ينۆەستور: امان الىمباەۆ
ۆيردجينيا سياقتى شتاتتاردا داتا-ورتالىقتار ەنەرگيانىڭ تورتتەن ءبىرىن جۇتىپ وتىر. بۇل كۇن, گاز جانە اتوم ەنەرگەتيكاسىنا سۇرانىس ارتادى, دەمەك ينۆەستور ءۇشىن بۇل ۇلكەن مۇمكىندىك دەگەن ءسوز. مەديتسينادا دا جاعداي تۇبەگەيلى وزگەرىپ جاتىر. بۇرىن ءدارى جاساۋ ءۇشىن 10-15 جىل كەتسە, قازىر جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ارقاسىندا مەرزىم ەكى ەسە قىسقارادى. بۇل دەگەنىمىز – پاركينسون, قاتەرلى ىسىك, ينفەكتسياعا ءتوزىمدى اۋرۋلارعا قارسى دارىلەر الدەقايدا ەرتە شىعۋى مۇمكىن. دەمەك فارماتسەۆتيكا مەن بيوتەحنولوگيا كومپانيالارى ۇلكەن سەرپىلىس جاسايدى. اقشا سالعان ادام ۇتىلمايدى.
قارجى سالاسىنا كەلسەك, «Goldman Sachs» IPO ءۇشىن قاجەتتى قۇجاتتاردىڭ 95%-ىن جاساندى ينتەللەكتىمەن جازادى. بۇرىن اپتالاپ دايىندالاتىن ەسەپتەر قازىر بىرنەشە مينۋتتا جاسالادى. بانك پەن ساقتاندىرۋ كومپانيالارى دا وسى قۇرالدى ەنگىزىپ, قىزمەت ساپاسىن جاقسارتىپ وتىر. بىراق تاۋەكەل دە بار. كيبەرشابۋىلدار جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ارقاسىندا جىلدامىراق ءارى كۇردەلىرەك بولا ءتۇستى. زالال جىلىنا جۇزدەگەن ميلليارد دوللارمەن ەسەپتەلەدى. بۇل بيزنەس ءۇشىن كليەنت جوعالتۋ, جۇمىستىڭ توقتاپ قالۋى, بەدەلگە نۇقسان كەلتىرۋ سياقتى شىعىندارعا الىپ كەلەدى. سوندىقتان كيبەرقاۋىپسىزدىك تە – ينۆەستورلار نازار اۋداراتىن سالا.
وسىدان شىعاتىن قورىتىندى بار. ينۆەستور قايدا قاراۋ كەرەك؟ ەڭ الدىمەن چيپتەر مەن جارتىلاي وتكىزگىشتەر, «Nvidia», «TSMC», «ASML», «Broadcom» سياقتى كومپانيالار جاڭا «التىن بەزگەگىنىڭ» تاساسىندا تۇر. ەكىنشى باعىت – بۇلتتىق تەحنولوگيالار مەن داتا-ورتالىقتار: «Amazon AWS», «Microsoft Azure», «Google Cloud». ءۇشىنشى باعىت – ەنەرگەتيكا مەن ينفراقۇرىلىم, سەبەبى داتا-ورتالىقتاردى ەنەرگيامەن قامتاماسىز ەتەتىندەرگە وراسان سۇرانىس بار. تورتىنشىدەن, دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن فارماتسەۆتيكا, جاساندى ينتەللەكتىنى قولداناتىن كومپانيالار ۇلكەن سەرپىلىس جاسايدى. بەسىنشىدەن, كيبەرقاۋىپسىزدىك. نارىق كولەمى – قازىردىڭ وزىندە 200 ملرد دوللار. سوندىقتان جاساندى ينتەللەكتى تەك تەحنولوگيا ەمەس, ول – جاڭا ەكونوميكانىڭ جۇرەگى. وعان دەر كەزىندە نازار اۋدارعان ينۆەستور ۇتىلمايدى.
دايىنداعان –
ەلىگىماي توڭكەر,
«Egemen Qazaqstan»
