ءبىرجاننىڭ كاسىپورنى وندىرەتىن كىرپىشتەردى عيمارات سالۋعا, ءۇي قاپتاۋعا, تاعى دا باسقا قاجەتتىلىكتەرگە ەركىن پايدالانۋعا بولادى. جارامدىلىق مەرزىمى 50–60 جىلعا جەتەتىن كورىنەدى. ولشەمدەرى ءارتۇرلى. 12 ح 20 ح 40 (باعاسى 240 تەڭگە) ولشەمدەگى كىرپىش ءۇيدىڭ اۋلاسىن قورشاۋعا ءتيىمدى بولسا, 20 ح 40 ح 20 (باعاسى 370) ولشەمدەگى كىرپىشپەن عيماراتتى قالايدى.
كاسىپورىن ونىمگە قاجەتتى سىعىمدايتىن, باستىراتىن تەحنيكانى, كىرپىش قۇياتىن قالىپتى رەسەيدەن الدىرادى. قالىپ 6 ايعا عانا جارامدى. سەبەبى قالىپتىڭ ىشىنە بەتون, قۇرعاق ەرىتىندى قۇيىلىپ, ۇستىنەن جوبامەن 1,5 توننامەن سىعىمدالىپ, باسىلادى. جۇكتەمە كوپ بولعاندىقتان مەتالل جەلىنەدى.
ء«تورت ءتۇستى كىرپىش قۇيامىز. انتراتسيت قاپتاۋىش كىرپىشى بار. قازىر قولدانىستا ءجۇر. انتراتسيت كىرپىشتىڭ قارا, قوڭىر, قىزىل, سۇر ءتۇسى بار. جۇرت قالاعان تۇسكە تاپسىرىس بەرەدى. تاپسىرىسقا بايلانىستى قۇيامىز. رۆانىي كىرپىشتى قۇيۋ كۇردەلى. ساپاسىنا بايلانىستى باعا دا وزگەرىپ تۇرادى. ءبىر دانا كىرپىش قۇنى ولشەمىنە, ساپاسىنا, سالماعىنا, پىشىمىنە قاراي 250-600 تەڭگە ارالىعىندا باعالانادى. كۇنىنە 2,5 مىڭنان استام كىرپىش قۇيىلادى. ماتەريالدار باعاسى ءوسىپ جاتىر. جاقىندا تسەمەنت باعاسى 150 تەڭگەگە ءوستى. سوعان قاراماستان كىرپىش باعاسىن كوتەرگىمىز كەلمەيدى, بىراق وعان نارىق ىرىق بەرەر ەمەس. ازداپ بولسا دا جوعارىلاتۋعا ءماجبۇرمىز», دەيدى كاسىپورىن باسقارۋشىسى مارعۇلان قاسەنوۆ.
«داميردە» قۇيىلعان كىرپىشتەر ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ قالالارى مەن اۋىلدارىن عانا ەمەس, قاراعاندى وبلىسىنا قارايتىن ەلدى مەكەندەردى دە قامتاماسىز ەتىپ وتىر. تۇتىنۋشىلار باعانىڭ قولجەتىمدى ەكەنىن, قاپتاۋعا ارنالعان كىرپىشپەن سالىستىرعاندا 400-500 تەڭگەگە ارزانعا تۇسەتىنىن ايتادى.
كاسىپورىندا 15-تەن استام جۇمىسشى بار. ايلىق جالاقى 300 مىڭ تەڭگە شاماسىندا. كاسىپورىن جەتەكشىسى اۋدانداعى از قامتىلعان وتباسىلارعا قارجىلاي, كەيدە كىرپىش جەتكىزىپ بەرىپ تە قولداۋ جاساپ تۇرادى. وسىعان دەيىن كاسىپورىن تيەۋشى تەحنيكانى مەملەكەتتىك باعدارلاما ارقىلى العان ەدى. ەندى بيىل مانيپۋلياتور كران الۋعا مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ كومەگى تيسە دەپ ۇمىتتەنىپ وتىر. مانيپۋلياتور كران السا, قاراپايىم ادامدارعا ونىمدەرىن جەڭىلدىكپەن ارتىپ, اپارىپ, ءتۇسىرىپ بەرۋگە ءتيىمدى بولار ەدى. بۇل تەحنيكانىڭ قۇنى 29-30 ملن تەڭگە شاماسىندا. ونى الۋعا ازىرگە شاعىن كاسىپورىننىڭ قارجىسى جەتپەيدى.
جاڭاارقا اۋدانى,
ۇلىتاۋ وبلىسى
