عىلىم • 03 ماۋسىم, 2025

عالىمدار ەكولوگيانى قالپىنا كەلتىرۋدىڭ تىڭ ءادىسىن ۇسىندى

170 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

ساتباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءبىر توپ جاس عالىمدارى گيپەراككۋمۋلياتورلىق وسىمدىكتەر مەن ميكوريزيالاردى قولدانا وتىرىپ, اشىق تاۋ-كەنجۇمىستارى سالدارىنان بۇزىلعان جەرلەردى رەكۋلتيۆاتسيالاۋ پروتسەسىن قارقىنداتۋدىڭ تىڭ ارىەكولوگيالىق ءتاسىلىن ازىرلەۋدە. بۇل باستاما ەلىمىزدىڭ ءشولدى جانە شولەيتتى ايماقتارىندا اۋىر مەتالدارمەن لاستانعان جەرلەردى قالپىنا كەلتىرۋ ىسىندە جاڭا كەزەڭنىڭ باستاماسى بولماق, دەپ جازادى Egemen.kz

عالىمدار ەكولوگيانى قالپىنا كەلتىرۋدىڭ تىڭ ءادىسىن ۇسىندى

جوبانىڭ عىلىمي نەگىزى – بەلگىلى ءبىر وسىمدىكتەردىڭ(گيپەراككۋمۋلياتورلار) توپىراقتان اۋىر مەتالداردى ءسىڭىرىپ الاتىندىعى جانە جيناقتاعىشتىعىن, سونداي-اق توپىراقتاعى پايدالى ميكرواعزالار مەن سيمبيوزدىق قاتىناستا بولاتىن ميكوريزيالاردىڭ اسەرىن زەرتتەۋگە نەگىزدەلگەن.

عالىمدار ۇسىنعان جاڭا ءادىس جەر بەدەرىن تابيعي جولمەن قايتا قالپىنا كەلتىرۋدى قامتاماسىز ەتىپ, ەكوجۇيەنىڭ تۇراقتى دامۋىنا جول اشادى.

«گيپەراككۋمۋلياتورلىق وسىمدىكتەر مەن ميكوريزيالاردى پايدالانۋ – ەلىمىزدىڭ كليماتتىقجاعدايىنا بەيىمدەلگەن, ءتيىمدى ءارى ەكولوگيالىقتۇرعىدان قاۋىپسىز ءادىس. مۇنداي بيولوگيالىقتاسىلدەر تەك تاۋ-كەن ءوندىرىسىنىڭ قورشاعان ورتاعاتيگىزەتىن زياندى اسەرىن ازايتىپ قانا قويماي, اۋىلشارۋاشىلىعىنا جارامدى القاپتاردىڭ كولەمىنۇلعايتۋعا دا سەپتىگىن تيگىزەدى», – دەيدى جوبا جەتەكشىسى, PhD دوكتورى, ساتباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىتاۋ-كەن مەتاللۋرگيا ينستيتۋتىنىڭ پروفەسسورى جاقىپبەك ىرىسجان.

بۇگىنگى تاڭدا زەرتتەۋ جوباسى سىناقتان ءوتىپ جاتىر. تاڭدالعان سىناق الاڭدارىندا العاشقى وڭ ناتيجەلەرتىركەلىپ, وسىمدىكتەردىڭ اۋىر مەتالداردى سىڭىرۋدەڭگەيى مەن توپىراقتىڭ ەكولوگيالىق جاعدايىنىڭجاقسارۋى بايقالۋدا. بۇل وزگەرىستەر زەرتتەۋ توبىتاراپىنان عانا ەمەس, جوبانىڭ ىسكە اسىرىلىپجاتقان پايدالى قازبالار كەن ورىندارىنىڭباسشىلىعى تاراپىنان دا جوعارى باعالانىپ وتىر.

اتالعان زەرتتەۋ جوباسى قازاقستاننىڭ تاۋ-كەنونەركاسىبى ايماقتارىنداعى تابيعي رەسۋرستاردىۇتىمدى پايدالانۋعا جانە تابيعي ورتانى قالپىناكەلتىرۋ ىسىنە ەلەۋلى ۇلەس قوسۋى ءتيىس. سونىمەنقاتار, بۇل باستاما جاس عالىمداردىڭ عىلىم مەن ءوندىرىس توعىسىندا ناقتى ناتيجەگە باعىتتالعانىزدەنىستەرىنىڭ ايقىن كورىنىسى بولىپ وتىر.

سوڭعى جاڭالىقتار