ايماقتار • 28 مامىر, 2025

قاۋىپكە اينالعان قۇرىلىس

60 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

پەتروپاۆل قالاسىندا ەسىلدىڭ بيىك جارقابىندا, قالىڭ وسكەن ورماننىڭ ىشىنە سالىنعان «جەڭىس ساياباعى» اتتى دەمالىس ورنى بار. سول ماڭنىڭ تۇرعىندارىنا, ارنايى بارىپ وت­تە­گىمەن تىنىستاعىسى كەلەتىندەرگە كەرەمەت جايلى ورىن.

قاۋىپكە اينالعان قۇرىلىس

وسى جەردە «سول­نەچ­نىي» اتتى ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ ورىنى دا ورنالاسقان. وندا تۇرعىندار ەم قابىلدايدى, جاس بالالار وسىنداعى سپورت زالىندا ءتۇرلى سەكتسيالارعا قاتىسادى. جالعىز-اق, 2024 جىلعا دەيىن وسى جەردىڭ دۇرىس جولى بولماي, جاڭبىر جاۋسا ميى شىعىپ جاتاتىن. ايتەۋىر, اكىمدىك ونى دا تۇزەتىپ, بىلتىر تاماشا جول سالدىردى.

الايدا تۇرعىنداردىڭ دا, دەم الۋشىلاردىڭ دا, ەم الۋ­شى­لاردىڭ دا قۋانىشى ۇزاق­قا بارمادى. «سولنەچنىي» سانا­توريىنەن ءارى ەسىلدىڭ جار­قابىنان جەر العان بىرەۋلەر وسىن­داعى قالىڭ اعاشتى وتاپ, كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ قۇ­رىلىسىن باستاپ جاتىر. اعاش­تار كەزىندە جارقاباقتى وپىرىلىپ كەتۋدەن ساقتاۋ ءۇشىن ەگىلگەن. «سۋ قورعانىسى» اتالاتىن ايماققا كوپقاباتتى ءۇي سالۋعا كىم رۇقسات بەرگەنى بەلگىسىز. قۇرىلىس سالۋعا الىنعان اۋىر تەحنيكالار, قىتايدىڭ «شاحمان» اتتى قۇرىلىس ماتەريالدارى مەن قيىرشىقتاس تاسيتىن اۋىر جۇك ماشينالارى, جۇك كوتەرگىشتەر جارقاباققا قاراي اعىلىپ جاتىر. شەتكە سالىنعان ءبىر جەكەمەنشىك كوتتەدجدىڭ قابىرعالارىنا جارىق تا تۇسكەن. تۇرعىندار اكىمدىككە, ءتيىستى ورگان­دارعا شاعىم جاساعانمەن, جاۋاپ جوق. كولىك ينسپەكتسياسى قىزمەتىنەن عانا ادامدار كەلىپ كەتكەنىمەن, ەش قايران قىلا الماعان.

كەزىندە ەسىلدىڭ وسى جاعالاۋى­نا بوگەت سالىپ, ونى بەتونداپ بەكىتىپ, بويىمەن جاياۋلار تىنىس­تاپ, ۆەلوسيپەدشىلەر سەيىلدەپ جۇرەتىن ارنايى جولدار جاسالادى دەگەن ەدى. قالانىڭ باس جوسپارىنا دا سولاي ەنگىزىلگەن.  الايدا ونىڭ ءبىرى دە ىستەلگەن جوق, كەرىسىنشە ءۇي سالۋعا جەر بەرۋ باس­تالدى. بۇعان تۇرعىندار قارسى شىعىپ, باسپاسوزدە جازىلىپ, شۋ كوتەرىلگەننەن كەيىن ەشكىم كۇتپەگەن سولاقاي شەشىم قابىل­دان­دى. ول جاعدايدى تۇزەت­كەن ەمەس, بۇلدىرگەن شەشىم بولدى. باس جوسپاردى قايتا تۇزەتىپ, ءۇي سالۋعا جەر العانداردىڭ ءىسىن زاڭ­داستىرىپ بەردى.

ءسويتىپ, ەسىلدىڭ جارقاباعى ەكولوگيالىق تۇرعىدان ءب ۇلىنىپ, بولاشاقتا وپىرىلۋ قاۋپى بار قاتەرلى ورىنعا اينالىپ بارادى. جارقاباققا ۇرعان تولقىندار ونى جىلدان جىلعا وپىرىپ, سۋعا تارتىپ بارادى. اسىرەسە بيىلعىداي قاتتى تولقىندار ونى ءمۇجي ءتۇستى. وسىنى كورىپ جۇرسە دە «قۇدىرەتى كۇشتىلەر» ايىلىن جيار ەمەس. قازىر ولاردىڭ تەحنيكالارى ءتىپتى «جەڭىس ساياباعىنا» قاراي وتەتىن جولداردىڭ اسفالتىن دا ءىشىنارا ەزىپ جىبەرگەن. مەرەكەگە كەلەتىن ارداگەرلەر, تۇرعىندار تاعى دا بۇل جەردىڭ سازىن كەشۋگە ءماجبۇر. اسفالتتى ساقتاۋ ءۇشىن جول سالاتىندار بەتون بلوكتارىن كولدەنەڭ قويعان ەكەن, ونى دا الدەبىرەۋلەر الدىرىپ تاستاپتى. قازىر ەش كەدەرگىسىز اعىلعان تەحنيكالار مەن ماشينالار ەكپىنىنەن جاڭىلار ەمەس.

وسىلاردىڭ كەسىرىنەن ەسىلدىڭ جاعالاۋى دا جينال­ماي, قوقىس قاپتاپ كەتكەن. اۋىر ماشي­نا­لار­دىڭ تۇمسا تابيعات­تىڭ ەكولوگياسىن اياماي تاپتاعانىن كورىپ جاعالاۋعا كەلىپ دەمالۋشىلار دا ىشكەن تاماعىنىڭ قالدىعىن, قاعازدارىن, پاكەتتەرىن شاشىپ, تاستاپ كەتەدى. بۇرىن جۇرتتىڭ ءبارى دە تازالىققا ۇمتىلىپ, ارتىن جيناپ كەتسە, قازىر كەرىسىنشە ىستەۋگە قۇمار. وسى جەردەگى سۋ ايدايتىن مۇنارانىڭ ماڭىن دا قوقىس ورنىنا اينالدىرعان. دەمالىس ايماعىندا وسىنداي باسسىزدىقتار بولىپ وتىر. وسىعان تىيىم سالاتىن ءبىر ورگان بولار ما ەكەن دەيدى تۇرعىندار.

 

پەتروپاۆل      

سوڭعى جاڭالىقتار