جەمقورلىققا قارسى كۇرەستە دايەكتىلىك ماڭىزدى

سونداي وقيعانىڭ ءبىرى جۋىردا قاراعاندى وبلىسىندا تىركەلدى. سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ مالىمەتىن­شە, قاراعاندى قالاسى ءاليحان بوكەيحان اۋدانىنىڭ سوتى وب­لىستىق مەملەكەتتىك م ۇلىك جانە جەكەشەلەندىرۋ دەپارتامەن­تىنىڭ باسشىسى د.حامزينگە جانە وسى دەپارتامەنتتىڭ قارجى­لىق قامتاماسىز ەتۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى ك.قاشقىنباەۆقا قاتىستى ۇكىم شىعاردى.

د.حامزين قازىناشىلىق دەپار­تامەنتىنىڭ عيماراتىن اعىم­داعى جوندەۋ بويىنشا ورىندالعان جۇمىس اكتىسىنە قول قويىپ, 1 ملن تەڭگە كولەمىندە پارا العانى ءۇشىن كىنالى دەپ تانىلعان. سونىمەن قاتار ول ق.قاشقىنباەۆپەن بىرگە ولارمەن ۇلەستەس ادامداردى جالعان جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ارقىلى 2,5 ملن تەڭگەنى جىمقىرعان. بۇل ەكى ازاماتقا سايكەسىنشە 55 ملن جانە 25,4 ملن تەڭگە ايىپپۇل تۇرىندە جازا تاعايىندالدى. سونداي-اق ولارعا مەملە­كەتتىك قىزمەتتە جانە كۆا­زي­مەملەكەتتىك سەكتور سۋبەك­تىلەرىندە قىزمەت ات­قارۋ­عا ءومىر بويىنا تىيىم سالىندى. ازىرگە سوت ۇكىمى زاڭدى كۇشىنە ەنگەن جوق.

مۇنداي ورەسكەل قۇقىق بۇزۋشىلىق تۇرلەرى تەك وڭىرلەردە ەمەس, استانانىڭ ءوز باسىندا دا از تىركەلىپ جاتقان جوق. ماسەلەن, اۋىل شارۋا­شى­لىعى مي­نيسترلىگى كادرلىق جانە اكىمشىلىك قام­تاماسىز ەتۋ دەپار­تامەنتى دي­رەك­تورىنىڭ بۇرىنعى ورىن­باسارىنىڭ سوتتالۋى – سونىڭ ايقىن ايعاعى.

انتيكوردىڭ مالىمەتىنشە, استانا قالاسىنىڭ قىلمىستىق ىستەر جونىندەگى اۋدانارالىق سوتى اتالعان لاۋازىمدى تۇلعا ب.جولتايعا قاتىستى ۇكىم شى­عاردى. ول ۇلەستەس كومپانيا­نى قىز­مەتتىك كولىكتى جون­دەۋگە زاڭ­سىز تارتۋ ارقىلى لاۋا­زىم­دىق وكىلەتتىكتەرىن اسىرا پايدا­لان­عانى ءۇشىن كىنالى دەپ تانىلعان. مەملەكەتكە كەلتىرىلگەن زالالدىڭ جالپى سوماسى – 3,2 ملن تەڭگە. بۇل ازاماتقا دا مەملەكەتتىك قىزمەتتە قىزمەت اتقارۋ قۇقىعى­نان ءومىر بويىنا ايىرىپ, 3,4 ملن تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل تۇرىندەگى جازا تاعايىندالدى.

تاعى ءبىر كوڭىلگە قاياۋ تۇسى­رەر مىسالدى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنان كەلتىرسەك دەپ وتىر­مىز. ول – «الەۋمەتتىك مەدي­تسينالىق ساقتاندىرۋ قورى» كەاق باسقارما توراعاسى ورىن­باسارىنىڭ قىل­­مىسى اشكەرە بولىپ, زاڭ الدىندا جاۋاپ­كەرشىلىككە تارتىلۋى.

سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ دەرە­گىنشە, دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى – پاراقورلىق تاۋەكەلدەرى كوپ تىركەلەتىن سالانىڭ ءبىرى. ويتكەنى كەيىنگى 3 جىلدا بۇل سالادا 134 قىلمىستىق قۇقىق بۇ­زۋشىلىق ورىن الىپ, 57 ادام سوت­تالعان. جاعا ۇستاتار­لىق جاع­داي! مۇن­داي زاڭسىز­دىق­تار­دىڭ سالدا­رىنان ازامات­تار­دىڭ سەنىمىنە نۇقسان كەلىپ قانا قويماي, مەدي­تسينالىق قىزمەت­تەر تيىم­دى­ل­ى­گىنىڭ تومەندەۋىنە جانە مەملەكەت قاراجاتىنىڭ ماقساتسىز جۇم­سالۋىنا اكەلىپ سوققان.

ايتالىق, جۋىردا «الەۋمەت­تىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى» كەاق پەن ونىڭ شىعىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا فيليالىنىڭ جوعارى لاۋازىمدى تۇلعالارىنىڭ قاتىسۋىمەن سىبايلاس جەمقورلىق سحەماسى اشىلعان ەدى. قىلمىستىڭ ءىستى تەرگەۋ بارىسىندا قۇقىق بۇ­زۋشىلىقتىڭ باستاۋى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارىنا بارىپ تىرەلگەن. ول حالىققا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن بولىنگەن 400 ملن تەڭگەدەن استام قاراجاتتى جۇيەلى تۇردە ۇرلادى دەپ كۇدىككە ءىلى­نىپ وتىر.

