بايقاۋدىڭ بارلىق كەزەڭىندە قاتىسۋشىلارعا كينوجوبالاردى ىرىكتەۋ ەرەجەلەرىن ءتۇسىندىرۋ ماقساتىندا الماتى مەن استاناداعى كەڭسەلەردەن, تەلەفونمەن, رەسمي سايتتان جانە الەۋمەتتىك جەلىلەردەن كەڭەس الىپ تۇرۋىنا جاعداي جاسالدى. ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعىنىڭ باسقارما توراعاسى قۇرمانبەك جۇماعالي جوبالاردى باعالاۋ بارىسىنداعى بىرقاتار تالاپتى تۇسىندىرە كەلىپ, مەملەكەت ەسەبىنەن تۇسىرىلەتىن ءار ءفيلمنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىنە نازار اۋدارتتى, مينيسترلىكتىڭ تاپسىرىسى مەن قولداۋىنا سۇيەنەتىن ءار جوبا سالا ءمينيسترىنىڭ جەكە باقىلاۋىندا بولاتىنىن قاداپ ايتتى. «ۇلتتىق كينو – ۇلتتىڭ رۋحاني بەت-بەينەسى», ەندەشە ەل قازىناسىنىڭ قارجىسىنا تۇسىرىلەتىن فيلمدەر تەرەڭ مازمۇنىمەن جانە ساپاسىنىڭ جوعارىلىعىمەن ەرەكشەلەنىپ تۇرعانى ابزال.
كونكۋرسقا ءوتىنىم قابىلداۋ بيىل 13 ناۋرىزدا اياقتالعان بولاتىن. بيىل كوركەم, دەرەكتى جانە انيماتسيالىق فيلم سەكتسيالارىنا بارلىعى 444 ءوتىنىم كەلىپ تۇسكەن. ونىڭ ىشىندە 357 جوبا ساراپتاما كەڭەسىنىڭ قاراۋىنا جىبەرىلگەن. كەڭەس ناتيجەسىندە 128 ستسەناري مەن ستسەناري جوسپارى ەكىنشى كەزەڭگە ءوتتى. قۇجاتتاردىڭ تولىق پاكەتىن تاپسىرعان سوڭ 99 جوبا تانىستىرىلىمعا جولداما الدى. تانىستىرىلىمنىڭ ماقساتى دا سول – وسى جوبالاردىڭ اراسىنان اشىق قورعاۋ جولىمەن يدەيالىق, كوركەمدىك جانە وندىرىستىك الەۋەتى جوعارى, لايىقتى ستسەناريدى تاڭداپ الۋ.
بيىل ۇكقمو ۇلتتىق قۇندىلىقتار مەن قوعامنىڭ ماڭىزدى مۇددەسىن العا تارتاتىن, وزەكتى ماسەلەلەر جۇگىن ارقالايتىن يدەيالارعا باسىمدىق بەرە وتىرىپ, تاقىرىپتاردى كۇنى بۇرىن بەلگىلەنگەنىنەن كوپشىلىك حاباردار. باسىمدىق بەرىلىپ وتىرعان باعىتتار – ەل تاريحى, كورنەكتى تۇلعالار ءومىرى, ايەلدەر مەن بالالار قۇقىعىن قورعاۋ, تۋعان ولكەنىڭ بىرەگەي تابيعاتى مەن ەكولوگياسىن, تابيعي بايلىعىن قورعاۋ. وسى تالاپقا ساي كەلگەن تاقىرىپتاردى قاۋزاعان ستسەناريلەر ىرىكتەۋ سىنىنا قاتىسۋعا مۇمكىندىك الىپ, مەملەكەت قولداۋىنا يە بولادى.
ساراپتاما كەڭەسىنىڭ توراعاسى باۋىرجان شوكەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, 2025 جىلى قاڭتاردا بەكىتىلگەن باسىم تاقىرىپتارعا ساي بولۋ, ستسەناريدىڭ تۇجىرىمدامالىق دەڭگەيى, سيۋجەت ديناميكاسى, دراماتۋرگيالىق قۇرىلىمى, تەحنيكالىق مازمۇنى مەن كەيىپكەرلەر بەينەسىنىڭ تەرەڭ اشىلۋى ەسكەرىلەتىن بولادى. كاسىبي تۇرعىدا ءادىل باعالاۋدىڭ ماڭىزدىلىعى ەسكەرىلە وتىرىپ, ءار جوبا يدەيالىق مازمۇن مەن دراماتۋرگيالىق ساپا جاعىنان قاتاڭ ساراپتاۋدان وتەدى.
