اتامدى قوسقاندا اۋلەتتە ءتورت بالا ەدى. ءۇش ۇل, ءبىر قىز. 1940 جىلى اتامنىڭ تۋعان اعاسى بالدانباي وتان الدىنداعى بورىشىن وتەۋگە اسكەر قاتارىنا الىنىپ, مايداننان امان ورالدى. سۇراپىل سوعىس باستالعان ۋاقىتتا شالدانباي اتام نەبارى 18 جاستا بولعان ەكەن. وتاندى قورعاۋدى ازاماتتىق بورىشى ساناعان ول اۋداندىق اسكەري كوميسسارياتقا بارىپ, ءوتىنىش بەرىپ, 1941 جىلى 3 ناۋرىزدا اسكەر قاتارىنا شاقىرىلدى. الماتى قالاسىندا ەكى اي, ساراتوۆ قالاسىندا التى اي دايىندىقتان ءوتىپ, سەرجانت شەنىمەن سول جىلدىڭ قازان ايىندا مايدانعا اتتانعان.
ۇلكەندەردىڭ اڭگىمەسىنەن ءبىر عانا ستالينگراد مايدانىندا قازاق جاۋىنگەرلەرىنىڭ سانى 8 280 ادام بولعانىن ەستىپ وستىك. 1942 جىلدىڭ شىلدە ايىندا باستالىپ, 1943 جىلدىڭ اقپانىنا دەيىن 200 كۇنگە سوزىلعان ستالينگراد شايقاسى فاشيستىك گەرمانيانىڭ تاڭداۋلى اسكەرىنىڭ تىزە بۇگۋىمەن اياقتالعان. ءدال وسى شايقاستا جاۋ تاراپى 1,5 ملن-نان استام, قىزىل ارميا 1 ملن 130 مىڭعا جۋىق ادامىنان ايىرىلعان.
اتام 281-اتقىشتار پولكىنىڭ قۇرامىندا ستالينگراد شايقاسىندا, ۆولگا, دنەپردەن ءوتۋ سوعىستارىنا قاتىسقان. «ەڭ ءبىر ەستە قالعان كەز فاشيستەردى قۋىپ كەلە جاتىپ, دنەپر وزەنىنەن وتكەندە قينالدىق. ويتكەنى جاياۋ اسكەردى ارعى جاعاعا وتكىزۋ ءۇشىن كوپىردىڭ ورنىنا ەكى جاعاعا بايلانعان «تروس» ارقىلى ءوتۋ كەرەك بولدى. ارعى بەتتەن نەمىستەر دە اتقىلاپ جاتتى, كوز الدىمىزدا تالاي جاس سارباز مەرت بولىپ, سۋعا اعىپ كەتتى», دەپ اتام ەستەلىكتەرىمەن بولىسكەندە كوزىنە جاس الاتىن.
ول 1944 جىلى 244-اتقىشتار ديۆيزياسى 907-اتقىشتار پولكىندە بولىمشە كومانديرى بولعان. پولك كيشينەۆ, ودەسسا قالالارىن ازات ەتتى. كەيىن 57-ارميادا ۆزۆود كومانديرى بولىپتى. مولداۆياداعى بەندەر قالاسىن ازات ەتكەن شايقاستا اتام ەرلىگىمەن كوزگە ءتۇسىپ, ءستاليننىڭ «العىس حاتىمەن» ماراپاتتالعان. 1945 جىلى 51-مەحانيكالانعان تانك پولكىندە بولىمشە, ۆزۆود جانە روتانى باسقارعان.
اتام ستالينگراد پەن ۋكراينا, بەلورۋسسيا, مولداۆيا قالالارىن جاۋدان ازات ەتۋگە قاتىسقان. 1945 جىلى مولداۆيادا سوعىستى اياقتاپ, 1947 جىلعا دەيىن اسكەر قاتارىندا بولعان. «ەگەر جاپونيا سوعىس اشا قالاتىنداي بولعاندا پولكتى بىردەن سوندا جىبەرۋگە دايىن تۇردىق» دەيتىن اتامىز.
اتام سوعىستا كورسەتكەن ەرلىگى ءۇشىن «وتان سوعىسى» وردەنىمەن, «مارشال جۋكوۆ», «جاۋىنگەرلىك ەڭبەگى ءۇشىن», « ۇلى وتان سوعىسىنا – 25 جىل», «ەڭبەك وزاتى» جانە تاعى دا باسقا 12 مەدالمەن ماراپاتتالدى. بۇعان قوسا وعان تىڭ جەرلەردى يگەرگەنى ءۇشىن «ەڭبەك ارداگەرى» مەدالى بەرىلگەن.
