سۋرەتتى تۇسىرگەن – جۇماباي مۇسابەكوۆ
«عالىم» شارۋا قوجالىعىندا ءوز تاجىريبەسىندە ءبىرىنشى رەت مايلى زىعىر داقىلىن ءوسىرىپ وتىر. بۇعان دەيىن جۇگەرى, سويا, ارپا, بيداي وسىرۋگە بەيىمدەلگەن شارۋاشىلىق اۋىسپالى ەگىس القابىن دامىتۋدى قولعا الدى.
«زىعىردىڭ اگروتەحنيكاسىن, تۇقىم نارىعىن زەرتتەي وتىرىپ, ءبىز «ورتاشا ليرينا» سورتىن وتىرعىزدىق. بۇل وتە ءونىمدى, قۇرامىندا مايى كوپ سورت. ءار گەكتارىنان 20-25 تسەنتنەر الامىز, ال مايدىڭ مولشەرى كەمىندە 50% بولادى دەپ كۇتىپ وتىرمىز. ايماق اۋماعىندا مايلى داقىلداردى قايتا وڭدەيتىن بىرنەشە كاسىپورىن بار ەكەنىن ەسكەرسەك, شيكىزاتتى وتكىزۋدە قيىندىق تۋىندامايدى. الدىن الا كەلىسىمدەر جاساسىپ تا قويدىق. سونىمەن قاتار زىعىر ءداندى داقىلداردىڭ اۋىسپالى ەگىسىنە دە پايدالى», دەيدى قوجالىق باسشىسى عالىم راحمەتقاليەۆ.
اۋداننىڭ المالى اۋىلىنداعى «جۇماعالي» شارۋا قوجالىعىنىڭ ەگىستىكتەرىندە دە كوكتەمگى دالا جۇمىستارى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. شارۋاشىلىقتا ەگىستىك تە, مال ءوسىرۋ دە قولعا الىنعان. مۇندا 537 باس ءىرى قارا, 600 باس ۇساق مال جانە 630 جىلقى ءوسىرىلىپ وتىر.
«بيىل جازدىق ارپا, كۇنباعىس, ءبىرىنشى رەت قانت قىزىلشاسىن سەپتىك. ازىرگە قىزىلشانى 38 گەكتاردان باستاپ وتىرمىز. كەلەسى جىلى ۇلعايتۋ جوسپارىمىزدا بار, ويتكەنى بۇل تابىستى داقىل, ءارى وسى داقىلدى وسىرۋشىلەرگە مەملەكەتتىك قولداۋ كورسەتىلەدى. «كونۆيزا سمارت» جوعارى ءونىمدى تۇقىمىن سەۋىپ جاتىرمىز. شارۋاشىلىعىمىزدا قاجەتتى اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى بار. دەگەنمەن وتكەن جىلى اۋداندا سەرۆيستىك-دايىنداۋ ورتالىعىنا ارناپ ساتىپ الىنعان زاماناۋي تەحنيكا ۇلكەن كومەك بولدى, وسى تەحنيكالاردىڭ قىزمەتتەرىن پايدالانىپ وتىرمىز. مىسالى, پنەۆماتيكالىق سەپكىشتىڭ ارتىقشىلىعى سول, اۆتوپيلوتى بولعاندىقتان ونىڭ جىلدامدىعى جاقسى, ونىمەن كۇندىز دە, تۇندە دە جۇمىس ىستەي الاسىز. وسى تەحنيكانىڭ كومەگىمەن ءبىر كۇندە 30 گا جەر ەگۋگە بولادى», دەيدى شارۋاشىلىق باسشىسى ەگەمەن جۇماعالي.
وبلىستىق اۋىلشارۋاشىلىق باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى باحتيار شامپيكوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەگىس القاپتارىن ءارتاراپتاندىرۋ اياسىندا بيداي 2,9 مىڭ گەكتارعا, قانت قىزىلشاسى 1,5 مىڭ گەكتارعا, داندىك جۇگەرى
1,1 مىڭ گەكتارعا قىسقارادى. ال ارپا, مايلى داقىلدارى, كارتوپ, كوكونىس-باقشا داقىلدار ۇلعايادى. كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنىڭ جوسپارى بويىنشا 127 مىڭ گەكتاردا ىلعال جابۋ جۇمىسى جۇزەگە استى. 136,9 مىڭ گەكتاردى تىرمالاۋ, 246,8 مىڭ گەكتار جەر جىرتۋ, 373,8 مىڭ گەكتارعا جازدىق داقىلدار سەبۋ جۇمىستارى قولعا الىنعان.
بيىل مينەرالدىق تىڭايتقىشتاردى قولدانۋ كولەمى 58,8 مىڭ تونناعا دەيىن ۇلعايتىلعان. وتكەن جىلى بۇل كورسەتكىش 49 مىڭ توننا بولعان. شارۋالار 29,6 مىڭ توننا تىڭايتقىش ساتىپ الدى. ال قويماداعى قوردا 5,3 مىڭ توننا مينەرالدى تىڭايتقىش بار. كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنا 5,5 مىڭ توننا ارزانداتىلعان ديزەل وتىنى بولىنگەن. ناۋرىز ايىنا قاراستىرىلعان 960 توننا ديزەل وتىنىنىڭ 660 تونناسى شارۋالارعا جەتكىزىلگەن. ماماندار الداعى ۋاقىتتا ديزەل وتىنىنان قيىندىق تۋىندامايدى دەپ وتىر.
«كوكتەمگى دالا جانە ەگىندى جيناۋ جۇمىستارىنا اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى ارقىلى 14,3 ملرد تەڭگە نەسيە قاراستىرىلعان. «كەڭ دالا-1» جانە «كەڭ دالا-2» باعدارلاماسى بويىنشا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. شارۋالار نەسيەگە بولىنگەن قارجىنىڭ 3,7 ملرد تەڭگەسىن الىپ, يگەرۋدە. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن 195 شارۋاشىلىقتان 4,8 ملرد تەڭگەگە ءوتىنىم قابىلدانىپ, 106 شارۋاشىلىققا 3,0 ملرد تەڭگە نەسيە بەرىلدى. قىسقاسى, شارۋالاردىڭ كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنا مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ جان-جاقتى كورسەتىلەدى. جۇمىس جوسپارعا سايكەس جۇرگىزىلەدى. بىلىكتى ماماندار جۇمىستىڭ وڭتايلى جۇرگىزىلۋىن تىكەلەي قاداعالاۋعا الادى», دەيدى ب.شامپيكوۆ.
وبلىس اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, وسى جىلى وبلىستىڭ اگروونەركاسىپتىك كەشەنىن دامىتۋعا 45 ملرد تەڭگە بولىنگەن. ونىڭ 27 ملرد تەڭگەسى نەمەسە 59%-ى سۋبسيدياعا بەرىلەدى.
جەتىسۋ وبلىسى