–بىزگە ءارتۇرلى جانردا جازىلعان كوپتەگەن جوبا كەلىپ ءتۇستى – تاريحي درامالار, فانتاستيكا, الەۋمەتتىك تاقىرىپتار. اۆتورلاردىڭ جادى, بولمىس, وتباسى قۇندىلىقتارى سياقتى ماڭىزدى ماسەلەلەردى كوتەرۋگە ۇمتىلعانى قۋانتادى. بۇل – قازاق كينوسىنىڭ مازمۇن جاعىنان دامىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى.
سونىمەن قاتار كەيبىر ستسەناريلەرگە تۇتاستىق پەن كورەرمەندى باۋراپ الاتىن قارقىن جەتىسپەدى. كەيبىرى سەريالعا نەمەسە فەستيۆالدىق فورماتقا جاقىنداۋ بولىپ شىقتى. ال ءبىز, ەڭ الدىمەن, ۇلكەن ەكرانعا ارنالعان تولىقمەتراجدى كينو كۇتكەن ەدىك – ايقىن وقيعا جەلىسى, ەستە قالاتىن كەيىپكەرلەر مەن شىنايى ديالوگتەر بولعانىن قالادىق.
بارلىق قاتىسۋشىعا العىس ايتا وتىرىپ, پيتچينگكە وتكەندەرگە ساتتىلىك تىلەيمىن! ءبىز سىزدەردى ۇلكەن دايىندىقپەن كۇتەمىز, – دەدى باۋىرجان قامال ۇلى.
بيىلعى ساراپتاما كەڭەسىنىڭ قۇرامى دا سالماقتى. ساراپتاۋ كەڭەسىنىڭ توراعاسى باۋىرجان شوكەنوۆ پەن ونىڭ ورىنباسارى, قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, بەلگىلى كينوتانۋشى ءنازيرا مۇقىشەۆا باستاعان كاسىبي كينوگەرلەر مەن رەجيسسەرلەردەن باستاپ, پارلامەنت دەپۋتاتتارىن قامتيتىن كەڭەس قۇرامىندا: جازۋشى-دراماتۋرگ روزا مۇقانوۆا, اقىن-اۋدارماشى, سىنشى ليۋبوۆ شاشكوۆا, رەجيسسەر ەرلان نۇرمۇحامەتوۆ, ءماجىلىس دەپۋتاتتارى ەرلان سايىروۆ پەن سەرگەي پونومارەۆ, پروديۋسەر ءاليا مەڭدىعوجينا, «Kinopark Kinopiexx» كومپانياسىنىڭ باس ماركەتولوگى ءبيبىجامال بەكەنوۆا, مەديامەنەدجەر نۇرجان مۇحامەتجانوۆا, ونەرتانۋ كانديداتى يننا سمايلوۆا, دەرەكتى فيلمدەر رەجيسسەرى ءاليا ءاشىم, سۋرەتشى-انيماتور التىنبەك ومىرزاقوۆ, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ەرلان سىدىقوۆ, رەجيسسەر-ستسەناريست الماز قوسوباەۆ بار.
