ساراپشىلار دا جاساندى ينتەللەكت پەن كريپتوۆاليۋتا كەلەشەكتىڭ قوس تىرەگىنە اينالىپ كەلە جاتقانىن ايتىپ وتىر. ارينە, تۇزەيتىن, رەتتەيتىن ماسەلەسى دە بارشىلىق. ماسەلەن, الداعى ۋاقىتتا جي تەحنولوگياسىنداعى تىلدىك تەڭسىزدىك, ينفراقۇرىلىم تاپشىلىعى مەن تسيفرلىق قارجى جۇيەسىندەگى قاۋىپسىزدىك تۇيتكىلدەرى شەشىمىن تابۋعا ءتيىس.
تسيفرلىق اكتيۆتەر رەۆوليۋتسياسى
«تسيفرلىق اكتيۆتەر رەۆوليۋتسياسى: استانا جاھاندىق قارجى كارتاسىندا» اتتى پانەلدىك سەسسيادا ساراپشىلار كريپتوۆاليۋتا, تسيفرلىق تەڭگە جانە قارجى ەكوجۇيەلەرىن رەتتەۋدىڭ بولاشاعى تۋرالى پىكىر الماستى. جاڭا يدەيالار مەن قاۋىپسىزدىك اراسىنداعى تەپە-تەڭدىك, جىلدام مودەرنيزاتسيا مەن سەنىمدىلىك اراسىنداعى تەڭگەرىم – وسىنىڭ ءبارى قارجى تەحنولوگيالارى سالاسىنداعى باستى كۇن تارتىبىنە اينالدى.
تسيفرلىق اكتيۆتەر بۇگىندە قارجى سالاسىنىڭ كەلبەتىن تۇبەگەيلى وزگەرتىپ جاتىر. ءبىر كەزدەرى شەتتەگى تاجىريبە سانالاتىن كريپتوۆاليۋتا مەن بلوكچەين ەندى ەكونوميكالىق دامۋدىڭ جاڭا تىرەگىنە اينالدى. وسى ءۇردىستى ەسكەرە وتىرىپ, ەلىمىز دە تسيفرلىق قارجى نارىعىندا ءوز ورنىن بەكەمدەۋگە مۇددەلى.
كريپتوۆاليۋتا اينالىمى زاڭداستىرىلادى
تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى جاسلان ماديەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇرىن ماينينگ سالاسى ۇلكەن «سۇر ايماق» بولاتىن, سايكەسىنشە ەلەكتر جەلىسىنە تۇسەتىن سالماق تا جوعارى بولدى.
«مەملەكەت تاراپىنان قاتاڭ رەتتەۋ ەنگىزىلگەن سوڭ, ماينينگ كومپانيالارى تىركەۋدەن ءوتىپ, سالىق تولەي باستادى, ارنايى ليتسەنزيا الادى. بۇگىندە سالادا «Binance» پلاتفورماسى ارقىلى جۇمىس ىستەيتىن 10-نان اسا رەسمي كريپتوايىرباستاۋ پۋنكتى بار. «CryptoCity» جوباسى كريپتوۆاليۋتا اينالىمى زاڭداستىرىلىپ, پيلوتتىق فورماتتا قولدانىلاتىن العاشقى قالا بولماق. ءبىز باتىل بولۋىمىز كەرەك. جاڭا نارسەنى سىناپ كورمەسەك, ناقتى دەرەك تە, ناقتى شەشىم دە بولمايدى. ەكسپەريمەنت ارقىلى عانا بۇكىل ەلگە تاراتۋعا بولا ما, جوق پا – سونى تۇسىنەمىز», دەيدى مينيستر.
«ۇلتتىق بانك تۋرالى» جاڭا زاڭ نەلىكتەن وتە ماڭىزدى؟
ۇلتتىق بانك توراعاسىنىڭ كەڭەسشىسى جانە تسيفرلىق تەحنولوگيالار جونىندەگى ديرەكتورى بينۋر جالەنوۆ قارجى جۇيەسىن جاڭعىرتۋدىڭ باستى ماقساتى اشىقتىق پەن سەنىمدىلىكتى ارتتىرۋ ەكەنىن باسا ايتتى.
«تسيفرلىق تەڭگە مەملەكەتتىك قارجى شىعىندارىن باقىلاۋدا ەرەكشە ءرول اتقارا الادى. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كەزىندە تسيفرلىق تەڭگەنى قولدانۋ – رەۆوليۋتسيالىق قادام. ءاربىر تسيفرلىق توكەننىڭ قوزعالىسىن ناقتى بەلگىلەۋگە بولادى. سوندا اقشا ماقساتتى تۇردە جۇمسالىپ, جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن ازايتادى. باستاما تەك مەملەكەتتىك سەكتوردا قولدانىلىپ قالماي, بولاشاقتا جەكەمەنشىك سالادا دا كورىنىس تابۋى كەرەك. ەڭ باستىسى, اقشا اينالىمىنىڭ بارلىق كەزەڭىندە ءمولدىر باقىلاۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ», دەيدى.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, تەك تسيفرلىق تەڭگە نەمەسە ماينينگپەن شەكتەلىپ قالۋعا تاعى بولمايدى. بۇگىندە باس بانك «ۇلتتىق بانك تۋرالى» جاڭا زاڭ جوباسىن ازىرلەپ جاتىر. وندا كريپتواكتيۆتەر نارىعىن دامىتۋعا قاجەتتى رەتتەۋ نورمالارى مەن ەكوجۇيەنىڭ تەحنيكالىق پارامەترلەرى ەسكەرىلەدى.
