جاڭا جۇيەنىڭ اتاۋى – Aeneas (ەنەي) – انتيكالىق ميفولوگياداعى ريم وركەنيەتىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى تۇلعانىڭ قۇرمەتىنە بەرىلگەن. بۇل – Google DeepMind پەن نوتتينگەم ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بىرلەسكەن عىلىمي جوباسى. ونىڭ جەتەكشىلەرى – تاريحشى دوكتور تەا زوممەرشيلد پەن جي مامانى دوكتور ياننيس اسساەل.
Aeneas جۇيەسى 176 000 ريمدىك جازبادان تۇراتىن دەرەكتەر بازاسىنا سۇيەنىپ, مىڭداعان جازۋدىڭ اراسىنان ۇقساس گرامماتيكالىق, لەكسيكالىق, مادەني جانە ستيلدىك پاراللەلدەردى ءبىر ساتتە تاۋىپ بەرەدى. بۇل بۇرىن تاريحشىلاردىڭ ايلاپ, كەيدە جىلداپ جۇرگىزەتىن اۋىر جۇمىسى بولاتىن.
ريم جازۋىنىڭ جۇمباعى شەشىلەدى
انتيكالىق جازبالار – ادامزات وركەنيەتىنىڭ العاشقى جازبا نۇسقالارىنىڭ ءبىرى. ولار سول ءداۋىردىڭ ءتىلىن, تۇرمىسىن, مادەنيەتىن تىكەلەي سيپاتتايتىن قاينار كوز. بىراق كوبى عاسىرلار بويى توزىپ, ءۇزىلىپ قالعان. سول سەبەپتى تاريحي ءماتىندى قالپىنا كەلتىرۋ – الىپ پازل جيناعانمەن بىردەي. زەرتتەۋشىلەردىڭ ايتۋىنشا, 90 پايىز بولىگىنىڭ جوعالعانى جۇمىسقا ايتارلىقتاي قيىندىق تۋدىرادى.
Aeneas مۇنداي ماتىندەردى تولىقتىرۋمەن عانا شەكتەلمەيدى. ماسەلەن, زەرتتەۋ توبى جۇيەنىڭ كومەگىمەن تۇركياداعى انكارا قالاسىندا ورنالاسقان ايگىلى «اۆگۋست حرامى» جازۋىنىڭ داتاسىن انىقتاپ كوردى. بۇل ءماتىن – ريم يمپەراتورى اۆگۋستىڭ ءوز ءومىرىن بايان ەتكەن Res Gestae Divi Augusti ەڭبەگى. كوپتەن بەرى تاريحشىلار بۇل جازۋدىڭ ناقتى ۋاقىتىنا بايلانىستى بىراۋىزعا كەلە الماي جۇرگەن ەدى.
جز تالداۋى ەكى ىقتيمال مەرزىمدى ۇسىندى: ءبىرى — ءبىزدىڭ ءداۋىرىمىزدىڭ 10–20 جىلدارى ارالىعى, ەكىنشىسى – ءبىزدىڭ داۋىرىمىزگە دەيىنگى 10–1 جىلدار ارالىعى. قىزىعى, ءدال وسى ەكى نۇسقا بۇعان دەيىن دە تاريحشىلار اراسىندا باسىم پىكىر رەتىندە تانىلىپ كەلگەن.
ادام مەن الگوريتم
زەرتتەۋ بارىسىندا 23 تاريحشى «ەنەيمەن» بىرلەسىپ جۇمىس ىستەپ كوردى. ناتيجەسىندە, ادام مەن جاساندى زەردەنىڭ تاندەمى ءبىر عانا جۇيە نەمەسە تاريحشىنىڭ ءوز بەتىنشە جۇمىسىنان اناعۇرلىم ءتيىمدى بولعان.
«ەنەي» تاريحشىلاردىڭ جۇمىسىن جەدەلدەتىپ قانا قويماي, ولاردىڭ بۇرىن بايقاماعان پاراللەلدەرىن دە كورسەتتى. بۇل تاريحي زەرتتەۋلەرگە تىڭ سەرپىن بەرەتىنى ءسوزسىز», دەيدى دوكتور زوممەرشيلد.
ساراپشىلار Aeneas-تىڭ ماقساتى – تاريحشىنىڭ ورنىن باسۋ ەمەس, كەرىسىنشە ونىڭ جۇمىسىن تولىقتىرىپ, تەرەڭدەتۋ ەكەنىن العا تارتادى.
ء«بىز جي-ءدىڭ شەكسىز قابىلەتى بار دەپ سانامايمىز. بىراق ول ادام قولىنان كەلمەيتىن ىستەرگە سەپتەسە الادى», دەيدى دوكتور اسساەل.
كەلەشەك كوكجيەگى
بۇعان دەيىن دە جي كومەگىمەن ەجەلگى ريم قالاسى گەركۋلانۋمنان تابىلعان كۇيەلەش حاتتار تسيفرلى وڭدەۋدەن ءوتىپ, رەنتگەن مەن جي الگوريتمدەرى ارقىلى ءماتىنى اشىلعان بولاتىن.
ال ەندى Aeneas سىندى جۇيەلەردىڭ كەلۋىمەن تاريحشىلار ۋاقىت پەن كەڭىستىكتەن تىس اقپاراتقا قول جەتكىزە الادى. ەندىگى جەردە ەجەلگى وركەنيەتتەردىڭ ءۇنسىز قالعان ەسكەرتكىشتەرى دە جاڭاشا سويلەيتىن بولادى.