ساراپشىلاردىڭ جۇزگە جۋىق جوبانى تاڭنان كەشكە دەيىن سارالاپ, ءمان-مازمۇنىنا بويلاۋعا تىرىسقان جۇمىسى ءۇش كۇنگە سوزىلدى. پيتچينگ – رەجيسسەردىڭ, ستسەناري اۆتورىنىڭ نەمەسە پروديۋسەردىڭ فيلم وندىرىسىنە الەۋەتتى ينۆەستوردىڭ ۇلكەن قارجىسىنا يەك ارتا وتىرىپ, ءوز جوباسىن قىسقاشا تانىستىرۋى. مينيسترلىكتىڭ اشىق تانىستىرىلىم ارقىلى ءار جوبانىڭ ماڭىزىن اشىپ كورسەتۋگە جاساعان تالپىنىسى كينوگەرلەر تاراپىنان يننوۆاتسيالىق تىڭ ءتاسىل ىسپەتتى قابىلدانىپ, قۋانا قۇپتالىپ وتىر. ۇمىتكەرلەر اراسىندا ەسىمى ەلگە بەلگىلى تانىمال رەجيسسەرلەردەن باستاپ, كينو الەمىنىڭ ەسىگىن ەندى اشىپ, ءوز ازاماتتىق ءۇنىن ەستىرتۋگە دەن قويعىسى كەلەتىن تالاپتى جاستار دا بار. ميلليوندارعا باعالانىپ وتىرعان جوبالاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ, مۇقيات تالداۋ جاساۋ – ساراپشىلار قاۋىمىنا قاتال سىن. ءار ۇمىتكەرگە 5 مينۋت ۋاقىت بەرىلىپ, ولار رەگلامەنت اياسىندا ستسەناريدىڭ ءسينوپسيسىن بايانداپ, ماقسات-ءمانىن قىسقاشا ءتۇسىندىردى, ساراپشىلار قويعان قوسىمشا سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى. جوبالاردى كوركەم, دەرەكتى جانە انيماتسيالىق باعىتتار بويىنشا ىرىكتەگەن ساراپشىلار ماتەريالدىڭ تەمىرقازىق يدەياسىنان بولەك, ءفيلمنىڭ قاي وڭىردە تۇسىرىلەتىنىنە, كەيىپكەرلەردىڭ قالاي تاڭدالاتىنىنا, ىلگەرىدە وسى تاقىرىپتا تۇسىرىلگەن مازمۇنداس فيلمنەن باستى ايىرماشىلىعى نەدە بولاتىنىنا, دراماتۋرگيا ءتىلىنىڭ قالاي قۇرىلاتىنىنا باسا ءمان بەرىپ وتىردى.
الەۋمەتتىك جەلىدەگى جەكە پاراقشاسىندا بيىلعى بايقاۋدىڭ جاڭا ەرەجەلەر نەگىزىندە جالعاساتىنىن حابارلاعان مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا: «مينيستر رەتىندە مەن بۇل ۇدەرىستى جەكە باقىلاۋىما الىپ وتىرمىن. ساراپتامالىق كەڭەس مۇشەلەرى دە ۇلتتىق كينوونەرىنىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەتىن مازمۇندى, ساپالى جوبالاردى ىرىكتەۋ ءۇشىن بار كۇشىن سالۋدا. مەملەكەت قارجىسى ەسەبىنەن تۇسىرىلەتىن فيلمدەر – حالىقتىڭ مادەني مۇراسىنىڭ ءبىر بولىگى رەتىندە قابىلدانادى. سوندىقتان كينەماتوگرافيستەر ءوز جۇمىسىنا جوعارى جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراپ, مازمۇندى دا ساپالى تۋىندىلار ۇسىنۋعا ۇمتىلادى دەپ سەنەمىن. كينو – بۇل تەك ونەر عانا ەمەس, مادەنيەتىمىزدىڭ, تاريحىمىزدىڭ, ۇلتتىق بولمىسىمىز بەن يدەولوگيامىزدىڭ كورىنىسى. سوندىقتان مينيسترلىك ۇلتتىق كينونى دامىتۋ باعىتىنداعى جۇمىستاردى جۇيەلى تۇردە جالعاستىرا بەرەدى», دەپ جازعان بولاتىن.
ۇزدىكتەردىڭ ۇزدىگى بولىپ تانىلعان فيلم مەملەكەتتىك قارجىلاندىرۋعا يە بولادى جانە ول ۇلتتىق فيلم رەتىندە تانىلادى. سىننان سۇرىنبەي ءوتىپ, شەشۋشى كەزەڭگە جولداما العان جەڭىمپازدار ءتىزىمى الداعى ۋاقىتتا رەسمي تۇردە جاريالانادى.
الماتى
