قۇببا – اراب ءسوزى, «كۇمبەز» دەگەندى بىلدىرەدى. بۇل تۇجىرىمدى شىعىستانۋشى ا.يۆانوۆ تا راستايتىنىن تاريح عىلىمىنىڭ دوكتورى م.قوجا دا قۇپتايدى. ول, كوبىنە, ءدىني جانە ساۋلەتتىك قۇرىلىسقا ءتان. ونى كەراميكادان, اعاشتان نەمەسە مەتالدان جاسايدى. قۇببانىڭ ءىشى قۋىس, تابان جاعى كەڭەيتىلگەن, جوعارى جاعى شار ۇستىنە ورناتىلعان كونۋس تارىزدەس. موينى مەن تابان بولىگى بەلدەمشە-بۋىنعا بولىنگەن.
1973 جىلى قازاق كسر مادەنيەت مينيسترلىگى ۇيىمداستىرعان ورتالىق قازاقستان ەكسپەديتسياسى (م.سەمبين, م.مامانباەۆ, م.نۇرقاباەۆ) كەزىندە كۇمبەزدىڭ ۇستىڭگى بولىك قۇبباسى جوشى حان مازارىنان تابىلعان. كۇمبەز قيراعاندا قۇببانىڭ قالدىعى سول جەرگە ءۇيىندى بولىپ تۇسكەن.
« ۇلىتاۋ» ۇلتتىق تاريحي-مادەني جانە تابيعي قورىق-مۋزەيىنىڭ ەكسكۋرسيا جەتەكشىسى قىمبات تالعاتبەكقىزى:
– قۇببا بىرنەشە ەلەمەنتتەن تۇرادى. ەڭ تومەنگى بولىگى كۇمبەزدىڭ وزەكشە وتەتىن ويىعىن جاباتىن توڭكەرىلگەن توستاعان تۇرىندە بولعان. استىڭعى بولىگىنىڭ كەيبىر بولشەكتەرى تۇگەل بولماعاندىقتان, مۋزەيدىڭ قور بولىمىندە ساقتاۋلى. ءتۇسى كوكشىل جاسىل ءتۇستى, گلازۋرلەنگەن. كۇمبەز توبەسىندەگى ويىققا ءبىرىزدى سىزىق ارقىلى ورتاسىنا اعاش وزەكشە كيگىزىلىپ, وزەكشەنى مىقتى ۇستاپ تۇرۋى ءۇشىن ىشىنە الەباستر ەرىتىندىسى تولتىرىلعان. ەڭ جوعارعى بولىگى جوعالعان. ۇستىڭگى بولىگى جارتى اي ەكى ءمۇيىز بەينەسىندە اشەكەيلەنگەن, – دەيدى.
توپتاما 2009–2011 جىلدارى كوشپەلىلەردىڭ مادەني مۇراسى ماسەلەلەرى جونىندەگى قازاق عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىندا بولدى. 2011 جىلدان « ۇلىتاۋ» ۇلتتىق تاريحي-مادەني جانە تابيعي قورىق-مۋزەيىندە ساقتاۋلى تۇر.
قۇببانىڭ تۇپنۇسقاسى سكانەرلەنىپ, كوشىرمەسى 3D فورماتتا جانە كوشىرمەسى جوشىحان كەشەنىنە ورنالاستىرىلدى.
ۇلىتاۋ وبلىسى
