ەنەرگەتيكا سالاسىندا مەريتوكراتيا قاعيداسى ايقىن بايقالادى: مۇندا مانساپ جولىندا تەك ەڭبەگى مەن قابىلەتى بار ادام عانا العا جىلجيدى. تۋىستىق بايلانىستار قىزمەتتە وسۋگە ىقپال ەتە المايدى. كەرىسىنشە, اۋلەتتەر كاسىپورىنداردا ەڭبەك ءداستۇرىنىڭ ساباقتاستىعىن قالىپتاستىرىپ, ەڭبەك ۇجىمدارىنىڭ الەۋمەتتىك ءارى رۋحاني تىرەگىنە اينالادى.
اۋلەتتىڭ باستاۋىندا – بەيبىت ماقسۇتوۆ
ماقسۇتوۆتار اۋلەتىنىڭ ەنەرگەتيكاداعى تاريحى الماتى جىلۋ-ەنەرگەتيكا كەشەنىندە 1995 جىلى باستالدى. سول جىلى جامبىل وبلىسى قورداي اۋدانى قاراكەمەر اۋىلىندا تۋعان 21 جاستاعى بەيبىت ماقسۇتوۆ الماتىعا قونىس اۋداردى. ەلدە كولحوزدار تاراپ, اۋىلدا تۇراقتى جۇمىس ازايعان شاق ەدى.
بەيبىتتىڭ ەنەرگەتيكاعا كەلۋىنە اعايىندارى – قازاندىق تسەحىنىڭ باستىعى, كەيىن باس ينجەنەر, ديرەكتور بولعان يساحان سىرعاباەۆتىڭ ۇلگىسى جانە اكەسىنىڭ جەو-2-گە جۇمىسقا تۇرۋعا كەڭەس بەرۋى ىقپال ەتتى.
«جۇمىسقا قابىلداۋ ءۇشىن ءوتىنىش بلانكىن بەردى. «پىلەپريگوتوۆيتەلنىي تسەح» دەگەندى كورىپ, «پىستى قايدان دايىندايدى ەكەن؟» دەپ ويلادىم. كەيىن «سلەسار» دەگەندى وقىعاندا تاعى تۇسىنبەدىم. ال «چاشكينانىڭ ورنىنا» دەگەن جازۋدى كورگەندە, «ايەل ىستەگەن جۇمىستى مەن دە ىستەي الامىن» دەپ وزىمە ماقسات قويدىم. سودان بەرى 30 جىل ءوتتى. العاشىندا دانەكەرلەۋشى بولدىم. ول داعدى سول كەزدە جان باعۋعا كومەكتەستى, بوس ۋاقىتىمدا ۇيلەرگە جىلۋ, سۋ جۇيەسىن ورناتتىم, ەلەكتر جەلىلەرىن تارتتىم, ال سۇيىكتى ءىسىم – كولىك جوندەۋ بولدى», – دەيدى بەيبىت ماقسۇتوۆ.
كەيىن ول شەبەر بولدى, 2005 جىلى اناسى مەن جۇبايىنىڭ كەڭەسىمەن كوللەدج بەن ۋنيۆەرسيتەت ءبىتىردى. قازىر بەيبىت – جەو-1-دەگى قازاندىق تسەحىنىڭ باستىعى. بىراق وعان دەيىن ول بارلىق ساتىدان ءوتتى. ۇنەمى ىزدەنىس پەن ەڭبەكقورلىعىنىڭ ارقاسىندا عانا جەتىستىككە جەتتى. بۇگىندە دە قاراماعىنداعى جاس ماماندارعا قولداۋ كورسەتىپ, تاجىريبەسىن بولىسۋدەن تارتىنبايدى.
