كوللاجدى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل, «ەQ»
10 ەسە وسكەن
2023 جىلى Visa, ۇلتتىق تولەم كورپوراتسياسى مەن Halyk, تسەنتركرەديت, Altyn Bank سەرىكتەستىگىمەن الەمدەگى العاشقى تسيفرلىق تەڭگەگە بايلانعان تولەم كارتاسى ىسكە قوسىلدى. بۇل – وسى سالاداعى ايتۋلى وقيعا. ۇلتتىق بانك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى اقىلجان بايماعامبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلدەگى قولما-قول اقشاسىز تولەمدەر كەيىنگى بەس جىلدا 10 ەسەدەن استام وسكەن جانە بولشەك ساۋدا اينالىمىنداعى ۇلەسى 89%-عا جەتكەن. بۇل تسيفرلار ەلىمىزدىڭ قارجى سەكتورىنداعى تسيفرلاندىرۋدىڭ وزىق ەكەنىن دالەلدەيدى. Visa كومپانياسىنىڭ ۋكراينا مەن گرۋزياداعى, تمد, وڭتۇستىك-شىعىس ەۋروپا ەلدەرىندەگى Money Movement Solutions باعىتىنىڭ جەتەكشىسى سانجار سۇلەيمانوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىز حالىقارالىق ءارى جەرگىلىكتى نارىق ويىنشىلارى ءۇشىن يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ الاڭىنا اينالعان.
– ءبىز ەلىمىزدەگى فينتەح ەكوجۇيەسىنىڭ بەلسەندى دامىپ, ىنتىماقتاستىققا, وزىق شەشىمدەردى ەنگىزۋگە, جاڭا ونىمدەر جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن كورىپ وتىرمىز. بۇل تەك تولەم ۇدەرىستەرىن جاقسارتۋعا عانا ەمەس, ەكونوميكالىق ءوسىمدى ىنتالاندىرۋعا دا ىقپال ەتەدى. ەلىمىزدى يننوۆاتسيالاردىڭ ماڭىزدى ورتالىعى ەتەدى, بۇكىل يندۋستريانىڭ ودان ءارى وسۋىنە جاڭا مۇمكىندىكتەر اشادى, – دەدى ول.
Halyk Bank باسقارما توراعاسى ءۇمىت شاياحمەتوۆا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيوەۆكە بانكتىڭ تسيفرلىق ەكوجۇيەسى, جاساندى ينتەللەكت (AI) قاتىسۋىمەن جۇزەگە اسىرىلاتىن جوبالار, GovTech سالاسىنداعى جەتىستىكتەر جانە ەنشىلەس قۇرىلىم – Tenge Bank-ءتىڭ يننوۆاتسيالىق شەشىمدەرى تۋرالى باياندادى.
Halyk Bank تسيفرلىق ەكوجۇيەسىنىڭ اۋقىمى
Halyk Bank-ءتىڭ تسيفرلىق ەكوجۇيەسىن اي سايىن 8 ميلليون ادام پايدالانادى. تەك بانكتىڭ ءموبيلدى قوسىمشاسىندا 66-دان استام مەملەكەتتىك قىزمەت ينتەگراتسيالانعان, بۇل وتانداستارىمىزدىڭ ءومىرىن ايتارلىقتاي جەڭىلدەتەدى. قوسىمشا ارقىلى كورسەتىلگەن قىزمەتتەر سانى 50 ميلليوننان استى.
بانك تسيفرلىق قىزمەتتەرىن ۇزدىكسىز دامىتىپ, جاڭا مۇمكىندىكتەر ۇسىنىپ جاتىر. مىسالى, بيزنەسكە ارنالعان «Online Security» مەن بۇلتتى بۋحگالتەريا سەرۆيستەرى ىسكە قوسىلدى.
Halyk Bank باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ناريمان مۇقىشەۆ بانك قىزمەتىندە جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋدىڭ ناتيجەلەرى تۋرالى ايتىپ بەردى. ونىڭ سوزىنشە, كەيىنگى ءبىر جىل ىشىندە بانك AI تەحنولوگيالارىن قولدانا وتىرىپ بىرنەشە ماڭىزدى جوبانى ءساتتى جۇزەگە اسىردى.

