ساراپشىلار مۇنداي بيىك مەجەگە تسيفرلى شەشىمدەرسىز جەتە المايمىز دەگەن پىكىردە. قارقىن الىپ كەلە جاتقان ءتۋريزمنىڭ بولاشاعىن تسيفرلى تەحنولوگيالارمەن بايلانىستىرعان سالا ويىنشىلارى الماتىدا «قازاقستانداعى تسيفرلىق تۋريزم – 2025» فورۋمىن وتكىزىپ, تسيفرلاندىرۋ مەن يننوۆاتسيالىق بولاشاعىن تالقىلادى.
– ۇكىمەتتىڭ سوڭعى وتىرىسىندا ءتۋريزمدى تسيفرلاندىرۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. بۇل وسى باعىتتىڭ مەملەكەتتىك دەڭگەيدە باسىمدىققا يە ەكەنىن كورسەتەدى. بۇگىندە قازاقستاندا سەگىز تىلدە قولجەتىمدى Kazakhstan.travel تۋريستىك پورتالى, اۋەجايلاردا QR-كود جۇيەسى جانە eQonaq قوناقتاردى تىركەۋ پلاتفورماسى جۇمىس ىستەيدى. الايدا ءتۋريستىڭ تسيفرلى جولى تولىق قالىپتاسپاي وتىر. بۇل ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارى مەن ەلەكتروندىق تولەم جۇيەلەرى سەكىلدى جاڭا دەرەككوزدەردى بىرىكتىرۋ قاجەتتىگىن كورسەتەدى. مۇنداي كەشەندى ءتاسىل تۋريستەر مەن سالا وكىلدەرى ءۇشىن اشىق ءارى ىڭعايلى تسيفرلى ورتا قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەدى فورۋم بارىسىندا تۋريزم جانە سپورت ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ەرجان ەركىنباەۆ.
«Kazakh Tourism» ۇك» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى دانيەل سەرجان ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, ءتۋريزمدى دامىتۋعا ەلىمىزدىڭ گەوگرافيالىق, ەكونوميكالىق مۇمكىنشىلىگى جەتەدى. ول ءۇشىن سالانى تسيرفلاندىرا وتىرىپ, الدىڭعى قاتارلى تۋريستىك ەلدەر تاجىريبەسىنە ءمان بەرۋ قاجەت.
– بۇگىندە الەمدەگى تۋريستىك ۇيىمداردىڭ قىزمەتى اشىق. يسپانيا, دۋباي, شۆەيتساريا, تۇركيا سياقتى الدىڭعى قاتارلى تۋريستىك ەلدەردىڭ ۇيىمدارىمەن تاجىريبە الماسۋ ءداستۇرى قالىپتاستى. جاقىندا دۋبايدىڭ تسيفرلىق ءارى قارجىلاندىرۋ جۇيەسىمەن تانىستىق. تسيفرلى رەسۋرستاردىڭ جاقسارۋى مونەتيزاتسياعا, تۋريستىك كومپانيالار ءۇشىن قوسىمشا تابىس تابۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ەلىمىزدىڭ جاعدايىنا بەيىمدەۋگە بولاتىن جوبالاردى ەنگىزۋ باستى نازاردا تۇر. قاراستىرا كەلگەندە, مىسالى اقش پەن كانادانىڭ ۇلتتىق پاركتەردى دامىتۋ تاجىريبەسىنىڭ تارتىمدى ەكەنىن كوردىك. بۇل ەلدەردە مۇنداي تۋريستىك اۋماقتارعا كىرۋدىڭ وزىندىك ءتارتىبى مەن شەگى قالىپتاسقان. تۋريستەرگە تسيفرلى شەشىمدەر ارقىلى قولايلى جاعداي جاساي وتىرىپ, تابيعاتتى ايالاۋ, ەكولوگيانى جاقسارتۋ ماسەلەسىنە دە كوڭىل بولىنگەن. بۇل باعىت ەلىمىزدە ەندى-ەندى دامىپ كەلەدى. ال تۋريستەردى كوپتەپ تارتۋ ينفراقۇرىلىمعا تىكەلەي تاۋەلدى. ەلىمىزدە نەگىزگى بازالىق ينفراقۇرىلىم قۇرىلعاننان بەرى سوڭعى جىلدارى ۇلتتىق پاركتەرگە 2,8 ملن ادام بارعان. بىلتىر 2,4 ملن-دى قۇراسا, كورسەتكىش جىل سايىن 20 پايىزعا ءوسىپ كەلەدى. كەلەر جىلى 3 ملن-نان اسادى دەگەن بولجام بار. بۇل قىزمەتتى رەتتەۋ ءۇشىن ساپار ورتالىقتارىنىڭ جۇمىسى, مارشرۋتتار تىزبەسى, تۋريستەردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە ءمان بەرىلۋى قاجەت. مۇنىڭ بارلىعىن تسيفرلىق تەحنولوگيالار ارقىلى جۇيەلەۋگە بولادى. كورەيانىڭ قالا ءتۋريزمى جۇيەسىندە ءبىر عانا قوسىمشا ارقىلى بارلىق سەرۆيستەرگە قولجەتىمدىلىك بار. سوندىقتان سالا ويىنشىلارى تۋريستىك قىزمەت تۇرلەرىن ءتيىمدى ۇيلەستىرۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىنە كوز جەتكىزۋى ءتيىس. ياعني, تۋريستىك كومپانيالاردىڭ ءبىرى قىزمەتىن اۋىلدى جەرلەردە قوناق جايلار سەرۆيسىنە باعىتتاسا, ەندى ءبىرى – قوناق ءۇي, كەلەسىسى شەبەرلىك ساعاتارىن ۇيىمداستىرۋمەن اينالىسۋى قاجەت, – دەيدى د.سەرجان ۇلى.