اۋلەتتىڭ جالعاسى – راشيد, رينات, باقىت جانە ولاردىڭ بالالارى
1996 جىلى بەيبىتتىڭ كەڭەسىمەن ەنەرگەتيكاعا ونىڭ اعاسى راشيد كەلدى. الدىمەن قازاندىق تسەحىندا, كەيىن قۇبىر تسەحىندا ەڭبەك ەتتى. قازىر جەو-2-دە جەلىلىك سورعىلار مەن قۇبىر جابدىقتارىن جوندەيتىن شەبەر. ونىڭ بالالارى دا اكە جولىن قۋعان: عالىمجان جەو-1-دە قۇبىر تسەحىنىڭ اعا ءماشينيسى.
«بالالارىما ەنەرگەتيكانىڭ ارتىقشىلىعىن ايتتىم. تاڭداۋدى وزدەرى جاسادى. عالىمجان وسى ماماندىقتى تاڭداعانىنا قۋانامىن. كوركەنجان دا ۇزاق جىلدار ەڭبەك ەتتى, كەيىن ءوز جولىن تاپتى. اكە رەتىندە ەكەۋىنە دە ريزامىن», – دەيدى راشيد ماقسۇتوۆ.
عالىمجان دا ءوز سوزىندە: «باستاپقىدا ەنەرگەتيكاعا قىزىعا قويمادىم, قارجى سالاسىن ويلادىم. كەيىن تۇراقتىلىق ءۇشىن, قوعامعا پايداسى ءۇشىن وسى جولدى تاڭدادىم. 2013 جىلدان بەرى جەو-1-دە جۇمىس ىستەيمىن. بولاشاقتا ۋچاسكە شەبەرى بولۋدى كوزدەيمىن», – دەدى.
رينات ماقسۇتوۆ ەنەرگەتيكادا 24 جىل ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. قازىر ول – جەو-1 قۇبىر تسەحى جوندەۋ ءبولىمى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى. ء«بىرىنشى جىلى قيىنداۋ بولدى, بىراق اكەمنىڭ «اعاش ءبىر جەردە تامىر جايىپ وسەدى» دەگەن ءسوزى توقتاتىپ قالدى. وسى سالادا ءوز ورنىمدى تاپتىم», – دەيدى ول.
باقىت ماقسۇتوۆ ەنەرگەتيكادا 26 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ ءجۇر. قازىر ول جەو-2-دە قازاندىق تسەحىندا سورعى قوندىرعىلارىنىڭ ءماشينيسى.
«جۇمىسىم جاۋاپتى, بىراق قيىن ەمەس. 26 جىلدا ءار بۇرانداسىن جاتقا بىلەمىن. ۇلىمنىڭ دا وسى جولدى تاڭداعانىن قالايمىن», – دەيدى ول.
اۋلەتتىڭ تاعى ءبىر مۇشەسى – اپكەلەرى دە جەو-1 حيميالىق زەرتحاناسىندا ءبىراز جىل جۇمىس ىستەگەن.
ەڭبەك اۋلەتىنىڭ ونەگەسى
ماقسۇتوۆتار اۋلەتىنىڭ ءاربىر مۇشەسى – ءوز ءىسىنىڭ شەبەرى. اكە-شەشەلەرى دە ەڭبەكقور ادامدار بولعان: اكەلەرى – اگرونوم, كەيىن كولحوز توراعاسى, انالارى – بۋحگالتەر. ۇلكەن ۇل بەيبىتتەن باستاپ بارلىق باۋىرلارى ەنەرگەتيكاعا كەلىپ, ءوز ورنىن تاپتى.
«اكەمىز ءبىزدى بالا كەزدەن ەڭبەككە باۋلىدى. قازىر ءبىز ءۇشىن باستى قۇندىلىق – ادال ەڭبەك پەن وتباسى ءداستۇرى. ەنەرگەتيكادا ەڭبەكتەنىپ ءجۇرىپ, بارىنە قول جەتكىزۋگە بولاتىنىن كوزىمىزبەن كوردىك», – دەيدى اعايىندىلار.
اۋلەت وكىلدەرى بولاشاقتا دا جاستاردىڭ بۇل ماماندىققا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, ەنەرگەتيكاداعى ءداستۇردى جالعاستىراتىنىنا سەنەدى.
