تەمىر ونەركاسىبىندەگى تەگەۋرىن

1 100 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى

پرەزيدەنت جولداۋدا «ەكو­نوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ بۇرىنعىدان دا ماڭىزدى مىندەتكە اينالۋدا. بۇل رەتتە مەتالدى تەرەڭ وڭدەۋ, مۇناي-گاز جانە كومىر حيمياسى, اۋىر ماشينا جاساۋ, ۋراندى كونۆەرسيالاۋ جانە بايىتۋ, اۆتوبولشەكتەر جانە تىڭايتقىشتار شىعارۋ سياقتى باعىتتارعا ايرىقشا نازار اۋدارعان ءجون. باسقاشا ايتساق, جوعارى دەڭگەيدە وڭدەلگەن ءونىم شىعاراتىن كلاستەر قۇرۋ كەرەك», دەدى.

ERG قولعا الىپ وتىرعان بىرەگەي جوبا دا پرەزيدەنت پارمەنىمەن ۇندەسەتىندەي.

ERG ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى شۋحرات يبراگيموۆتىڭ تۇسىندىرۋىنشە, ىستىق بريكەتتەلگەن تەمىر زاۋىتى – ماڭىزدى ستراتەگيالىق جوبا. وندىرىلەتىن ءونىم قۇرامىنداعى مەتالدانۋ دەڭگەيى دە 93-94%-دان كەم تۇسپەيتىن كورىنەدى. 

«مۇنى وڭىردەگى قارا مەتاللۋرگيا سالاسىن دامىتۋداعى جاڭا كەزەڭ دەپ اتاساق بولادى. جوبانى ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە 500 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلىپ, 1 100 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى, جىل سايىن 2 ملن توننا ىبت وندىرى­لەدى دەپ بولجانىپ وتىر. ىبت ءون­دىرىسى شيكىزاتتى تەرەڭ وڭدەۋدى قامتاماسىز ەتىپ, ءونىمنىڭ قوسىلعان قۇنىن ارتتىرادى», دەيدى شۋحرات يبراگيموۆ.

قازىر زاۋىت سالىناتىن جەر ۋچاسكەسى انىقتالىپ, زاماناۋي «Midrex» تەحنولوگياسى تاڭدالعان. الدا جابدىقتاردى دايىنداۋ جانە جەتكىزۋ كەلىسىمشارتتارى جاسالىپ, بيىل جازدا سۋ, گاز, ەلەكترمەن جابدىقتاۋ مەن جول قۇرىلىسى سياقتى ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم سالۋ جۇمىستارى باستالادى. جوبانى 2028 جىل­دىڭ سوڭىنا دەيىن ءتامامداۋ جوسپارلانىپ وتىر.

زاۋىت ادىمىن تۇساۋى مۇمكىن-اۋ دەلىنگەن ۇساق-تۇيەك كەلەڭسىزدىكتەر دە جوق ەمەس. سونىڭ ءبىرى – گازداندىرۋ ماسەلەسى. قازىر بۇل ماسەلەنىڭ دە ءتۇيىنى بىرتىندەپ تارقاتىلىپ جاتىر. وبلىس اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن اقتوبە اۋماعىنان ماگيسترالدى گاز قۇبىرى قۇرىلىسى ماقۇلدانعان. زاۋىت جۇمىسىنا كىرىسكەندە تۇتىنۋ كولەمى ساعاتىنا 80 مىڭ تەكشە مەتر بولۋى مۇمكىن. گاز باعاسى دا اسا قىمباتقا شىقپايتىن كورىنەدى.

«جاسىل» مەتاللۋرگياعا جول اشىلادى

«سوكولوۆ-Cارىباي كەن با­يىتۋ وندىرىستىك بىرلەس­تىگى» (سسكوب) اق باس ديرەكتورى سەرگەي كۋزمەنكونىڭ ايتۋىنشا, ىبت جوباسى – ەلىمىزدەگى جاڭا وندىرىستىك پاراديگما.

