جادىگەر • 25 ماۋسىم, 2025

حان باتىرىنىڭ ساپىسى

20 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

تۇركىستان قالاسىندا ورنالاسقان «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تا­ريحي-مادەني قورىق مۋزەي قورىندا قۇندى جادىگەر بار. ونىڭ انىق­تا­ما­لىعىندا دارابوز باتىر «قابانبايدىڭ قانجارى» دەپ جازىلعان.

حان باتىرىنىڭ ساپىسى

قانجاردىڭ سا­­بى ءمۇيىز, جە­تەسىن قورعاسىن قۇ­يىپ شەگەندەگەن. تەگى بۇل بە­رتىندە جاسالعان رەستاۆراتورلار جۇمىسى بولسا كەرەك. قانجاردىڭ قىر ارقاسىنان باس­تاپ, جەتە­سىنەن سوزىلعان قوس ويما قوبى سى­زىعى بار. ۇش جاعى كادىمگى پىشاق سياق­تى قايقى. قانجار-ەكسپوناتتىڭ قۇ­جا­تىندا: جالپى ۇزىندىعى – 34,4 سم, سابى – 11 سم, سالماعى 0,8 كيلو دەلىنىپ­تى جانە بۇل بۇيىمدى مۋزەي قورىنا ­وت­كىز­گەن ادام رەتىندە تانىمال سۋرەتشى ­ساحي ­رو­مانوۆ ەسىمى تىركەلگەن.

اتالعان جادىگەر تۋرالى قابان­باي­تا­نۋشى جانە ەلوردا ماڭىنداعى باتىر زيراتىنىڭ شىراقشىسى كامال ءابدى­راح­مان اعامىزدان سۇراپ كوردىك.

«بۇل «قانجار» ەمەس, ساپى, – دەيدى كامال اعا. – جادىگەردى 1980 جىلى بەلگىلى مەملەكەت قايراتكەرى وزبەكالى جانىبەكوۆ مۋزەيگە وتكىزگەن. مەن بۇل تۋرالى وزاعاڭنىڭ وزىنەن سۇراپ, تولىق مالى­مەت العانمىن. ول كىسىدەن «اعا, تۇر­­­­كىس­تانداعى باتىر اتامىزدىڭ ساپى­سىن مۋزەيگە ءسىز تاپسىرعان ەكەنسىز, ول بۇيىم قولىڭىزعا قالاي تۇسكەنىن ايتىپ بەرمەيسىز بە؟» دەدىم. سونداعى وزا­عا­نىڭ بەرگەن جاۋابى: «1723 جىلى ءابىلمانسۇردىڭ اتاسى قانىشەر ابى­لاي تۇركىستاندى جاۋعا تاستاپ قا­شىپ كەتكەن تۇستا, قابانباي باتىر ۇران­داپ ءجۇرىپ بىتىراعان حالىقتى جيناپ, جاۋعا قارسى تۇرادى. باتىردىڭ جان­قيار­لىعىنا ريزا بولعان حالىق باس­شىسىز قالعان ەلگە قابانبايدى حان كوتەرىپتى. قاباكەڭنىڭ «حان باتىر» اتان­عان سەبەبى سول. وسى ءراسىم كەزىندەگى «حان تالاپايدا» قابەكەڭنىڭ ساپىسى ءبىز­دىڭ اتالارىمىزدىڭ قولىنا ءتۇسىپتى. ۇر­پاق­تان-ۇرپاققا جالعاسىپ ماعان جەتتى. مەن ونى مۋزەيگە وتكىزدىم. بار-جوعى وسى», دەپتى.

سوڭعى جاڭالىقتار