– ءبىز جاساندى ينتەللەكتىنى كود جازۋدا, كليەنتتەردى ساناتتارعا ءبولۋ ءارى كرەديتتىك تالداۋ جۇرگىزۋدە بەلسەندى قولدانامىز. سونىمەن قاتار ونى كومپلاەنس جۇيەسىندە پايدالانامىز, بۇل سانكتسيالىق تاۋەكەلدەردى انىقتاۋعا, بولدىرماۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل تەحنولوگيانى دامىتىپ, قولدانۋ اياسىن كەڭەيتۋدى جالعاستىرامىز. بىرىنشىدەن, بانك كودتى اۆتوماتتى تۇردە جازۋ كومەكشىسىن ىسكە قوستىق. بۇل جاساندى ينتەللەكت باعدارلامالاۋدى وڭايلاتىپ, جاڭا ونىمدەر مەن قىزمەتتەردى ازىرلەۋ جىلدامدىعىن ارتتىردى. ەندى باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋدى ازىرلەۋ جىلدامىراق, تيىمدىرەك وتەدى. ەكىنشىدەن, Halyk Bank كليەنتتەردىڭ وتىنىشتەرىن وڭدەۋدە جاساندى ينتەللەكتىنى بەلسەندى قولدانادى. AI الگوريتمدەرى كليەنتتەردەن كەلىپ تۇسەتىن سۇراۋلاردى جىلدام تالداپ, ولارعا اۆتوماتتى تۇردە جاۋاپ بەرەدى. ۇشىنشىدەن, قاعاز قۇجاتتارمەن جانە بەك-وفيس ۇدەرىستەرىمەن جۇمىس ىستەۋدى وڭتايلاندىردىق. «Onlineduken» پلاتفورماسىندا ەنگىزىلگەن AI تەحنولوگياسى قۇجاتتاردى تسيفرلىق فورماتقا اۋىستىرۋدى, ولاردى تالداۋدى ءارى ساقتاۋدى اۆتوماتتاندىردى, – دەدى ناريمان مۇقىشەۆ.
Halyk Bank جاقىندا جاڭا ءونىم – Tax Advisor-دى تانىستىردى. بۇل جۇيە مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىمەن بىرلەسىپ ازىرلەندى, الداعى ايلاردا قولجەتىمدى بولادى.
– بۇل جۇيە جەكە, زاڭدى تۇلعالارعا ولاردىڭ قىزمەتىنە ەڭ ءتيىمدى سالىق رەجىمىن تاڭداۋعا كومەكتەسەدى. مىسالى, كوپتەگەن مەملەكەتتىك سۋبسيديالار, گرانتتار مەن قولداۋ شارالارى بار, بىراق شاعىن كاسىپكەرلەر ولار تۋرالى بىلمەۋى مۇمكىن. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – ولارعا وسى مۇمكىندىكتەردى كورسەتۋ, بيزنەس جۇرگىزۋدىڭ وڭتايلى جولدارىن ۇسىنۋ. جاساندى ينتەللەكت بۇل ونىمدە دە ماڭىزدى ءرول اتقارادى, ول قۇقىقتىق اكتىلەر تۋرالى مالىمەتتەردى جاڭارتىپ, مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى تۋرالى اقپارات جيناپ وتىرادى, – دەپ ءتۇسىندىردى ناريمان مۋكۋشەۆ.
Altyn-i: جاساندى ينتەللەكت پەن بلوكچەيننىڭ جاڭا ءداۋىرى
ەلىمىزدىڭ Altyn-i (Altyn Bank) تسيفرلىق بانكى قارجىلىق تەحنولوگيالاردى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىپ, زاماناۋي شەشىمدەر ارقىلى كليەنتتەرگە ىڭعايلى ءارى قاۋىپسىز قىزمەت كورسەتۋدە كوش باستاپ كەلەدى.
