سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
استانانىڭ تاڭى ەندى بوزارىپ كەلەدى. ۇيقىم شايداي اشىلىپ كەتتى. قايتادان جاستىققا باس قويىپ ەدىم, ەكى كوزىم ينە تىرەپ قويعانداي ىلىنبەدى. ويىمنان قىزىققا تولى بالالىعىم وتكەن ەسكى ءۇي كەتپەدى. سونشالىقتى اسپەتتەپ ايتاتىن دا جاي ەمەس. كادىمگى ەكى باستى ءۇيدىڭ ءبىر جاعى. شاعىن عانا ءتورت بولمە. مىناۋ – اجەم ەكەۋمىز ۇيىقتايتىن كىشكەنتاي بولمە. اناۋ اپام ارقاسىن پەشكە سۇيەپ وتىراتىن اۋىز ءۇي. وسى جەردە تاماق ىشەمىز. ودان كەيىن قوناقتارعا ارنالعان ءتور بولمە. ارعى جاعىندا تاتەمدەردىڭ تۇپكى بولمەسى. بار بولعانى – وسى. بىراق ماعان ءزاۋلىم سارايداي كورىنەتىن. ءبىر قىزىعى, تاس ءۇي بولعاندىقتان قاقاعان قىستا ءجيى سۋىپ كەتەدى. سوندىقتان اپام مارقۇم قار تۇسكەننەن جاز شىققانعا دەيىن پەشپەن الىساتىن. توننالاپ كومىر جاعاتىن.
مەن ەس بىلگەندە بىزبەن قابىرعالاس ايتجان اعانىڭ وتباسى تۇردى. مارقۇم ارتىق ءسوزى جوق, مومىن كىسى ەدى. اۋىلدا تراكتور ايدادى. ال ايەلى – قانشاي اپا ەپتەپ شايپاۋلاۋ بولاتىن. كەيدە كورشىلەرمەن بالالارى ءۇشىن سوزگە كەلىپ قالادى. بىراق قايتىمى تەز. ەشتەڭە بولماعانداي ك ۇلىپ جۇرە بەرەدى. بۇدان سوڭ قاتشا كەمپىردىڭ قىزى دامەتكەن اپا كورشى بولدى. ولاردان كەيىن بوكەش اعانىڭ وتباسى كوشىپ كەلدى. بارلىق كورشىمەن جاقىن تۋىستاي سىيلاستىق. بىزدەن سوڭ ەرعالي اعا مەن تالقانباي اكەمنىڭ ءۇيى. تالقانباي اكەم – مايدانگەر. سوعىستا زەڭبىرەكشى بولىپ, ەرەن ەرلىك كورسەتكەن. ءۇشىنشى دارەجەلى «داڭق» وردەنىمەن ماراپاتتالعان. ال وڭ جاعىمىزدا سەرىك پەن ايجان اعالاردىڭ ءۇيى ورنالاسقان. ايجان اعا كوكتەم شىعا بيە بايلايدى. اسىرەسە داكىش اپا قىمىزدى كەرەمەت باپتايدى. بال تاتيدى. اۋىلدىڭ ۇلكەندەرى سول ۇيدەن ءجيى قىمىز ىشەتىن. قورانىڭ ارتىندا قالديدىڭ ەڭسەلى ءۇيى قونىس تەپكەن. بۇل كىسى باياعىنىڭ باتىرلارى سەكىلدى الىپ دەنەلى ادام. تورعاي وڭىرىنە تانىمال ازامات. ونىڭ اقىندىعى, اڭگىمەشىلدىگى, شەجىرەشىلدىگى, اتبەگىلىگى – بولەك جىر. ءبىراز جىل اۋىلدىق كەڭەستىڭ توراعاسى بولىپ ىستەدى. قالدي اعانىڭ ءتۇس كەزىندە جۇمىستان ۇيىنە نار تۇيەدەي ماڭ-ماڭ باسىپ كەلە جاتاتىن بەينەسى ءالى كۇنگە دەيىن كوز الدىمدا...
ءبىزدىڭ كوشە اۋىلدىڭ قىر جاعىندا ورنالاسقان. سوندىقتان «قىر كوشە» اتالامىز. ءوزىمىز باسقا كوشەنىڭ بالالارىنا «قىر كوشەنىڭ قىراندارىمىز» دەپ قىر كورسەتىپ جۇرەتىن ەدىك. ۇيىمشىل بولدىق. ارمان, مەدەت, رۇستەم – ءبارىمىز ءبىر سىنىپتا وقىدىق. ساباققا بىرگە بارىپ, بىرگە قايتامىز. نەشە ءتۇرلى ويىننىڭ «كورىگىن» قىزدىرامىز. ءبىر جاعىنان, ۇيگە كومەكتەسەمىز. قىس مەزگىلىندە مال جايلاۋدان قولىمىز تيمەيدى. شانامەن سۋ تاسيمىز. كوكتەمدە تاسىعان سۋ ءۇي ىرگەسىنە دەيىن كەلەتىن. بۇل ءبىز ءۇشىن ءبىر مەرەكە ەدى. تاسقىننىڭ بەتى قايتقاننان كەيىن بالىق اۋلايمىز. قازىر ويلاسام, سونىڭ ءبارى ەرتەگى سەكىلدى كورىنەدى. ويتكەنى سول كەزدەگى اۋىل قازىر جوق. ءبىراز ۇيلەردىڭ ورنى تومپەشىك بولىپ قانا قالعان. كورشىلەرىمىزدىڭ دە كوبى ومىردەن الدەقاشان وزعان.
وتكەندە اۋىلعا جول تۇسكەندە ەسكى ۇيگە ارنايى سوقتىم. بالالىق شاعىمنىڭ ءىزىن ىزدەپ, توڭىرەكتى اينالىپ ءبىراز ءجۇردىم. ساعىنىشىمدى باسقانداي بولدىم. اياۋلى اجەمنىڭ سۇيەگى وسى ۇيدەن شىعىپ ەدى. سوندىقتان مەن ءۇشىن بۇل ورىن قاسيەتتى. ەسكى ءۇي: «بالام, مەنىڭ كۇيىم وسى دەگەندەي» ءۇنسىز مۇڭايىپ تۇردى. كوزىمنەن جاس ىرشىپ كەتتى...
