«Ranking» ساراپشىلارىنىڭ مالىمەتىنشە, ۇكىمەتتە بۇل سالىق شەتەلدىك ينتەرنەت-كومپانيالاردى وتاندىق كومپانيالارمەن تەڭەستىرىپ, نارىقتى باسەكەگە قابىلەتتى ەتەدى دەگەن پىكىر بىرنەشە رەت ايتىلدى. شىندىعىندا, جاعداي مۇلدە باسقاشا. وتاندىق كومپانيالار, سونىڭ ىشىندە ينتەرنەت-كومپانيالار مەن ماركەتپلەيستەر ققس-تان بولەك تاعى دا كوپتەگەن سالىق پەن تولەم جاساۋعا مىندەتتى.
شەتەلدىك كومپانيالار تەك ققس تولەسە, وتاندىق كومپانيالار ققس, كتس (كورپوراتيۆتى تابىس سالىعى), الەۋمەتتىك سالىق, م ۇلىك سالىعى (ەگەر بولسا), باسقا دا سالىقتار, كەدەن الىمدارى (قاجەت بولعان جاعدايدا), الەۋمەتتىك اۋدارىمدار, جۇمىس بەرۋشىنىڭ مىندەتتى زەينەتاقى جارناسى, مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ اۋدارىمىن تولەيدى.
تۇسىنىكتى بولۋ ءۇشىن شەتەلدىك كومپانيالاردىڭ كەيبىرىن جانە ققس-تى نە ءۇشىن تولەيتىنىن ايتىپ وتەيىك: ماسەلەن, «Google» كومپانياسى «Google Play» ارقىلى جارناما قىزمەتتەرىن ۇسىنعانى, سونداي-اق قوسىمشالار مەن مەدياكونتەنت ساتقانى; «Apple» كومپانياسى «iTunes» جانە «App Store» ارقىلى كونتەنت ساتقانى, سونداي-اق «Apple Music» جانە «iCloud» قىزمەتتەرىنە قوسىلعانى; «Netflix» ۇزدىكسىز بەينە تاراتۋ قىزمەتى; «Amazon» كومپانياسى «Amazon Web Services» (AWS) پلاتفورماسى ارقىلى ساتىلاتىن تسيفرلىق تاۋارلار مەن دەرەكتەردى جەلىدە ساقتاۋ قىزمەتتەرى ءۇشىن سالىق تولەيدى. بىلتىردان باستاپ تىزىمگە «Temu», «Garmin», «Twitch», «1688.com Pte Ltd», «Alibaba.com», تاعى باسقا كومپانيالار ەندى.
2024 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا 76 شەتەلدىك ينتەرنەت-كومپانيا ەل بيۋدجەتىنە شامامەن 41 ملرد تەڭگە تولەدى (بۇل تىزىمگە الەمدىك IT-الىپتار مەن ونلاين-ماركەتپلەيستەر كىرەدى). ماسەلەن, «Temu» – 5,9 ملرد تەڭگە, «iHerb» – 4,6 ملرد تەڭگە, «Lamoda» – 1,3 ملرد تەڭگە, «eBay Marketplaces GmbH» – 308,2 ملن تەڭگە, «Aliexpress Russia Holding Pte Ltd» 151,1 ملن تەڭگە.
«ەلدەگى ەڭ ءىرى بەس ماركەتپلەيس مەملەكەت قازىناسىنا 185,5 ملرد تەڭگە اۋداردى. «Kaspi.kz» – 133,7 ملرد تەڭگە, «Wildberries» – 37 ملرد تەڭگە, «Ozon» – 9,8 ملرد تەڭگە, OLX – 3,6 ملرد تەڭگە, «Flip.kz» 831 ملن تەڭگە سالىق تولەدى.
«كورىپ وتىرعانىمىزداي, «Google سالىعى» ويىن شارتتارىن تەك ءىشىنارا تەڭەستىرسە دە, شەتەلدىك ينتەرنەت-كومپانيالار ءالى دە باسىمدىققا يە. شەتەلدىك ينتەرنەت-كومپانيالار تەك تسيفرلىق قىزمەتكە ققس تولەسە, وتاندىق كومپانيالار, ياعني ءىرى ماركەتپلەيستەر نەمەسە سەرۆيستىك پلاتفورمالار بىرقاتار مىندەتتەمەنى ورىندايدى. ناتيجەسىندە, وتاندىق كومپانيالار قازىناعا ايتارلىقتاي ۇلەس قوسىپ, سونداي-اق حالىقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتەدى, ينفراقۇرىلىمدى دامىتىپ, مەملەكەت ەكونوميكاسىنا ينۆەستيتسيا سالادى. شەتەلدىك ونلاين-الىپتار ءوز كولەمى مەن تابىسىنا قاراماستان, قازاقستاندا تەك شارتتى سالىق تولەۋشى بولىپ وتىر. ولار تەك ەڭ قاجەتتى مىندەتتەمەلەردى ورىنداپ جاتقاندا, بيۋدجەتتى تولىقتىرۋ ءارى ەلدىڭ الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتى جەرگىلىكتى كومپانيالاردىڭ ەنشىسىندە قالادى», دەيدى ساراپشىلار.
