بەينەتتىڭ زەينەتىن ويلاعان ءجون

2025 جىلعى 1 ماۋسىمداعى جاعداي بو­يىنشا زەينەتكەرلەر سانى – 2 ملن 481 مىڭ ادام. ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قور­عاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, بيىل جيىنتىق زەينەتاقىنىڭ ورتاشا مولشەرى 143 502 تەڭگەگە جەتتى. ىنتىماقتى زەينەتاقى مولشەرى – 95 814, بازالىق زەينەتاقى – 47 688 تەڭگە. بيىلعى 1 قاڭتاردا بازالىق زەينەتاقى تولەمىنىڭ مولشەرى ۇلتتىق بانك ايقىندايتىن ينفلياتسيانىڭ بولجامدى دەڭگەيىنە سايكەس 6,5%-عا, ىنتىماقتى زەينەتاقى 8,5%-عا, ياعني ينفلياتسيا دەڭگەيىنەن 2%-عا ارتتى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس,  2023 جىلدان باستاپ بەس جىل ىشىندە ەڭ تومەن بازالىق زەينەتاقىنى ەڭ تومەن كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 70%-نا دەيىن, ەڭ جوعارى – 120%-عا دەيىن جىل سايىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ارتتىرۋ جۇزەگە اسىرىلادى. بيىلدان باستاپ بازالىق زەينەتاقىنىڭ ەڭ تومەن مولشەرى ەڭ تومەن كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 65%-ىنان ­70%-عا دەيىن ۇلعايتىلىپ, 32 360 تەڭگەگە جەتتى. ونىڭ ەڭ جوعارى مولشەرى ەڭ تومەن كۇنكورىس دەڭ­­گەيىنەن 105-تەن 110%-عا دەيىن ارتىپ, ­50 851 تەڭگە بولدى.

2018 جىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ مەملە­كەتتىك بازالىق زەينەتاقى تولەمى زەينەتاقى جۇيەسىندەگى ءوتىلىن ەسكەرە وتىرىپ, ءار الۋ­شىعا جەكە تاعايىندالىپ كەلەدى. بۇل رەتتە 1998 جىلعى 1 قاڭتارداعى جاعداي بو­يىنشا ىنتىماقتى جۇيەدە جۇمىس ىستەگەن ۋاقىتى, سونداي-اق مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارى (مزج) تولەنگەن كەزەڭدەر زەينەتاقى جۇيەسىندەگى ەڭبەك وتىلىنە قوسىلادى.

ەگەر ازاماتتىڭ زەينەتاقى جۇيەسىندەگى ءوتىلى 10 جىل نەمەسە ودان از, سونداي-اق مۇلدە جوق بولسا, بازالىق زەينەتاقى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 70%-نا تەڭەسسە, سودان كەيىن 10 جىلدان اسقان ءار جىل ءۇشىن ونىڭ مولشەرى 2%-عا ارتادى. ەڭبەك ءوتىلى 20 جىل بولسا, بازالىق زەينەتاقى تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 90%-ىن قۇرايدى. ەڭبەك ءوتىلى 30 جىل نەمەسە ودان كوپ بولسا, كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ ەڭ جوعارعى مولشەرىندە, ياعني 110% بولىپ بەلگىلەنەدى.

ەگەر ءبىر اي ىشىندە مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارى بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنا بىرنەشە رەت اۋدارىلسا, جيناقتاۋشى جۇيەگە قاتىسۋ مەرزىمى ءبىر اي بولىپ سانالادى. سوندىقتان مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارى نەعۇرلىم تۇراقتى, تولىق كولەمدە اۋدارىلاتىن بولسا, زەينەت جاسىنا جەتكەندە بازالىق زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ مولشەرى سوعۇرلىم كوپ بولادى.

ءوز كەزەگىندە ازاماتتىڭ جاسىنا بايلانىستى زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ مولشەرى 1998 جىلعى 1 قاڭتارداعى جۇمىس وتىلىنە (كەم دەگەندە 6 اي قاجەت), زەينەتكەرلىككە دەيىنگى كەزەڭدەگى ورتاشا ايلىق تابىسىنا ەسەپتەلەدى.