ء«اربىر تسيفرلىق شەشىمىمىز – جاي عانا تەحنولوگيا ەمەس, «زاڭ مەن ءتارتىپ» قاعيداتىن جۇزەگە اسىرۋعا ارنالعان ناقتى قۇرال. بۇگىندە ءىىم-ءنىڭ تسيفرلىق ەكوجۇيەسى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالىپ وتىر. ول سەنىمدى, اشىق جانە ازاماتتارعا باعىتتالعان», دەدى ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرجان سادەنوۆ.
مينيسترلىك قىزمەتتەرى تاراپىنان ءاربىر جوبا بويىنشا تانىستىرىلىم وتكىزىلدى. قوعامدىق قاۋىپسىزدىك ەكوجۇيەسىنىڭ باستى ەلەمەنتى رەتىندە ينتەللەكتۋالدى كامەرالار قالا بەرەدى. ولار تۇلعالاردى, زاتتاردى تانيدى, قارۋ-جاراقتى, ءتۇتىندى, ادامداردىڭ شوعىرلانۋىن انىقتايدى, سونداي-اق جىنىسى, جاسى, بەتپەردە, كوزىلدىرىك جانە وزگە دە بەلگىلەر بويىنشا تالداۋ جۇرگىزەدى.
سونداي-اق پاترۋلدىك پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە ىزدەۋدە جۇرگەن ادامدار مەن ەسەپتە تۇرعان اۆتوكولىكتەردىڭ نومىرلەرىن تانۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن اقىلدى جەتوندار مەن كوزىلدىرىكتەر ەنگىزىلەدى.
بارلىق دەرەكتەر جەدەل باسقارۋ ورتالىقتارىنا جانە قىزمەتكەرلەردىڭ پلانشەتتەرىنە اۆتوماتتى تۇردە بەرىلەدى. كوشە قيىلىستارىنا جۇرگىزۋشىلەر مەن جاياۋ جۇرگىنشىلەر تاراپىنان بولاتىن قۇقىقبۇزۋشىلىقتاردى تىركەيتىن «اقىلدى جاياۋ جۇرگىنشى وتكەلى» جۇيەسى ورناتىلادى. اقپارات پاترۋلدىك قىزمەتكەردىڭ پلانشەتىنە ءتۇسىپ, ءارى قاراي ارەكەت ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
قالالىق ورتادا جانە اينالما جولداردا پايدالانىلاتىن ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارى دا تانىستىرىلدى. ولار جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىنىڭ بۇزىلۋىن تىركەيدى, كولىك اعىندارىن باقىلايدى جانە كۇدىكتى كولىكتەردى انىقتايدى. جەكەلەگەن باعىت رەتىندە سينتەتيكالىق ەسىرتكى بۋىن انىقتايتىن گاز تالداعىشتارمەن جابدىقتالعان دروندار قاراستىرىلعان.
بارلىق جول كامەرالارى مەن ينتەللەكتۋالدى جۇيەلەردى بىرىكتىرەتىن «تور» بىرىڭعاي تسيفرلىق پلاتفورماسى قۇرىلدى. ول كولىك قوزعالىسىن باقىلاۋعا, باعدار بويىنشا ىزدەلەتىن كولىكتەردى انىقتاۋعا, اگرەسسيۆتى جۇرگىزۋ فاكتىلەرىن تىركەۋگە جانە جول-كولىك وقيعالارىنىڭ «جىلۋ كارتالارىن» جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
سونىمەن قاتار پاترۋلدىك پوليتسيانىڭ قىزمەتتىك اۆتوكولىكتەرى جول ءجۇرۋ ەرەجەلەرىنىڭ بۇزىلۋىن قوزعالىس كەزىندە تىركەيتىن ءموبيلدى كەشەندەرمەن جابدىقتالۋدا.
ءىىم تاراپىنان 55 مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتىلەدى, ونىڭ 43-ءى ەلەكتروندىق فورماتتا قولجەتىمدى. ازاماتتار اراسىندا ەڭ كوپ سۇرانىسقا يە 10 قىزمەت, سونىڭ ىشىندە تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا تىركەۋ, جەكە كۋالىكتەر مەن جۇرگىزۋشى كۋالىكتەرىن اۋىستىرۋ قىزمەتتەرى ءموبيلدى قوسىمشالار ارقىلى قولجەتىمدى.
«زاڭ مەن ءتارتىپ» سەرۆيسى ازىرلەنىپ, ىسكە قوسىلدى. ول ازاماتتارعا eGov Mobile قوسىمشاسى ارقىلى فوتو جانە بەينەماتەريالداردى پوليتسياعا جولداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. العاش رەت شەتەل ازاماتتارىنىڭ ەل اۋماعىندا بولۋىن تسيفرلىق تۇرعىدا باقىلاۋ جۇيەسى ەنگىزىلۋدە. وندا بيومەتريالىق دەرەكتەر, گەولوكاتسيا جانە ۆەدومستۆوارالىق دەرەكقورلاردان الىنعان اقپاراتتاردى بىرىكتىرۋ تەتىگى قاراستىرىلعان. ارتىق اكىمشىلىك جۇكتەمەسىز كوشى-قون ءتارتىبىن كۇشەيتۋگە باعىتتالعان زاڭنامالىق بازا دايىندالدى.
بۇگىندە قىلمىستاردىڭ 56%-ى مەن اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىقتاردىڭ 66%-ى تسيفرلىق شەشىمدەردىڭ كومەگىمەن اشىلۋدا. سونىمەن قاتار زاماناۋي تەحنولوگيالار قىلمىس دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋىنە ىقپال ەتۋدە: بيىل قىلمىس سانى بەس مىڭنان استام جاعدايعا ازايدى.
ءىس-شارا اياسىندا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ اتىنان ماراپاتقا يە بولدى. جۋرناليستەرگە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن تىعىز ىنتىماقتاستىق, ۆەدومستۆو قىزمەتىن وبەكتيۆتى جاريا ەتۋ بويىنشا ەڭبەكتەرى ءۇشىن العىس حاتتار مەن ەستەلىك سىيلىقتار تابىستالدى. بۇل قۇرمەت ءىىم مەن باق اراسىنداعى قوعامدىق قاۋىپسىزدىك پەن قۇقىقتىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋ ىسىندەگى كونسترۋكتيۆتى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ ماڭىزدىلىعىن كورسەتەدى.