«بۇعان دەيىن ىبت ءونىمى نارىقتا اسا سۇرا­نىسقا يە بولماعان, الايدا قازىر زاۋىتتار «جاسىل» مەتاللۋرگيا مەن «جاسىل» بولات تۋرالى ايتا باستادى. بولاشاق زاۋىتتىڭ ءونىمىن تۇتىنۋى مۇمكىن كومپانيالار قاتارىندا رەسەي مەن وزبەكستان كاسىپورىندارى بار. ىبت – الەمدىك مەتاللۋرگيانىڭ كەلەشەگىنە بالاناتىن ءونىم. سول سەبەپتى, بۇل جوبا وتاندىق تەمىر-مەتاللۋرگيالىق سەكتوردى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەتىن باعىت رەتىندە قاراستىرىلىپ وتىر. قازىرگى ۋاقىتتا بازالىق ينجينيرينگ اياقتالدى. جابدىق جەتكىزۋگە ارنالعان كەلىسىمشارت فينالدىق كەزەڭدە. قىتايدا ۇقساس جوبالار ءبىر جىل ىشىندە ىسكە قوسىلىپ جاتىر. ءبىزدىڭ زاڭنامالىق-اكىمشىلىك ەرەكشەلىگىمىزدى ەسكەرە وتىرىپ, 2 جىل ىشىندە جوبانى اياقتاۋدى كوزدەپ وتىرمىز», دەيدى كاسىپورىن باسشىسى.

ماماننىڭ سوزىنشە, ىبت – قۇرامىندا 90%-دان استام تەمىر بار جوعارى ساپالى ءونىم. ونىڭ باستى ارتىقشىلىقتارى:

• قاشىقتىققا تاسىمالداۋدا ساپاسى ساق­تالادى;
• دومەندىك بالقىتۋ ۇدەرىسىن قاجەت ەتپەيدى;
• تىكەلەي ەلەكتر دوعالىق پەشتەردە پايدالانىلادى;
• ەكولوگيالىق قاۋىپسىز, «جاسىل» مەتال­لۋرگياعا نەگىز بولادى.

ديرەكتور سوزىنەن اڭداعانىمىز – ىستىق بريكەتتەلگەن تەمىر ءوندىرىسى ءداۋىرىنىڭ باستالۋى ناتيجەسىندە وتاندىق مەتاللۋرگيادا جوعارى مارجالى ءونىم وندىرىلە باستايدى. سونىمەن بىرگە ىشكى شيكىزاتتان وڭدەلگەن ەكسپورتتىق ءونىم شىعارىلىپ, كاسىپورىن الەمدىك نارىقتاعى باعا تولقۋلارىنا تاۋەلدىلىكتەن ارىلماق.

«قازىر بىزدە كونتسەنترات پەن شەكەمتاس – بار بولعانى شيكىزات. ولاردى سىرتقا شىعارىپ, مەتاللۋرگيانى باسقا ەلدەردە دامىتىپ جاتىرمىز. ال ىبت – شيكىزاتتى وزىمىزدە وڭدەپ, قوسىلعان قۇندى وزىمىزدە قالدىرۋ. وسى ارقىلى ءبىز ىشكى تۇراقتىلىق پەن سىرتقى باسەكەگە توتەپ بەرەتىن جۇيە قۇرامىز», دەدى كاسىپورىن باسشىسى.

«بۇل – تەك وندىرىستىك ەمەس, الەۋمەتتىك جوبا»

ىبت زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى جونىندەگى جوبا مەنەدجەرى سەرگەي گروموۆتىڭ سوزىنشە, جوبانىڭ ەرەكشەلىگى – ونىڭ قاتتى كونتينەنتالدى كليماتتا ىسكە اسىرىلۋى. قىستا -33°C, جازدا +35°C تەمپەراتۋرا بايقالاتىن وڭىردە مۇنداي كۇردەلى تەحنولوگيانى ىسكە اسىرۋ – الەمدىك تاجىريبەدە بالاماسى جوق جاعداي.

