فوتو: اقوردا
«قۇرمەتتى قاۋىم! بارشاڭىزدى اسا ماڭىزدى تاقىرىپقا – تۇركى وركەنيەتىنىڭ ءتۇپ-تامىرىن زەردەلەۋگە ارنالعان عىلىمي كونفەرەنتسيانىڭ اشىلۋىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن!
قازىردىڭ وزىندە حالىقارالىق عىلىمي قاۋىمداستىق دۇنيە جۇزىندەگى ءتۇرلى ەلدەردىڭ مىقتى عالىمدارى مەن زەرتتەۋشىلەرىن توعىستىرعان وسى بەدەلدى فورۋمعا الەم وركەنيەتىنىڭ جىلناماسىنداعى ايرىقشا گەوگرافيالىق جانە تاريحي قۇبىلىس سانالاتىن التاي ماسەلەسى ارقىلى تۇركى دۇنيەسى تۋرالى پىكىر الماسىپ, اقپارات بولىسەتىن بىرەگەي باسقوسۋ رەتىندە نازار اۋدارىپ وتىر.
كونە زامانداردان بەرى بارشا تۇركىنىڭ التىن بەسىگى بولىپ كەلە جاتقان التاي بۇگىنگى الەمدىك عىلىمنىڭ بيىگىنەن تەرەڭ زەرتتەپ-زەردەلەۋدى قاجەت ەتەدى. مۇنداي كەشەندى زەرتتەۋلەر اڭعارى اڭىزعا تولى قارت التايدىڭ باۋىرىنان ءوسىپ-ونگەن كۇللى تۇركى جۇرتىنىڭ مادەني ىقپالداستىعىن نىعايتۋ جولىندا اۋقىمدى حالىقارالىق ديالوگ ورناتۋ ءۇشىن دە قاجەت.
بۇگىندە التايدىڭ ءتورت تارابىن قازاقستان, رەسەي, قىتاي, موڭعوليا مەملەكەتتەرى تەڭ جايلاپ جاتىر. سوندىقتان مەن جاقىندا شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ تيانتسزيندە وتكەن سامميتىندە «ترانسالتاي ديالوگىن» باستاۋ تۋرالى ۇسىنىس ايتتىم. بۇل قادام ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ مۇددەسىنە ساي كەلەتىن عىلىمي-گۋمانيتارلىق جانە ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا ىقپالىن تيگىزەدى.
رەسەي الەمدىك تۇركىتانۋ عىلىمىن دامىتۋعا ولشەۋسىز ۇلەس قوسىپ كەلەدى. وسى ءبىر وتە ماڭىزدى عىلىمي باعىتتىڭ الدىڭعى شەبىندە جۇرگەن ورىس عالىمدارىنىڭ ارحەولوگيا, ەتنولوگيا, لينگۆيستيكا, نۋميزماتيكا جانە تۇركى ەلدەرىنىڭ تاريحىنا تىكەلەي قاتىسى بار باسقا دا سالالارداعى زەرتتەۋ جۇمىستارى الەمدىك عىلىمنىڭ جەتىستىگى سانالادى. سونداي-اق ولاردىڭ ەڭبەكتەرى قازىرگى زامانداعى بىرلىك پەن ىنتىماقتىڭ جانە ءوزارا ىقپالداستىقتىڭ پارمەندى قۇرالى رەتىندە باعالانادى.
ەلىمىزدىڭ باستاماسىمەن 2010 جىلى استانادا حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى اشىلدى. بۇل مەكەمە تۇركى تىلدەس جانە باسقا دا ەلدەردەگى بەلگىلى ساراپشىلاردىڭ عىلىمي الەۋەتىن ورتاق ماقساتقا جۇمىلدىراتىن بىرەگەي ورتالىققا اينالدى.
ءبىز التاي ايماعىنداعى مەملەكەتتەرمەن عىلىم-ءبىلىم سالاسىنداعى بايلانىسىمىزدى كەڭەيتۋگە باسا ءمان بەرەمىز. قازاقستاننىڭ بەدەلدى جوعارى وقۋ ورىندارىندا ارنايى كافەدرالار مەن ينستيتۋتتار تابىستى جۇمىس ىستەپ تۇر. بەلگىلى عالىمداردىڭ حالىقارالىق ۇجىمى كوپ ۇزاماي جارىققا شىعاتىن قازاقستاننىڭ اكادەميالىق تاريحىنىڭ ەكىنشى تومىنا ءوز ۇلەسىن قوسىپ جاتىر. بۇل ەڭبەككە تۇركولوگيا سالاسىنداعى ەڭ سوڭعى جاڭالىقتار دا ەنگىزىلەتىن بولادى.
ءبارىمىز كۇش بىرىكتىرىپ, تۇركى حالىقتارىنىڭ تاريحى مەن مادەنيەتىن دارىپتەۋ جولىندا كوپ جۇمىس تىندىردىق. دەگەنمەن اتقاراتىن شارۋا ءالى دە كوپ. ءبىز تۇركى دۇنيەسى تۋرالى ءبىلىمىمىزدى كەيىنگى ۇرپاققا ميراس ەتۋ ءۇشىن ونى جۇيەلەي ءتۇسۋىمىز كەرەك.
باسقوسۋ اياسىندا مازمۇندى پىكىرتالاس ءوتىپ, تىڭ يدەيالار ايتىلادى دەپ سەنەمىن. سونداي-اق تۇركى وركەنيەتىنىڭ ءورىسىن كەڭەيتۋگە قاتىستى اسا ماڭىزدى ماسەلەلەردى بىرلەسە زەرتتەيتىن عىلىمي جۇمىستاردىڭ باعىت-باعدارى ايقىندالا تۇسەدى دەپ ويلايمىن.
كونفەرەنتسيا جۇمىسى تابىستى بولسىن! بارشاڭىزعا باق-بەرەكە تىلەيمىن!», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
