دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋعا قاتىستى ماسەلەلەر ۇنەمى پارلامەنت پەن «AMANAT» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ وتىرىستارىندا كۇن تارتىبىندە تۇرعانىمەن, سوت تاجىريبەسى بۇل سالادا قوسىمشا نازار مەن كەشەندى شەشىمدەر قابىلداۋدى قاجەت ەتەتىن تۇراقتى تەرىس ۇردىستەردىڭ بار ەكەنىن كورسەتىپ وتىر.
«قۇرىلىس سالاسىنداعى ساتىپ الۋلار كولەمى ارتقان سايىن, وسى سالاداعى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ شەشىمدەرىنە بايلانىستى سوتقا جۇگىنگەندەر سانى دا كۇرت ءوستى. 2024 جىلدىڭ وزىندە عانا 787 ءىس قارالىپ, ونىڭ 387-ءسى كاسىپكەرلەردىڭ پايداسىنا شەشىلدى. بۇل – قۇقىق قولدانۋداعى ەلەۋلى كەمشىلىكتەر مەن جۇيەلى زاڭبۇزۋشىلىقتاردىڭ بارىن ايعاقتايدى», دەدى دەپۋتات.
سوت تاجىريبەسىنە جاسالعان تالداۋ مىناداي نەگىزگى پروبلەمالاردى كورسەتتى:
-
شارتتى جەڭىلدىكتەردى ەسەپتەۋدەگى قاتەلىكتەر (اسىرەسە تەرريتوريالىق ورنالاسۋعا قاتىستى);
-
الەۋەتتى جەتكىزۋشىلەر تۋرالى مالىمەتتەردىڭ جەتكىلىكسىز تەكسەرىلۋى;
-
جالعان كەلىسىمشارتتار مەن ورىندالعان جۇمىستار اكتىلەرى ارقىلى تاجىريبەنى قولدان جاساۋ.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, كەيبىر كاسىپكەرلەر ادال ەمەس شەنەۋنىكتەرمەن اۋىز جالاسىپ, تىركەلگەن كۇننىڭ ەرتەڭىنە-اق ونداعان جوبانى «اياقتاعانداي» ەتىپ كورسەتەتىن جالعان قۇجاتتاردى ۇسىنۋدا.
«مىسالى, كەيبىر كومپانيالار ءبىر كۇن ىشىندە 50-گە دەيىن نىسان بويىنشا جۇمىستار اتقارىلعانى تۋرالى اكتىلەردى تاپسىرىپ, تالاپ ەتىلەتىن تاجىريبەنى قولدان جاساپ الادى», دەدى نۇرسۇلتان بايتىلەسوۆ.
دەپۋتاتتىڭ پىكىرىنشە, ەرەكشە الاڭداتارلىق جايت – «الەۋەتتى جەتكىزۋشىنىڭ ءتيىستى اكىمشىلىك-اۋماقتىق بىرلىكتە ورنالاسۋى» باعالاۋ كريتەريىنىڭ تەرىس پايدالانىلۋى. بۇل تالاپ باستاپقىدا جەرگىلىكتى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ ءۇشىن ەنگىزىلگەنىمەن, ءىس جۇزىندە جالعان تىركەۋ ارقىلى ارتىقشىلىققا يە بولۋدىڭ قۇرالىنا اينالىپ وتىر.
«ناتيجەسىندە بۇل ءادىل باسەكەنى بۇزىپ, تەرريتوريالىق مونوپوليالاردىڭ قالىپتاسۋىنا جانە سوت داۋلارىنىڭ ارتۋىنا الىپ كەلۋدە», – دەدى دەپۋتات.
ونىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي سحەمالاردى تاجىريبەسى مول, ادال مەردىگەرلەرمەن تەڭ دارەجەدە باسەكەگە ءتۇسىپ جاتقان كوپتەگەن كومپانيالار قولدانادى. رەسپۋبليكا بويىنشا مۇنداي جاعدايلار جۇزدەپ كەزدەسەدى. سونىمەن قاتار, سۋبمەردىگەرلىك جۇمىستاردىڭ قۇنى كەي جاعدايدا نەگىزگى كەلىسىمشارت سوماسىنان اسىپ كەتكەن. بۇل – زاڭعا تىكەلەي قايشى.
«2019 جىلى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قۇقىق قولدانۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ارقىلى سۋديالارعا تۇسەتىن جۇكتەمەنى ازايتۋ قاجەتتىگىن ايتقان ەدى. الايدا قارجى مينيسترلىگى تاراپىنان ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر ءتيىستى ساراپتاماسىز قابىلدانىپ, ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەي كەلەدى. بۇل سوت جۇكتەمەسىن ارتتىرىپ وتىر», دەدى نۇرسۇلتان بايتىلەسوۆ.
وسىعان بايلانىستى دەپۋتات ۇكىمەتكە ناقتى شارالار قابىلداۋدى ۇسىندى. اتاپ ايتقاندا:
-
مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ ەرەجەلەرىنە كەشەندى قۇقىقتىق تالداۋ جۇرگىزىپ, ولقىلىقتاردى جويۋ;
-
«تەرريتوريالىق كريتەري» قولدانىلۋىن قايتا قاراپ, جالعان تىركەۋ ارقىلى ارتىقشىلىق الۋعا جول بەرمەۋ.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, بۇل شارالار قۇقىقتىق ايقىندىق ورناتىپ, بيزنەستىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارعا دەگەن سەنىمىن ارتتىرادى جانە سوت داۋلارىنىڭ ازايۋىنا سەپ بولادى.