قىلمىس مەديتسينالىق ۇيىم­­­­نىڭ «Damumed» اقپا­رات­­تىق جۇيەسىنە مىندەتتى الەۋ­مەت­تىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ شەڭبەرىندە وسكەمەن قالاسىنىڭ تۇر­عىندارىنا كورسەتىلگەن قىز­مەتتەر تۋرالى كورىنەۋ جال­عان ما­لىمەتتەر ەنگىزۋ جولىمەن جاسال­عان. ياعني ادەتتەگىدەي ءىس جۇزىندە مەديتسينالىق قىزمەت­تەر كور­سە­تىلمەگەن, بىراق قاعاز جۇزىندە
30 مىڭنان اسا ادامعا قىزمەت كور­سە­تىلگەن.

سونىمەن قاتار وعان جەكە مەدي­تسينالىق مەكەمەنىڭ كا­سىپ­كەرلىك قىزمەتىنە زاڭسىز قاتىسىپ, قوردىڭ جىمقىرعان قاراجاتىن, ونىڭ ىشىندە قىمبات م ۇلىكتى ساتىپ الۋ ارقىلى زاڭداستىردى دەگەن ايىپ تاعىلىپ وتىر. كۇدىكتى سوتتىڭ سانكتسياسىمەن قاماۋعا الىندى. قازىرگى تاڭدا تەرگەۋ امالدارى جالعاسىپ جاتىر. ايتا كەتسەك, قىلمىستىق ءىس جۇرگىزۋ كودەكسىنىڭ 201-بابىنا سايكەس ازىرگە تەرگەۋگە قاتىستى وزگە اقپارات جاريا ەتىلمەيدى.

ەلىمىزدە جەمقورلىقتىڭ قۇلاعى قىلتياتىن كۇماندى جوبالار مەن جۇمىستار از ەمەس. ولار ءجىتى تەكسەرىپ, زاڭدى شەشىم قابىلداۋدى تالاپ ەتەدى. جۋىردا سىبايلاس جەم­قورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى قوعامدىق كەڭە­سىنىڭ اتىراۋ قالاسىندا وتكەن كەزەكتى كوشپەلى وتىرىسىندا وبلىس­تاعى وسىنداي بىرقاتار وزەكتى ماسەلە تالقىعا سالىندى.

ءىس-شاراعا اگەنتتىكتىڭ توراعاسى اسحات جۇماعالي, اتىراۋ وبلى­سىنىڭ اكىمى سەرىك شاپكەنوۆ, قۇقىق قورعاۋ جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, سونداي-اق ءىرى كۆازيمەملەكەتتىك كومپانيالار, ونىڭ ىشىندە «قازمۇنايگاز» ۇك» اق باسشىلارى قاتىستى.

ءماجىلىس دەپۋتاتى, قوعامدىق كەڭەس توراعاسى مارات ءباشىموۆ جۇرگىزگەن ءىس-شارادا ءوڭىردىڭ سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرى كارتاسى مەن «بيزنەسكە جول» جوباسىن ىسكە اسىرۋ, سونداي-اق جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار مەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى زاڭنامانى ساقتاۋى سەكىلدى وزەكتى ماسەلەلەر قارالدى.

ا.جۇماعاليدىڭ ايتۋىنشا, وبلىس تۇرعىندارى اۋىزسۋ مەن اۋانىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ, الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ, سونداي-اق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ماسەلەلەرىن بىرنەشە رەت كوتەرگەن. سونىڭ ىشىندە جولدىڭ جاعدايى – قوعامدى الاڭداتقان وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى. ماسەلەن, ەلدىڭ كولىك-لوگيستيكالىق الەۋەتىن دامىتۋدا شەشۋشى ءرول اتقاراتىن «اتىراۋ-استراحان» اۆتوجولىن جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ التى جىلعا سوزىلۋى جەرگىلىكتى جۇرتتىڭ ىعىرىن شىعارىپ وتىر.

قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءبىلىم بەرۋ نىساندارىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنە, ەكولوگيانىڭ جاي-كۇيىنە, سون­داي-اق بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگىنە نازار اۋداردى. بۇل ماسەلەنىڭ بارلىعى ادەتتە سىبايلاس جەمقورلىق فاكتورلارىمەن بايلانىستى, ونى جويۋ كەشەندى جانە جۇيەلى شارالاردى قابىلداۋدى تالاپ ەتەدى.

انتيكور باسشىسى سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىنىڭ كارتاسى – قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ جانە ولاردى بولدىرماۋ ماقساتىندا ەرتە ارەكەت ەتۋ قۇرالى رەتىندە قولدانىلۋى قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل تەتىكتىڭ تيىمدىلىگى بيلىك, قوعام جانە بيزنەس وكىلدەرىنىڭ اشىق ءارى سىندارلى ءوزارا ءىس-قيمىلىنا تىكەلەي بايلانىستى.