كەلەسى جىلدان باستاپ الماتىدا 95 مىڭعا جۋىق ادام قوسىمشا ساقتاندىرىلاتىنىن ايتا كەتكەن ءجون. ويتكەنى مەگاپوليستە تۇراتىن 2,3 ملن حالىقتىڭ 80%-ى نەمەسە 1,8 ملن ادام ساقتاندىرىلعان. وكىنىشكە قاراي, 475 مىڭداي ادام ءمامس جۇيەسىنەن تىس قالىپ وتىر.
مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى الماتى قالالىق فيليالى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى نۇردوس قادىربەكوۆ ءمامس تۋرالى زاڭعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە سايكەس, 2026 جىلدان باستاپ جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارى حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن بولىگى ءۇشىن ساقتاندىرۋ جارناسىن تولەي باستايتىنىن ايتادى. سونىڭ ارقاسىندا الماتىدا 95 مىڭعا جۋىق ادام ءمامس جۇيەسىندەگى مەديتسينالىق كومەككە جۇگىنۋگە مۇمكىندىك الماق.
«مۇقتاج جانداردىڭ ىشىنەن مەديتسينالىق كومەكتى ءجيى قولداناتىن ازاماتتار ىرىكتەلىپ, جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن ساقتاندىرىلادى. 2026 جىلى 26 مىڭنان استام ادامنىڭ ارقايسىسىنا اي سايىن 9 189 تەڭگەدەن, جالپى 2,9 ملرد تەڭگەدەن استام قاراجات جۇمسالماق. سونداي-اق بۇدان بىلاي جۇمىسسىز رەتىندە رەسمي تىركەلگەندەر ءۇشىن دە ءمامس جارناسىن جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارى تولەيدى», دەيدى ن.قادىربەكوۆ.
سونىمەن قاتار ساقتاندىرۋ جۇيەسىنىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا 2026 جىلدان باستاپ جارنا تولەنەتىن جالاقى شەگى وزگەرەتىنىن ەسكە سالا كەتۋ كەرەك. تاعى ءبىر اتاپ وتەتىن جايت, قازىردە الماتىدا 1,2 ملن-نان استام, ەل كولەمىندە 11,2 ملن-عا جۋىق ادام مەملەكەت ەسەبىنەن ساقتاندىرىلىپ وتىر. بيىل مەملەكەت ولار ءۇشىن اي سايىن ورتاشا ايلىق جالاقىنىڭ 2%-ىن اۋدارادى. 2027 جىلدان باستاپ جارنا مولشەرى بىرتىندەپ ءوسىپ, 2037 جىلى 4,7% دەيىن جەتۋى ءتيىس.
ءمامس ارقىلى كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا زاڭعا تاعى ءبىر جاڭا نورما ەنگىزىلدى. ەندى كەمىندە 5 جىل قاتارىنان جۇيەگە جارنا اۋدارىپ كەلگەن ازاماتتار ۋاقىتشا تولەم قابىلەتىنەن ايرىلعان جاعدايدا, ساقتاندىرۋ مارتەبەسى التى ايعا دەيىن ساقتالادى. بۇعان دەيىن ساقتاندىرۋ مارتەبەسى سوڭعى تولەم جاسالعان ساتتەن باستاپ ءۇش اي عانا ساقتالاتىن.
«كەيىنگى جىلداردا ءبىز ءبىرىنشى رەت ساقتاندىرۋ رەفورماسىن تەحنيكالىق ەمەس, الەۋمەتتىك تۇرعىدان قاراستىرىپ وتىرمىز. ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر ارقاسىندا مەديتسينا شىنىمەن قولجەتىمدى بولا باستايدى. حالىقتى ساقتاندىرۋ جۇيەسىمەن قامتۋ دەڭگەيى جاقسارىپ, مەديتسينالىق كومەكتى پايدالانۋ مۇمكىندىگى ارتادى», دەدى ساراپشى ۆياچەسلاۆ لوكشين.
زاڭعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە سايكەس, 2025 جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىنان باستاپ بارلىق ونكولوگيالىق سكرينينگتەر تەگىن جۇرگىزىلەدى. ياعني ونكوسكرينينگتەن وتۋگە ساقتاندىرۋ مارتەبەسى تالاپ ەتىلمەيدى. سونداي-اق 2026 جىلدان باستاپ الەۋمەتتىك ماڭىزى بار سەگىز دەرتكە كۇدىك كەلتىرىلگەن جاعدايدا كونسۋلتاتيۆتىك-دياگنوستيكالىق كومەك تەگىن كورسەتىلەدى. بۇعان دەيىن اتالعان قىزمەتتەر تەك ايتۆ مەن تۋبەركۋلەز سىندى ەكى سىرقات بويىنشا عانا تەگىن بولاتىن.
2026 جىلدان باستاپ امبۋلاتورلىق دياليز, كونسۋلتاتيۆتىك-دياگنوستيكالىق كومەك, امبۋلاتورلىق دەڭگەيدە ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ, ديناميكالىق باقىلاۋعا جاتاتىن 12 سىرقات توبى بويىنشا جوسپارلى ستاتسيونارلىق, ستاتسيوناردى الماستىراتىن كومەك ءمامس پاكەتى ارقىلى كورسەتىلەدى. بۇلاردىڭ قاتارىندا باۋىر, قان مەن قان شىعارۋ ورگاندارىنىڭ, ءىش قۇرىلىس اۋرۋلارى, جۇقپالى ەمەس ەنتەريت, كوليت, ارتروپاتيا, دورسوپاتيا, قالقانشا بەزى اۋرۋلارى, قاتەرلى ەمەس ادەنوما ىسىگى, ءسۇت بەزدەرىنىڭ قاتەرلى ەمەس ديسپلازياسى, ايەلدەردىڭ جىنىستىق اۋرۋلارى, برونح-وكپە ديسپلازياسى, ءتۋابىتتى جۇرەك كىناراتى, ىشتە پايدا بولعان كەمىستىكتەر بار.
الماتى قالالىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ ءبولىم جەتەكشىسى ءلايلا يمانعاليەۆانىڭ ايتۋىنشا, بۇل باستامالار 2027 جىلدان باستاپ قارجىلاندىرۋدىڭ ساقتاندىرۋ ۇلگىسىنە باسىمدىق بەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ناتيجەسىندە, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا جۇمسالاتىن شىعىننىڭ 35%-ى تەگىن مەديتسينالىق كومەك پاكەتىنەن (تمككك), 65%-ى ءمامس پاكەتىنەن الىنباق. قازىردە شىعىننىڭ 57%-ى تمككك پاكەتىنە, قالعان 43%-ى ءمامس-كە تيەسىلى.
الماتى