اتاپ وتكەندەي, ەلىمىزدە قالالىق تۋريزم قارقىن الىپ كەلەدى. تۋريستەرگە كوبىنە استانا, الماتى, شىمكەنت قالالارى تارتىمدى. ەكوتۋريزمگە دە سۇرانىس جوعارى. ەكوتۋريزم ەتنوتۋريزممەن بىرگە قاراستىرىلادى. تۋريستەردى بۇل باعىتتا قوناق جايلار, اۋىل-ايماقتار, سالت-داستۇرمەن بايلانىستى نىساندار, تاعامدار وتە قىزىقتىرادى. سوڭعى جىلدارى قارقىن الىپ كەلە جاتقان جاعاجاي ءتۋريزمى ىشتەن ءارى سىرتتان كەلەتىن تۋريستەردى قىزىقتىرىپ وتىر. مىسالى, اقتاۋعا كوپ جاعدايدا جەرگىلىكتى جانە رەسەيلىك تۋريستەر كوپ كەلەدى.
دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, بىلتىر ەلىمىزگە 15 ميلليوننان استام تۋريست كەلگەن. شەتەلدىك مەيماندار ەلىمىزدە كەم دەگەندە 4 كۇن تۇراقتاپ وتىرعان. تمد ەلدەرىن كەلگەن قوناقتاردى ەسەپكە الماعاندا, قىتايدان – 655 مىڭ, ءۇندىستاننان – 146 مىڭ, تۇركيادان – 130 مىڭ, گەرمانيادان – 92 مىڭ, وڭتۇستىك كورەيادان كەلگەن تۋريستەر سانى 40 مىڭعا جۋىقتايدى. دەسەك تە, ساراپشىلار ەلىمىزدىڭ تۋريستىك تارتىمدى ايماق بولعانىنا قاراماستان, قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىنىڭ كەنجەلەپ قالعانىن العا تارتادى.
– قىزمەت ساپاسىن جاقسارتۋ باسكەلەستىككە بايلانىستى. بىزدە سۇرانىس كوپ بولعانىمەن, ۇسىنىس از. كوپتەگەن قوناق ۇيلەر مەن باسقا دا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى كوپ جاعدايدا ءتۋريستىڭ كوپتىگىنەن قىزمەت ساپاسىنا ءمان بەرمەيدى. ساپانى جاقسارتۋ ءۇشىن كوبىرەك ينۆەستور تارتۋ قاجەت. ال ينۆەستور ءۇشىن ينفراقۇرىلىم مەن زاڭنامالىق قولداۋ شارالارى ماڭىزدى. قازىرگى كەزدە زاڭناما تۇرعىسىنان كوپتەگەن ماسەلەلەر قولداۋ تاۋىپ, الداعى جىلداردان ينفراقۇرىلىمداردى دامىتۋ ءۇشىن ارنايى بيۋدجەتتىك باعدارلاما ىسكە اساتىن بولادى. اكىمدىكتەرگە قۇزىرەت بەرىلىپ جاتىر. وسىعان وراي جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر اۋىلدان تىس ماڭداردىڭ ينفراقۇرىلىمىنا ءمان بەرمەك. جول ماسەلەسى شەشىلسە, كاسىپكەرلەر تاراپىنان قىزىعۋشىلىق تۋادى, ناتيجەسىندە باسەكەلەستىك ارتادى, – دەپ اتاپ ءوتتى د.سەرجان ۇلى.
بيىل فورۋمدا ءبىرىنشى رەت ستارتاپتاردىڭ بايقاۋى ۇيىمداستىرىلىپ, ۇزدىك جوبالار تۋريستەردىڭ تسيفرلى جولىن جاقسارتۋ ءۇشىن تاڭداپ الىندى. بايقاۋ ناتيجەسىنە سايكەس جاساندى ينتەللەكت بازاسىنداعى «Alem» ءموبيلدى گيدى جەڭىمپاز دەپ تانىلىپ, كوماندا 5 ميلليون تەڭگەگە يە بولسا, ەكىنشى ورىن جانە 3 ميلليون تەڭگە جىلجىمايتىن م ۇلىكتى جالعا الۋدى اۆتوماتتاندىرۋعا ارنالعان «ApartX» تەحنولوگيالىق پلاتفورماسىنىڭ ەنشىسىنە ءتيدى. بايقاۋدىڭ جۇلدە قورى 10 ميلليون تەڭگەنى قۇرادى. ىرىكتەۋ كەزەڭىنىڭ ناتيجەسىندە پروتوتيپتەرى بار تۋريزم سالاسىنداعى 30-دان استام يننوۆاتسيالىق ءىت-جوبادان 10 پەرسپەكتيۆالىق ترەۆەل-ستارتاپ تاڭدالىپ, اقشالاي سىيلىققا يە بولدى. تارتىمدى جوبالار الەۋەتتى ينۆەستورلار مەن سەرىكتەستەرگە تانىستىرىلدى.
الماتى
