى تالقىلاپ, جاڭا ادىستەمەلەردى مەڭگەردى.

سەمينارعا قاتىسقان م.تىنىشباەۆ اتىنداعى ALT ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقىتۋشىسى, انتروپولوگ مانات قاناعات ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, ءىس-شارا تەوريالىق جاعىنان عانا ەمەس, تاجىريبە تۇرعىسىنان دا پايدالى بولدى.

«بۇل سەميناردا ترەنەرلەردىڭ ماتەريالدىق ەمەس مادەني مۇرانىڭ ارالۋاندىلىعىن ەرەكشە كورسەتە بىلگەندىگىن باسا ايتۋ كەرەك. ولار ءار ايماقتىڭ رۋحاني مادەنيەتىنە ءتان ەرەكشەلىكتەرگە نازار اۋدارىپ, مۇرالاردى بىردەي دەڭگەيدە ساقتاۋ مەن قۇجاتتاۋ ءىسىنىڭ ماڭىزىن ەكشەدى. وسى ورايدا رۋحاني مادەنيەتتى ۇرپاقتان-ۇرپاققا جەتكىزىپ جۇرگەن ماماندار جۇمىسىنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە ناسيحاتتالۋى ءار ەلدىڭ مادەني ساياساتىنىڭ ساپالى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايقىندايدى»,  دەدى ول.

ءۇش كۇندىك وقۋ باعدارلاماسى «مەمم-نى قورعاۋ جونىندەگى حالىقارالىق ساياساتقا كىرىسپە», «2003 جىلعى كونۆەنتسيا: ساقتاۋ شارالارى, ساياساتى جانە ينستيتۋتتار», «قوعامداستىققا نەگىزدەلگەن ينۆەنتاريزاتسيا (تۇگەندەۋ جۇيەسىنىڭ نەگىزىن ازىرلەۋ)» جانە باسقا دا وزەكتى تاقىرىپتاردى قامتىدى.

يۋنەسكو-نىڭ حالىقارالىق فاسيليتاتورى تسولمون تسەرەندورج سەميناردا تاقىرىپتار جان-جاقتى اشىلىپ, قۇندى ءبىلىم بەرىلدى دەپ باعالادى.

«سەمينار باستالار الدىندا قاتىسۋشىلار قوعامداستىقتاردىڭ ماتەريالدىق ەمەس مادەني مۇراعا قوساتىن ۇلەسى تۋرالى ناقتى جاۋاپ بەرە الماعان ەدى. ال سەمينار اياقتالعان سوڭ ولار قوعامداستىقپەن بىرلەسكەن جۇمىستىڭ ناتيجەسىندە قۇجاتتامانىڭ ساپالى بولاتىنىنا كوز جەتكىزدى», دەدى سپيكەر.

جالپى ءىس-شارانىڭ ماقساتى – مادەنيەت سالاسىنداعى ماماندار مەن ساراپشىلاردىڭ ماتەريالدىق ەمەس مادەني مۇرانى (مەمم) ساقتاۋ جونىندەگى جوبانى جۇزەگە اسىرۋ, قۇجاتتاۋ جانە تۇگەندەۋ جونىندەگى ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ جانە كاسىبي قىزمەتىنە قاجەت پراكتيكالىق ماشىقتاردى ۇيرەتۋ.

سەمينار وسى سالاداعى جۇمىستى جۇيەلەۋگە جانە ونى ءساتتى جۇزەگە اسىرۋعا ارنالعان ماڭىزدى قادام بولدى. قاتىسۋشىلار ءوزارا تاجىريبە الماسىپ قانا قويماي, الداعى بىرلەسكەن جوبالارىن ساراپقا سالىپ, كاسىبي ورتاداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتتى.

سوڭعى جاڭالىقتار