شالتاي اتام 1947 جىلى 4 ناۋرىزدا ەلگە ورالدى. اپام رىسكۇلمەن وتاۋ قۇرىپ, ءتورت ۇل, ءۇش قىز تاربيەلەپ ءوسىردى. اللاعا شۇكىر, اتام ولاردان 22 نەمەرە, 53 شوبەرە ءسۇيدى.
باتىر اتامىز 2008 جىلى 10 ساۋىردە 85 جاسىندا دۇنيەدەن وزدى. اتامىز كەنجە ۇلى – مەنىڭ اكەم التىنبەكپەن ءبىر شاڭىراقتا تۇردى. اۋلەتىمىزدەگى كەز كەلگەن جيىن ءبىزدىڭ ءۇيدى اينالىپ وتپەيتىن, الىستان كەلگەن قوناق تۇراقتايتىن, ۇلكەنى مەن كىشىسى سالەم بەرۋ ءۇشىن ىزدەپ كەلەتىن قارا شاڭىراق ەدى.
اتام دۇنيەدەن وتكەن كەزدە مەن 10 جاستا بولدىم. اتام ەكەۋمىز ءبىر بولمەدە ۇيىقتايتىن ەدىك. تاڭمەن جارىسا ويانىپ الىپ, ويىما كەلگەن سۇراقتاردى قويىپ وتىرۋشى ەدىم. اتام ەش جالىقپاستان ءبارىن اڭگىمەلەپ بەرەتىن. سول كەزدە اتام ءوزىنىڭ باسىنان كەشكەن جايتتاردى, سۇراپىل سوعىس ۋاقىتىن, عيبرات الاتىن اڭگىمەسىن ايتاتىن. قاراپ وتىرسام, سول كەز قايتالانباس, باعا جەتپەس باقىتتى ساتتەرىم ەكەن.
ءبىر كۇنى اتامنان سوعىس تۋرالى سۇرادىم. ويىن بالاسى بولعاندىقتان با, كوپتەگەن وقيعاسى ەسىمدە قالماپتى. ەسىمە تۇسەتىنى سوعىس ساتتەرىن بەينەلەگەنى ەكەن. جاۋدىڭ وعى مەن بومباسى, قىزىل اسكەردىڭ شابۋىلى. اتامنىڭ ءدال جانىندا بومبا جارىلعان, سول سەبەپتەن ءبىر قۇلاعى دۇرىس ەستىمەي اپپاراتپەن ءجۇرۋشى ەدى. بىردە اتامنىڭ ارتىنان بەلگىسىز جاۋ اسكەرى ءتۇسىپتى. اتام ونىڭ جامان پيعىلىن بىردەن سەزىپ, ساق جۇرگەن ەكەن. سۋىق قارۋىن شىعارىپ ۇمتىلا بەرگەندە اتام شاپشاڭدىق تانىتىپ, ءوزىن اجال قۇشتىرعان. شاماسى جاۋ اسكەرىنىڭ تىڭشىسى نەمەسە ارنايى تاپسىرمالار ورىندايتىن جەندەتى بولسا كەرەك. قازىر سول ايتقاندارىن ساراپتاپ وتىرسام, ءومىر مەن ءولىمنىڭ اراسى قانداي جاقىن بولعان دەپ ويلايمىن.
باتىردىڭ نەمەرەسى اتانىپ, ەسىمىن ارقالاپ ءجۇرۋ – مەن ءۇشىن ۇلكەن ماقتانىش, جاۋاپكەرشىلىك. مەن ءاردايىم «پاتريوت بولۋ – تاڭداۋ ەمەس, ول مىندەت» دەپ ايتىپ جۇرەمىن. وسىناۋ تەڭىزدەي تەرەڭ تاريحىمىز باردا, ەرجۇرەك باتىرلاردىڭ ۇرپاعى بولا تۇرا ءوز وتانىمىزدىڭ جارقىن بولاشاعى مەن كەلەشەك ۇرپاقتىڭ باقىتتى ءومىرى ءۇشىن ايانباي, بار كۇش-جىگەرىمىزدى ەل يگىلىگىنە جۇمساۋدى ازاماتتىق بورىشىمىز دەپ بىلەمىن.
ەركەبۇلان التىنبەك ۇلى,
مايدانگەردىڭ نەمەرەسى
