الماز وتاروۆ, زاڭگەر
زاڭدا جاسوسپىرىمدەردىڭ ەڭبەك ەتۋىنە ناقتى جاس مولشەرى, جۇمىس ۋاقىتى, ەڭبەك شارتى مەن جۇمىس تۇرىنە قاتىستى بىرقاتار تالاپ پەن شەكتەۋ بەلگىلەنگەن. بۇل كەزدەيسوق ەمەس. ءجاسوسپىرىم – تولىق قالىپتاسپاعان تۇلعا, ونىڭ اعزاسى مەن پسيحيكاسى ءالى دامۋ ۇستىندە. سوندىقتان كەز كەلگەن فيزيكالىق, مورالدىق جانە الەۋمەتتىك قىسىم ونىڭ بولاشاعىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن. زاڭ وسىنى ەسكەرەدى.
14 جاستان باستاپ جۇمىس ىستەۋگە بولادى, بىراق وقۋدان بوس ۋاقىتتا ءارى دەنساۋلىعىنا زيان كەلتىرمەيتىن, جەڭىل ەڭبەك ءتۇرى بولۋى شارت. بۇل جەردە زاڭ اتا-انانىڭ دا جاۋاپكەرشىلىگىن ۇمىت قالدىرمايدى. اتا-انا نەمەسە زاڭدى وكىل ەڭبەك شارتىنا بىرگە قول قويۋى ءتيىس. ياعني بالانىڭ جۇمىس ىستەۋىنە رۇقسات بەرىپ وتىرعان تەك مەملەكەت ەمەس, سونىمەن قاتار تىكەلەي وتباسىلىق كەلىسىم بولۋى كەرەك. 16 جاسقا تولعان ءجاسوسپىرىم ەڭبەك شارتىنا ءوزى قول قويا الادى. بىراق زاڭ ونىڭ ەڭبەك قۇقىقتارىن تولىق قورعايدى. جۇمىس بەرۋشى جاسوسپىرىمگە ونىڭ قۇقىعى مەن مىندەتتەرىن ءتۇسىندىرىپ, قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى بويىنشا نۇسقاما وتكىزۋگە مىندەتتى. اسىرەسە العاشقى جۇمىس ورنى بولسا, تالاپتار مۇلتىكسىز ورىندالۋعا ءتيىس.
مەنىڭ تاجىريبەمدە بولعان ءبىر مىسالدى ايتىپ وتەيىن. 15 جاستاعى وقۋشى جازدا ناۋبايحانادا كومەكشى رەتىندە جۇمىس ىستەگەن. الايدا ول اۋىر قامىر يلەۋ, ۇلكەن تاباقتاردى كوتەرۋ سياقتى فيزيكالىق اۋىر جۇمىسقا تارتىلعان. بۇل جاعداي ونىڭ قولىنداعى بۋىن جاراقاتىمەن جانە ساباق باستالعاندا مەكتەپكە كەشىگىپ بارۋىمەن اياقتالدى. مۇندا جۇمىس بەرۋشى ەڭبەك زاڭىن عانا ەمەس, بالا قۇقىعىن دا بۇزعان. وسىنداي مىسالداردان زاڭدى ءبىلۋ مەن ساقتاۋدىڭ ماڭىزدىلىعى ايقىن كورىنەدى.
تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە – ەڭبەك ۋاقىتى. زاڭ 14-16 جاس ارالىعىنداعى بالالار ءۇشىن اپتاسىنا 24 ساعات, 16-18 جاستاعى جاسوسپىرىمدەرگە 36 ساعاتتان اسپاۋعا ءتيىس ەكەنىن ناقتى كورسەتەدى. بۇل ۋاقىت نورمالارى حالىقارالىق ستاندارتتارعا دا ساي. سونداي-اق تۇنگى جۇمىس, ۆاحتالىق ءادىس, ۇستەمە جۇمىس, زياندى نەمەسە مورالدىق تۇرعىدان كۇماندى ورتاداعى ەڭبەككە ارالاسۋعا دا تىيىم سالىنعان.
تاعى ءبىر ەرەكشە نازار اۋداراتىن ماسەلە – جازباشا ەڭبەك شارتىنىڭ مىندەتتىلىگى. زاڭگەر رەتىندە بۇل تارماقتى وتە ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيمىن. اۋىزشا كەلىسىمدەر كوبىنە جۇمىس بەرۋشىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىنەن جالتارۋىنا اكەلەدى. ەڭبەك شارتى بولماسا بالا ەڭبەكاقىسىن الا الماي قالۋى, جاراقاتتانسا وتەماقى تالاپ ەتە الماۋى مۇمكىن. سوندىقتان اتا-انا مەن ءجاسوسپىرىم ءوز قۇقىقتارىن زاڭدى تۇردە بەكىتىپ الۋ كەرەك.
دايىنداعان –
ەلىگىماي توڭكەر,
«Egemen Qazaqstan»