– Altyn-i بانكىندە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارى كليەنتتەرگە جەكە قارجىلىق كەڭەستەر بەرۋگە, شىعىنداردى جوسپارلاۋعا جانە بانكتىك وپەراتسيالاردى اۆتوماتتاندىرۋعا قولدانىلادى. كليەنتتەر سۇراق قويعاندا نەمەسە كەڭەس سۇراعاندا, AI تەحنولوگياسى ولاردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن انىقتاپ, جەكەلەندىرىلگەن ۇسىنىستار بەرەدى. سونىمەن قاتار بانك يپوتەكالىق كرەديتتەردى راسىمدەۋ, كەپىل مۇلكىن تىركەۋ ۇدەرىسىن بلوكچەين ارقىلى قاۋىپسىز ەتەدى. بۇل تەحنولوگيا دەرەكتەردى قورعاپ, ولاردى بۇرمالاۋدان ساقتايدى. ناتيجەسىندە, كليەنتتەر ءۇشىن جىلدام ءارى سەنىمدى قىزمەت كورسەتىلەدى. Altyn-i ءموبيلدى قوسىمشاسى ۇنەمى جەتىلدىرىلىپ وتىرادى. قوسىمشادا Apple Pay, Google Pay, Samsung Pay جانە QR-كودتار ارقىلى جىلدام تولەمدەر قولجەتىمدى. قاراپايىم ينتەرفەيس پەن ءينتۋيتيۆتى ديزاين پايدالانۋشىلارعا بانكتىك وپەراتسيالاردى وڭاي ورىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەگەن مالىمدەمە بەردى بانك ءباسپاسوز قىزمەتى.
2024 جىلى Altyn-i تسيفرلىق بانكى بىرقاتار ماڭىزدى قىزمەتتەردى ەنگىزدى. كليەنتتەر وزدەرىنىڭ جەكە كۋالىگى, جۇرگىزۋشى كۋالىگى, ديپلومدار, نەكە جانە بالا تۋ تۋرالى كۋالىكتەردى تسيفرلىق فورماتتا پايدالانا الادى. اۆتوكولىكتى ونلاين قايتا رەسىمدەۋ قىزمەتى ىسكە قوسىلدى, بۇل فيزيكالىق تۇلعالار اراسىنداعى اۆتوكولىكتى وڭاي تىركەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. كليەنتتەر اۆتوكولىكتىڭ مەنشىك يەلەرى تۋرالى اقپاراتتى, سونداي-اق سالىنعان شەكتەۋلەردى تەكسەرە الادى. Kassa24, Paydala, Qiwi Kazakhstan تەرمينالدارى ارقىلى كرەديتتى وتەۋ جانە تولتىرۋ مۇمكىندىگى كەڭەيتىلدى. CaspianEx سەرىكتەستىگىمەن كريپتوامياندى تولتىرۋ مۇمكىندىگى قوسىلىپ, كليەنتتەرگە زاماناۋي قارجىلىق قۇرالدار قولجەتىمدى بولدى.
– «التىن ءبولىپ تولەۋ» باعدارلاماسى اياسىندا Bazis Corporation جانە Sensata قۇرىلىس كومپانيالارىمەن سەرىكتەستىك ورناتىلىپ, ونلاين يپوتەكا راسىمدەۋ جەڭىلدەتىلدى. ءموبيلدى قوسىمشادا قاۋىپسىزدىكتى كۇشەيتۋ جانە الەۋمەتتىك ينجەنەرياعا قارسى قورعانىس شارالارى ەنگىزىلدى. ەڭ ۇزدىك 5 اۆتوديلەر (Orbis, Allur, Astana Motors, Doscar, Aster) ارقىلى اۆتوكرەديت بەرۋ قىزمەتى ىسكە قوسىلدى. 2024 جىلعا قىركۇيەكتەن باستاپ, كەپىلسىز كرەديتتەر بويىنشا جۇبايىنىڭ كەلىسىمىن الۋ تولىعىمەن ونلاين فورماتتا جۇزەگە اسىرىلادى. Kaspi QR ارقىلى تولەم جاساۋ مۇمكىندىگى قوسىلىپ, بۇل تولەمدەردى جىلدام ءارى ىڭعايلى ەتتى. ينۆەستيتسيالىق سەرىكتەستىكتى كەڭەيتۋ ماقساتىندا Investlink پلاتفورماسى ارقىلى كليەنتتەرگە جاڭا ينۆەستيتسيالىق مۇمكىندىكتەر ۇسىنىلدى, – دەدى Altyn bank.
جاساندى ينتەللەكت قارجىلىق الاياقتاردان قورعايدى
ايتپاقشى, ەلىمىزدە بانكتەر قارجىلىق الاياقتاردان قورعاۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگياسىن ەنگىزىپ جاتىر. IBA Group حالىقارالىق IT كومپانياسىنىڭ مالىمەتىنشە, ءوزىن-ءوزى وقىتاتىن الگوريتمدەر كۇماندى ترانزاكتسيالاردى بىردەن انىقتاپ, توقتاتادى ءارى مامانداردى حاباردار ەتەدى.