«جوبالاۋ بارىسىندا تەحنولوگيا جەتكىزۋشىلەرى ءوز تاجى­ريبەلەرىندە وسىنداي كليماتتىق اۋىتقۋدا جۇمىس ىستەيتىن ءوندىرىس مىسالى بولماعانىن ايتتى. سوندىقتان ءبىز ءۇشىن ارنايى «قىسقى پاكەت» قايتا جاسالىپ, سۋ اينالىم جۇيەسى دە جىلىتىلاتىن جابىق جۇيە تۇرىندە جوبالاندى. بۇل – الەمدىك ينجەنەرلىك تاجىريبە ءۇشىن تىڭ قادام. قازىر قۇجاتتار مەملەكەتتىك ساراپتاماعا دايىندالىپ جاتىر. ساراپتاما 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن اياقتالۋى ءتيىس», دەيدى.

سەرگەي گروموۆ ىبت ءبىز ءۇشىن مۇلدە جاڭا تەحنولوگيالىق دەڭگەي بولعاندىقتان, ونى ەنگىزۋ ءۇشىن ارنايى دايىندىقتان وتكەن ينجەنەرلەر مەن جۇمىسشىلار قاجەت ەكەنىن دە ايتىپ ءوتتى.

«بۇل ماقساتتا رۋدنىي يندۋستريالىق ينس­تيتۋتىمەن بىرلەسىپ, جاڭا ماماندىقتار بو­يىنشا وقۋ باعدارلامالارى دايىندالدى. جال­پى, جۇمىسشىلاردىڭ ءبىر بولىگى ەۋروپا نەمەسە وزگە رەفەرەنتتىك جوبالار بازاسىندا تاجىريبەدەن وتەدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل – تەك وندىرىستىك ەمەس, الەۋمەتتىك جوبا. ايماقتىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەتىن, جاڭا بۋىن مەتاللۋرگتەر مەن تەحنولوگتەردى تاربيەلەيتىن باستاما. وسىلايشا, ەلىمىز مەتاللۋرگياسىنىڭ جاڭا كەزەڭى باستالادى», دەيدى مامان.

كومپانيا باعىتىنان اينىمايدى

ىلكىمدى باستامانى قولعا العان ERG ءوڭىر ونەركاسىبىن جەدەلدەتىپ دامىتۋعا مۇددەلى. سونىڭ دالەلى بولار, تاياۋدا قوستاناي وبلىسى اكىمدىگى مەن كومپانيا اراسىندا 2,7 ملرد تەڭگەگە ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. بۇل قاراجات رۋدنىي, ليساكوۆسك قالالارى مەن قاشار جانە وكتيابرسكي كەنتتەرىندەگى قالالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ماقساتىندا جۇمسالماق. كومپانيا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ەكونوميكانى ارتاراپتاندىرۋعا باعىتتالعان جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ – باسىم مىندەت. ERG وسى قاعيدانى ءوز جۇمىسىنا بەرىك نەگىز ەتەدى دەيدى ول. سونداي-اق ول كومپانيا ساتىلۋى مۇمكىن دەگەن اڭگىمە شىندىققا جاناسپايدى دەپ مالىمدەدى.

«كومپانيا توپ باسشىلىعىنىڭ بيزنەستى ءارى قاراي جۇيەلى جانە تۇراقتى دامىتۋعا تولىقتاي بەيىلدى ەكەنىن راستايدى. بيزنەس جۇرگىزۋدىڭ ۇيرەنشىكتى تارتىبىندە ەشقانداي وزگەرىس جوق. بىلتىر جىل سوڭىندا ديرەكتورلار كەڭەسى ءوز كاسىپورىندارىنا ينۆەستيتسيا سالۋ, دامىتۋعا باعىتتالعان جاڭا ستراتەگيانى قابىلدادى جانە كومپانيا قازىر سونى جۇزەگە اسىرۋمەن اينالىسۋدا», دەيدى شۋحرات يبراگيموۆ.