فوتو: azretsultan.kz
«ازىرەت سۇلتان» ۇلتتىق تاريحي-مادەني مۋزەي-قورىعى» رمقك – رەسپۋبليكامىزداعى ىرگەلى مۋزەيلەردىڭ ءبىرى. مۋزەي يسلام ءدىنىنىڭ كورنەكتى جارشىسى, «تۇركىستان ءپىرى» اتانعان عۇلاما قوجا احمەت ياساۋي ( ازىرەت سۇلتان) قۇرمەتىنە ارناپ حIV عاسىردىڭ سوڭىندا ءامىر تەمىر سالدىرعان كەسەنە نەگىزىندە تۇركىستان قالاسىندا 1977 جىلى 28 ناۋرىزدا قازاق سسر مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ №144-ر قاۋلىسىمەن «رەسپۋبليكالىق قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى ساۋلەت عيماراتى مۋزەيى» رەتىندە اشىلدى. 2023 جىلى 19 جەلتوقساندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ №415 جارلىعىمەن «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني مۋزەي-قورىعىنا ەلىمىزدە مۋزەي-قورىقتارى اراسىندا العاشقى بولىپ ۇلتتىق مارتەبە بەرىلدى.
«ازىرەت سۇلتان» ۇلتتىق تاريحي-مادەني مۋزەي-قورىعى – ەلىمىزدىڭ رۋحاني استاناسىنا كەلۋشىلەر ءۇشىن ماڭىزدى رۋحاني جانە تۋريستىك ورىن. تاريحي ورىندارعا كەلۋشىلەر سانى جىل ساناپ ارتىپ, مۋزەي جۇمىسىنىڭ اۋقىمى كەڭەيىپ كەلە جاتقانىنا قاراماستان, سوڭعى جىلدارى قىزمەت قۇنى وزگەرمەگەن.
2011 جىلى قابىلدانعان «مەملەكەتتىك م ۇلىك تۋرالى» قر زاڭىنىڭ 140-بابىنا سايكەس, مەملەكەتتىك قازىنالىق كاسىپورىنداردىڭ جۇمىسى تەك بيۋدجەت قارجىسى ەسەبىنەن ەمەس, سونىمەن بىرگە ءوز كىرىس كوزدەرى ارقىلى دا قارجىلاندىرىلۋى ءتيىس. وسىعان وراي, مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ 2015 جىلعى №354 بۇيرىعىنا سايكەس, «ازىرەت سۇلتان» مۋزەي-قورىعىنا اقىلى قىزمەتتەردەن تۇسەتىن تابىس كولەمى جىلدىق شىعىننىڭ 30 پايىزىنان كەم بولماۋى قاجەت.
قازىرگى تاڭدا مۋزەي-قورىقتا اقىلى نەگىزدە ەكسكۋرسيالىق قىزمەت, اۋديوگيد قىزمەتى, فوتو-ۆيدەو ءتۇسىرىلىم, تاريحي-مادەني ساراپتاما جۇرگىزۋ, اقىلى ءدارىس, لەكتسيا, كۆەست, ترەنينگ, ت.ب. عىلىمي-مادەني شارالار وتكىزۋ سياقتى ءتۇرلى قىزمەتتەر ۇسىنىلادى. بۇل قىزمەتتەردەن تۇسەتىن قارجى مۋزەيدىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جاڭارتۋعا, عىلىمي-زەرتتەۋ مەن مادەني-اعارتۋشىلىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا جۇمسالادى.
دەگەنمەن كورشىلەس ەلدەرمەن سالىستىرعاندا ەلىمىزدە رۋحاني ورىندارعا كىرۋ باعاسى ەداۋىر تومەن. ماسەلەن, وزبەكستانداعى سامارقان مۋزەيىنە كىرۋ قۇنى شەتەلدىكتەر ءۇشىن شامامەن 1 640 تەڭگە, ال ماسكەۋ قالاسىنداعى كرەمل مۋزەيىنىڭ بيلەت قۇنى 7 414 تەڭگەگە دەيىن جەتەدى. قىرعىزستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك مۋزەيىنە كىرۋ – 1 200 تەڭگەدەن اسادى. ياعني, قازاقستانداعى مۋزەيگە كىرۋ قۇنى تمد ەلدەرىنە قاراعاندا بىرنەشە ەسە ارزان.
وسى ارادا تاعى ءبىر ماڭىزدى فاكتور – ينفلياتسيا دەڭگەيى. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, 2015 جىلدان 2025 جىلعا دەيىن ەلدەگى تۇتىنۋ تاۋارلارى مەن قىزمەتتەر باعاسى 2,6 ەسەگە ارتقان. مۋزەيدى ۇستاۋعا كەتەتىن شىعىندار ورتا ەسەپپەن 4,6 ەسە كوبەيگەن.
ءتۋريزمدى دامىتۋ, رۋحاني قۇندىلىقتاردى ۇرپاققا جەتكىزۋ ءۇشىن مۋزەيلەردىڭ تۇراقتى دامۋى اسا ماڭىزدى. بۇل – بۇگىنگى كۇننىڭ سۇرانىسى. باعالاردىڭ وزگەرۋى –مۋزەيدىڭ ساپالى قىزمەت كورسەتۋى مەن تاريحي-مادەني مۇرانى ساقتاۋداعى تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان قادام.
وسىعان وراي, مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترىنىڭ 2025 جىلعى 4 شiلدەدەگi № 307-نق «قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك قازىنالىق كاسىپورىندارى وندىرەتىن جانە ساتاتىن تاۋارلارعا (جۇمىستارعا, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەرگە) باعالاردى بەلگىلەۋ تۋرالى» بۇيرىعىنا سايكەس مۋزەي-قورىققا كىرۋ بيلەتىنىڭ باعاسى:
قازاقستان ازاماتتارى ءۇشىن – 300-1 000 تەڭگە ارالىعىندا
شەتەل ازاماتتارى ءۇشىن – 1 500-2 000 تەڭگە
ۇجىمدىق كەلۋشىلەرگە ەكسكۋرسيالىق قىزمەت كورسەتۋ – 1 000-5 000 تەڭگە كولەمىندە بەلگىلەنگەن, دەپ جازىلعان «ازىرەت سۇلتان» ۇلتتىق تاريحي-مادەني مۋزەي-قورىعىنىڭ ارنايى حابارلاماسىندا.