– قارجىلىق الاياقتىق – بانكتەر مەن كريپتوۆاليۋتا ءامياندارىندا شوتى بار كەز كەلگەن ادام ءۇشىن نەگىزگى قاۋىپ. كەيىنگى ەكى جىلدا الاياقتاردىڭ شابۋىلدارى 20%-عا ءوستى. ساراپشىلار ەلىمىزدەگى ەڭ كەڭ تارالعان سحەمالاردى اتادى: كريپتوۆاليۋتا الاياقتىعى – ادامدار اقشالارىن الاياقتاردىڭ شوتىنا اۋدارادى; «تۋىسىڭىز قيىندىقتا» – جابىرلەنۋشىگە قوڭىراۋ شالىپ, تۋىسىنىڭ جول اپاتىنا تۇسكەنىن حابارلايدى; «قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا كومەك» – الاياقتار جابىرلەنۋشىنى قىلمىسكەرلەردى اشكەرەلەۋگە كومەكتەسۋگە شاقىرادى. بانكتەر ترانزاكتسيالىق جانە سەسسيالىق انتيفرود جۇيەلەرىن پايدالانادى, بىراق ولار كليەنتتىڭ تولىق ءپروفيلىن نەمەسە بارلىق دەرەكتى كورمەيدى. بۇل شەكتەۋلەردى جاساندى ينتەللەكت جويادى. ماشينالىق وقىتۋ الگوريتمدەرى ترانزاكتسيالار مەن كليەنتتەردىڭ مىنەز-ق ۇلىق تاريحىن تالداپ, كۇماندى وپەراتسيالاردى ۋاقىتىندا انىقتايدى, – دەيدى IBA Group ماماندارى.
بانكتەرىمىز AI نەگىزىندەگى جۇيەلەرگە جاپپاي كوشىپ جاتىر. ولاردى ەنگىزۋ 6-12 ايعا سوزىلۋى مۇمكىن. جۇيەلەر قولدانىستاعى ۇدەرىستەرگە وڭاي بىرىكتىرىلىپ, قايتا قۇرۋدى قاجەت ەتپەيدى. IBA Group توپ-مەنەدجەرى ەكى دەڭگەيلى AI شەشىمدەرىنىڭ تيىمدىلىگىن اتاپ ءوتتى. ولار كليەنتتىڭ جەكە مىنەز-قۇلقىن جانە الاياقتىق سحەمالارىن ءبىر ۋاقىتتا تالدايدى. ەگەر وپەراتسيا ەكى پارامەتر بويىنشا كۇدىك تۋدىرسا, جۇيە وعان جوعارى تاۋەكەل دەڭگەيىن تاعايىندايدى. بۇل الاياقتىقتى انىقتاۋدىڭ دالدىگىن ارتتىرادى, جالعان بۇعاتتاۋلار سانىن ازايتادى.
– الەمدە جاساندى ينتەللەكت جاي عانا ترەند بولۋدان قالدى. ول بيزنەستىڭ ستراتەگيالىق باسىمدىعىنا اينالدى. قارجى سەكتورى بۇل تەحنولوگيانى ەنگىزۋگە جوعارى دايىندىق كورسەتىپ وتىر. قازاقستان بانكتەرى جاساندى ينتەللەكتىنى كليەنتتەرگە قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن جاقسارتۋ, شىعىنداردى ازايتۋ جانە وپەراتسيالاردى جەدەلدەتۋ ءۇشىن پايدالانادى. جاساندى ينتەللەكت بانكتەرگە كليەنتتەرگە 24/7 قولجەتىمدىلىك, جىلدام قىزمەت كورسەتۋ, شىعىنداردى ازايتۋ مۇمكىندىگىن بەرەدى. بۇل تەك تسيفرلاندىرۋ عانا ەمەس, قارجى سەكتورىن قايتا قالىپتاستىرۋ, – دەيدى حالىقارالىق IBA Group كومپانياسىنىڭ بيزنەستى دامىتۋ جونىندەگى ديرەكتورى يۆان سۋكمان.