ء«بىز قازاقستاندى ورتالىق ازياداعى جانە تمد كەڭىستىگىندەگى كريپتوحابتاردىڭ ءبىرى ەتۋگە ۇمتىلامىز. ول ءۇشىن ەكوجۇيە اشىق, زاڭناماسى ناقتى ءارى بيزنەسكە قولايلى بولۋعا ءتيىس», دەدى جالەنوۆ.
جاھان جي-ءدىڭ شىنايى دەموكراتيالانۋىنا مۇددەلى مە؟
سەسسيا مودەراتورى, «WIRED» باسىلىمىنىڭ يننوۆاتسيالار جونىندەگى اعا رەداكتورى دجەرەمي ۋايت بۇگىندە تسيفرلىق الشاقتىقتىڭ بۇرىنعىدان دا تەرەڭدەپ كەلە جاتقانىن ايتتى.
«بۇل الشاقتىق, اسىرەسە, جاساندى ينتەللەكت سالاسىندا قاتتى سەزىلەدى. رەاليستىك تۇرعىدان العاندا, دامىعان ەلدەر دامۋشى مەملەكەتتەرگە جي-ءدى دامىتۋعا قاجەت ينفراقۇرىلىم مەن مۇمكىندىكتەردى قارجىلاندىرادى دەگەنگە سەنۋگە بولا ما؟» دەپ سۇرادى مودەراتور. وعان جاۋاپ بەرگەن امانديپ سينگح گيلل بۇل قايىرىمدىلىق ەمەس, ءوزارا تيىمدىلىككە نەگىزدەلگەن قاجەتتىلىك ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
«ەگەر جاساندى ينتەللەكتىنىڭ شىنايى دەموكراتيالانۋىن قالاساق, وندا ول ءارتۇرلى مالىمەتتەر جيىنتىعىن قاجەت ەتەدى. بۇل ءۇشىن بۇكىل الەمدەگى جوعارى ساپالى, تىلدىك جانە مادەني تۇرعىدان ءارتۇرلى دەرەك كەرەك. سونىمەن قاتار ءار ايماقتىڭ وزىندە دە دارىندى ماماندار بار. مىسالى, افريكادا. بۇل – ورتاق پايدا اكەلەتىن جول», دەدى ول.
جي-دەگى قازاقتىلدى دەرەك الەمدىك كورسەتكىشتەن 2 000 ەسە از
سپيكەردىڭ ايتۋىنشا, دامىعان ەلدەردە مورالدىق ءارى ەكونوميكالىق تۇرعىدان ەسكىرىپ قالعان قۇرىلعىلار مەن ينفراقۇرىلىمدى دامۋشى ەلدەرگە باعىتتاۋ – ينفراقۇرىلىم سۇرانىسىن تەڭگەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سەسسيادا ايتىلعان ەڭ وزەكتى تۇستاردىڭ ءبىرى كونتەنت كەدەيلىگى جانە تىلدىك تەڭسىزدىك ماسەلەسى بولدى. امانديپ سينگح گيلل الەمدە شامامەن 2,6 ميلليارد ادامنىڭ ينتەرنەتكە قولجەتىمدىلىگى جوق ەكەنىن ەسكە سالدى. ونىڭ ۇستىنە, ينتەرنەتكە قوسىلعانداردىڭ ءوزى كونتەنتتى تۇتىنادى, بىراق وزدەرى كونتەنتتى سيرەك جاسايدى. بۇل جاھاندىق دەڭگەيدەگى «كونتەنت تاپشىلىعىن» تۋىنداتىپ وتىر.
ودان دا ماڭىزدى ماسەلە – جي جۇيەلەرى نەگىزىنەن ساناۋلى تىلدەردە عانا دامىپ جاتىر.
«بۇگىندە جي مودەلدەرى 6-7 نەگىزگى ءتىلدى عانا قولدانادى. ولاردىڭ باسىم بولىگى – اعىلشىن, كەيبىرى باتىس ەۋروپا تىلدەرى. مىسالى, تۇرىك تىلدەرى, سونىڭ ىشىندە قازاق ءتىلى مالىمەتتەر بازاسىندا وتە از قامتىلعان. مەنىڭ ەستۋىمشە, بۇل تىلدەر بويىنشا دەرەكتەر شامامەن 2000 ەسە از», دەدى بۇۇ وكىلى.
