پالاتا دەپۋتاتتارى الدىمەن «2009 جىلعى 9 ماۋسىمداعى ەۋرازيالىق تۇراقتاندىرۋ جانە دامۋ قورىن قۇرۋ تۋرالى شارتقا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭدى قاراپ, ماقۇلدادى. ەۋرازيالىق تۇراقتاندىرۋ جانە دامۋ قورىن (ەتدق) تولىققاندى دەربەس حالىقارالىق ۇيىمعا اينالدىرۋ تراست-قورلاردى پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسى رەتتە ناقتى جوبالاردى وتەۋسىز قارجىلاندىرۋ ماقساتىمەن نىسانالى جارنالاردان قالىپتاستىرۋ ونىڭ ەرەكشەلىگى ەكەنىن اتاپ وتكەن ءجون. سونداي-اق ەتدق-عا مۇشە ەلدەر ءۇشىن نەعۇرلىم زاماناۋي مودەلدىك اپپاراتتاردى قولدانا وتىرىپ, جۇيەلى ماكروەكونوميكالىق مونيتورينگ جانە ەتدق-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردەگى ماكروەكونوميكالىق احۋال مەن پەرسپەكتيۆالارعا باعالاۋ جۇرگىزۋ كوزدەلگەن.
وتىرىس بارىسىندا دەپۋتاتتار باستاماشى بولعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ۇلەستىك قاتىسۋ, اۆتوموبيل جولدارى جانە مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى تاسىمالداۋ جونىندەگى قىزمەتتەردى كورسەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ ەكى وقىلىمدا قارالىپ, ماقۇلداندى. ونىڭ نەگىزگى ماقساتى – تۇرعىن ۇيگە قاتىستى جاسالاتىن كەلىسىمدەردىڭ اشىقتىعى مەن قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرۋ, مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ ءجۇرىپ-تۇرۋ جاعدايلارىن جاقسارتۋ جانە اۆتوجول سالاسىن جاڭعىرتۋ.
«ماقۇلدانعان زاڭ ۇلەستىك قۇرىلىس سالاسىندا مەملەكەتتىك رەتتەۋدى كۇشەيتۋدى كوزدەيدى. وسى ماقساتپەن ۇلەسكەرلەردىڭ قۇقىقتارىن قوسىمشا قورعاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن تۇزەتۋلەر توپتاماسى ەنگىزىلدى. زاڭدا مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى تاسىمالداۋعا قاتىستى قىزمەتتى وڭتايلاندىرۋدى كوزدەيتىن وزگەرىستەر دە بار. سونىمەن قاتار اۆتوموبيل جولدارىن مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ نەگىزدەرىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان ەرەجەلەر قاراستىرىلدى. جالپى, زاڭ ۇلەسكەرلەردى سەنىمسىز قۇرىلىس كومپانيالارىنان قورعاۋعا, ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا جانە باسقا دا وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋگە وڭ سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ سەنەمىز», دەدى م.اشىمباەۆ.
ناقتى ايتقاندا, بەلگىلەنگەن مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن سالىنىپ جاتقان ۇيلەردە تۇرعىن جانە تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايلاردى ساتىپ الۋعا بايلانىستى الدىن الا شارتتار جاساسۋعا, سونداي-اق ۇلەسكەرلەردىڭ اقشاسىن تارتۋعا رۇقساتسىز جارنامالاۋعا تىيىم سالىنادى. بۇعان قوسا سالىنىپ جاتقان تۇرعىن ءۇي نارىعىندا ۇلەسكەرلەردىڭ اقشاسىن تارتۋدىڭ زاڭدىلىعىنا قاتىستى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ مونيتورينگ جۇرگىزۋى جانە ۇلەستىك قۇرىلىس كەزىندە قۇرىلىس جۇرگىزۋشىلەرگە قويىلاتىن تالاپتاردى تومەندەتۋ كوزدەلگەن. الەۋمەتتىك قىزمەتتەر پورتالى جانە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ ارقىلى ينۆاتاكسيگە قول جەتكىزۋگە, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن باقىلاۋدى كۇشەيتۋگە ارنالعان تۇزەتۋلەر دە ەنگىزىلدى.
سەناتورلار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ازاماتتىق قورعاۋ, ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى جانە مەملەكەتتىك م ۇلىكتى باسقارۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭدى دا ەكى وقىلىمدا قاراپ, ماقۇلدادى. ونىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرىنىڭ قاتارىندا ازاماتتىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ مارتەبەسىن بەكىتۋ, الەۋمەتتىك جاعدايىن ارتتىرۋ, سەيسميكالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ, سەيسمولوگيالىق باقىلاۋ جەلىسىن جانە ەرتە حابارلاۋ جۇيەسىن كەڭەيتۋ ءارى جاڭعىرتۋ باعىتتارىن قامتيتىن نورمالار بار.
«ماقۇلدانعان زاڭ ازاماتتىق قورعاۋدىڭ مەملەكەتتىك جۇيەسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋگە ارنالعان اۋقىمدى تۇزەتۋلەر توپتاماسىن قامتيدى. اتاپ ايتقاندا, توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان نورمالار بار. تۇزەتۋلەر اياسىندا جاھاندىق نەمەسە وڭىرلىك اۋقىمداعى توتەنشە جاعدايلاردى ازايتۋ ءۇشىن قۇرىلاتىن رەسپۋبليكالىق جەدەل شتابتىڭ قىزمەتى دە بەلگىلەندى. سونداي-اق وزگەرىستەر ازاماتتىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ الەۋمەتتىك قورعالۋىن كۇشەيتۋگە نەگىز بولادى. زاڭدا ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ سەكتورىنىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن قامتاماسىز ەتۋدى جانە مەملەكەتتىك م ۇلىكتى باسقارۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋدى كوزدەيتىن نورمالار دا قاراستىرىلعان», دەدى سپيكەر.
وسى ورايدا ەندى ءورتتىڭ الدىن الۋعا جانە سوندىرۋگە بايلانىستى ءىس-شارالارعا ەرىكتى ءورت ءسوندىرۋشى رەتىندە قاتىسۋعا جۇمىلدىرىلعان قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەك كەپىلدىكتەرى ساقتالاتىنىن دا اتاپ وتكەن ءجون.
سونىمەن قاتار پالاتا وتىرىسىندا «نىسانالى كاپيتال قورلارى جانە ەنداۋمەنت-قورلار (نىسانالى كاپيتالدار) تۋرالى» زاڭ جانە وعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە نىسانالى كاپيتال قورلارىنىڭ جانە ەنداۋمەنت-قورلاردىڭ (نىسانالى كاپيتالداردىڭ) قىزمەتى, سونداي-اق ارال ماڭىنىڭ قازاقستاندىق بولىگىنىڭ ەكولوگيالىق قولايسىز اۋماعى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» ىلەسپە زاڭ دا ەكى وقىلىمدا قارالدى. ونداعى نورمالار نىسانالى كاپيتال قورلارى مەن ەنداۋمەنت-قورلاردىڭ قىزمەتىن رەتتەيتىن قۇقىقتىق نەگىز قالىپتاستىرادى. قوردىڭ ءبىلىم بەرۋ, عىلىم, يننوۆاتسيالىق قىزمەت جانە بۇقارالىق سپورت سالالارىندا قولداۋ كورسەتەتىن ماقساتتارى مەن مىندەتتەرى دە ايقىندالدى. ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ, مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ باعىتتارى دا باستى نازاردا بولادى. تالقىلاۋ ناتيجەسىندە دەپۋتاتتار زاڭداردى ماقۇلدادى.
